Taliban Sonrası Afganistan: Savaşsız İnsani Kriz Derinleşiyor
Ağustos 2021'de Taliban'ın Kabil'e girmesiyle birlikte, Afganistan'ın benzeri görülmemiş bir insani felakete sürükleneceği yönündeki korkuların haklı olduğu ortaya çıktı. Yaklaşık beş yıl sonra, ülke genelinde bir iç savaş yaşanmamasına rağmen Afganistan, dünyanın en ciddi insani krizlerinden birini yaşamaya devam ediyor. Birleşmiş Milletler 2022'de Afgan nüfusunun neredeyse yarısının yardıma muhtaç olduğu uyarısında bulunmuştu; bu durum ekonomik çöküş, işsizlik ve uluslararası yaptırımların etkisiyle derinleşti. Uluslararası toplumun siyasi tanınma ve finansal destek konusundaki çekinceleri, krizin kalıcı hale gelmesinde belirleyici oldu. Taliban yönetiminin izolasyonu ve insan hakları ihlalleri, yardım akışını zorlaştırırken, temel hizmetlerdeki çöküş milyonlarca Afgan'ı açlığa ve yoksulluğa itti. Bu tablo, savaşın olmadığı bir ortamda dahi insani felaketlerin sürdürülebilir barış ve kapsayıcı siyasi çözümler olmadan önlenemeyeceğini gösteriyor. Dawn gazetesinin vurguladığı 'kayıp barış' olgusu, Afganistan'da istikrarın yalnızca çatışmasızlıkla tanımlanamayacağını ortaya koyuyor. Ekonomik daralma, kadın haklarının sistematik şekilde yok edilmesi ve uluslararası diplomasi eksikliği, insani yardıma bağımlı bir nüfus yarattı. Kriz, bölgesel aktörler ve küresel güçler için stratejik ve etik bir sınav olmaya devam ediyor.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Afganistan gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 19 sa önce- Ekonomik18 Tem 03:32
Afghanistan’s lost peace
WHEN the Taliban entered Kabul in August 2021, the world feared Afghanistan was heading towards an unprecedented humanitarian catastrophe. Those fears proved well-founded. Yet few imagined that nearly five years later, Afghanistan would remain one of the world’s gravest humanitarian crises despite the absence of a nationwide civil war. The United Nations warned in 2022 that almost half the Afghan population was facing acute food insecurity. With the advent of the Taliban, the banking system had collapsed, millions had lost their livelihoods, and the sudden suspension of international assistance had pushed the economy into free fall. More importantly, professionals already in short supply started leaving the country. At the same time, women were progressively excluded from public life, girls were denied secondary education, and poverty became the defining feature of Afghan society. Those early warnings have not simply materialised; they have grown with each passing year. Today, Afghanistan presents one of the greatest paradoxes in contemporary international politics. The Taliban have succeeded in ending a four-decade-long insurgency and now exercise authority over almost the entire country. Armed conflict has declined significantly compared with the final years of the previous republic. Yet military victory has failed to produce either economic recovery or national prosperity. According to the World Bank’s latest assessment, Afghanistan’s economy may be resilient even as living standards deteriorate. Domestic revenues have increased, inflation has eased, and modest economic growth has returned after the unprecedented contraction that followed the Taliban takeover. Yet these encouraging indicators conceal a sobering reality. Population growth continues to outpace economic expansion, foreign assistance is steadily declining, unemployment remains widespread and at an all-time high, while private investment is virtually absent. The result is what may best be described as stability without prosperity. The Taliban’s military victory has failed to produce national prosperity. The humanitarian picture remains even more alarming. According to the UN, almost 22 million Afghans — nearly one in two citizens — will require humanitarian assistance in 2026. Millions continue to experience acute food insecurity, while child malnutrition remains among the highest in the world. Afghanistan still hosts one of the largest humanitarian operations anywhere, a stark reminder that peace on its own does not feed people, create jobs or restore dignity. The tragedy is that humanitarian assistance has become a substitute for development rather than a bridge towards it. International agencies deserve enormous credit for preventing widespread famine. Their food assistance, emergency healthcare, cash transfers and livelihood programmes have saved many lives. Relief keeps people alive. However, it does not create sustainable employment, rebuild financial institutions, attract investment or renew public confidence. Afghanistan has been locked into a cycle in which humanitarian assistance, while preventing collapse, cannot produce recovery. Part of the responsibility undoubtedly lies with the international community. The abrupt withdrawal of development assistance, sanctions on the Taliban authorities, frozen Afghan financial assets and the country’s exclusion from the international banking system collectively produced one of the sharpest economic contractions witnessed in any post-conflict society. Although these measures were intended to deny legitimacy to the Taliban, their principal victims have been ordinary Afghan citizens. Yet sanctions alone cannot explain Afghanistan’s continuing decline. The Taliban’s own governance choices have significantly compounded the crisis. Their continued restrictions on girls’ education and women’s employment have deprived the country of half its human capital. No nation can expect sustainable development after systematically excluding half of its educated workforce from economic life. Beyond violating fundamental rights, these policies have reduced household incomes, weakened medical services, undermined education and discouraged both domestic and foreign investment. Equally significant is Afghanistan’s continued international isolation arising from unresolved security concerns. The persistence of terrorist organisations — including the TTP, IS-K, ETIM, IMU, BLA and several others — remains one of the principal obstacles to wider diplomatic interaction and international recognition. Neighbouring countries continue to question whether Afghanistan is fulfilling its pledge that its territory will not be used to threaten others. Until this issue is addressed credibly, meaningful international normalisation will remain elusive. Ironically, Afghanistan possesses enormous economic potential. Its vast deposits of copper, lithium, rare earth minerals, iron ore and hydrocarbons can attract international interest. However, natural resources alone cannot transform an economy. Investors require legal certainty, functioning banks, transport infrastructure, skilled labour and internationally recognised contractual frameworks. Political isolation and institutional weakness continue to damage these essential prerequisites. The international community needs to engage the Taliban regime on a conditional basis. Humanitarian assistance must continue without interruption, but development cooperation and economic integration should gradually expand in tandem with measurable progress on girls’ education, women’s participation in the workforce, political inclusion and credible counterterrorism commitments. Recognition must neither be automatic nor indefinitely withheld; it should reflect concrete improvements in governance and Afghanistan’s compliance with its international obligations. Regional countries have a vital role to play. Pakistan, China, Iran, the Central Asian republics and the Gulf states have a strategic interest in preventing Afghanistan from becoming a permanently impoverished, unstable state. Greater regional trade, improved transit connectivity, investment in energy and transport corridors, and responsible development of its mineral wealth could gradually reduce dependence on humanitarian assistance. Pakistan, in particular, can continue promoting trade and humanitarian access while rightly insisting that terrorist sanctuaries on Afghan soil be dismantled as an indispensable condition for durable bilateral cooperation. Taliban rule in Afghanistan is synonymous with poverty. It is the absence of a political and economic settlement capable of transforming military victory into national renewal. Unless the Taliban and the rest of the world move beyond managing crises towards rebuilding institutions and livelihoods, Afghanistan risks remaining trapped in a condition of stability without prosperity, and peace without progress. The writer is Pakistan’s former special representative for Afghanistan. He is also a former ambassador to Iran and the UAE. Published in Dawn, July 18th, 2026
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
ABD ve İran'dan Karşılıklı Tehditler: Hürmüz Boğazı'nda Kriz Sürüyor
ABD ve İran arasında varılan mutabakata rağmen karşılıklı saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki kriz devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın müzakere masasına oturmaması halinde tüm enerji santrallerini ve köprülerini yıkacaklarını açıkladı. İran yönetimi de benzer bir üslupla ABD'ye karşılık veriyor. Bu karşılıklı tehditler, diplomatik girişimlere rağmen gerilimin yüksek seyrettiğini gösteriyor. Küresel enerji trafiği için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kriz, çatışma riskini canlı tutuyor. İki ülke arasındaki bu tırmanış, bölgedeki istikrarı tehdit ederken, diplomatik çözüm umutlarını da azaltıyor.
Afganistan1 olay2 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Afganistan'da İyi Hasada Rağmen Gıda İhtiyacı Artacak
FEWS NET analizine göre, Afganistan'ın Daykundi, Faryab ve Ghor vilayetlerinde, birkaç yıldır süren kuraklığın etkilerinden yavaş toparlanma, ortalamanın altında üretim ve sınırlı iş imkanları nedeniyle Ocak 2027'ye kadar IPC 3. Aşama (Kriz) düzeyinde gıda güvensizliği bekleniyor. Ülke genelinde 2026 yılındaki olumlu hasat ve istikrarlı fiyatlar kısa vadede rahatlama sağlasa da, hasat stoklarının tükenmesiyle ihtiyaçların yeniden yükseleceği öngörülüyor. Uzun süreli kuraklık ve ekonomik zorluklar, özellikle kırsal kesimde geçim kaynaklarını olumsuz etkiledi. Bu bölgelerde tarımsal üretimdeki düşüş ve alternatif gelir fırsatlarının yetersizliği, hanelerin gıdaya erişimini zorlaştırıyor. Uluslararası yardım kuruluşları, stokların azalacağı dönem için acil destek çağrısında bulunurken, durumun bölgesel göç ve istikrar üzerindeki etkileri de yakından izleniyor.
Afganistan1 olay10 Tem - Aynı ülke gündemicanlı
Başbakan Şehbaz Şerif Belucistan'daki Terör Saldırıları Sonrası Quetta'da Güvenlik Zirvesi Düzenledi
Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, Belucistan eyaletinde son günlerde meydana gelen çok sayıda büyük terör olayının ardından, Quetta'da düzenlenen üst düzey bir güvenlik toplantısına başkanlık etti. Toplantıya Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Asım Münir de katıldı. Toplantı, Ulusal Eylem Planı kapsamında terörle mücadeleye yönelik Eyalet Doruk Komitesi toplantısı olarak gerçekleşti. Görüşmede Belucistan'daki güvenlik durumu ve son saldırılar ışığında alınacak tedbirler değerlendirildi. Belucistan, uzun süredir ayrılıkçı ve cihatçı grupların eylemlerine sahne oluyor; son saldırılar bölgedeki istikrarsızlığın boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. Başbakan'ın üst düzey askeri yetkililerle birlikte doğrudan Quetta'da toplantı yapması, federal hükümetin eyaletin güvenlik sorunlarına verdiği önceliği ve asker-sivil koordinasyonunun güçlendirilmesi çabalarını yansıtıyor.
Afganistan3 olay09 Tem - Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan'da güvenlik güçleri son operasyonlarda 9 teröristi etkisiz hale getirdi
Pakistan'ın güvenlik güçleri, Belucistan ve Hayber-Pahtunhva eyaletlerinde son günlerde düzenlenen operasyonlarda en az 9 şüpheli militanı öldürdü. Belucistan'da devam eden Şaban Operasyonu kapsamında 3 teröristin daha etkisiz hale getirilmesiyle operasyonda öldürülen toplam militan sayısı 91'e yükseldi. Eyalet medyası, Şaban Operasyonu ve diğer istihbarat temelli operasyonlarla birlikte toplam 129 teröristin öldürüldüğünü duyurdu. Hayber-Pahtunhva'da ise Bannu ilçesinde Terörle Mücadele Dairesi (CTD) ve yerel polisin ortak operasyonunda, devletin Fitna-al-Khawarij olarak adlandırdığı ve yasaklı Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) ile ilişkilendirdiği 5 şüpheli öldürüldü. Aynı eyaletin Dera İsmail Han ilçesinde düzenlenen bir başka operasyonda ise, CTD'ye göre çok sayıda olaya karışan ve aranan bir terörist olan Halid lakaplı Komutan etkisiz hale getirildi. Bu kişinin, Mart ayında bir CTD memurunu şehit eden saldırı da dahil olmak üzere birden fazla vakada arandığı belirtildi. Operasyonlar, Pakistan'ın özellikle Afganistan sınırına yakın bölgelerde artan militan faaliyetleriyle mücadelesinin bir parçası olarak görülüyor. Yetkililer, operasyonların devam edeceğini ve terörle mücadelede kararlılık mesajı verirken, bağımsız kaynaklardan doğrulama yapılamayan bu resmi açıklamalar, bölgedeki güvenlik durumunun kırılganlığını yansıtıyor.
Afganistan4 olay15 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
Trump'ın 1,5 Trilyon Dolarlık Savunma Bütçesi İran Savaşı Planlarıyla Tehlikede
ABD Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçiler, İran'a yönelik olası bir savaşın maliyetini karşılamak için yeni bir plan hazırlıyor. Bu hamle, Başkan Trump'ın 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi hedefini tehlikeye atıyor. Plana ilişkin ayrıntılar netleşmese de, Ortadoğu'daki askeri operasyonların ek maliyetleri, bütçe dengesini bozarak Trump'ın savunma harcamalarını artırma vizyonunu gölgeleyebilir. Cumhuriyetçilerin girişimi, ABD'nin İran'a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiği bir dönemde geldi. Savaşın finansmanı için ayrılacak kaynaklar, savunma bütçesindeki diğer kalemlerden kesinti yapılmasını veya borçlanmanın artmasını gerektirebilir. Bu durum, hem partiler arası bütçe müzakerelerini hem de Trump yönetiminin mali disiplin söylemini karmaşıklaştırıyor. Analistler, bu gelişmenin ABD'nin askeri stratejisi ve mali politikaları üzerinde çift yönlü bir baskı oluşturduğuna dikkat çekiyor. Bir yandan Ortadoğu'da angajman riski artarken, diğer yandan savunma bütçesinin sürdürülebilirliği sorgulanıyor. Kongre'deki tartışmaların, önümüzdeki haftalarda Trump'ın bütçe önceliklerini yeniden şekillendirmesi bekleniyor.
Afganistan1 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan'ın Avrasya'yı Yeniden Bağlama Vizyonu: Ticaret ve Bölgesel Entegrasyon
Pakistan, tarihsel olarak Güney Asya, Orta Asya ve Orta Doğu’yu birbirine bağlayan bir kavşak noktasıydı. Dawn gazetesindeki bir görüş yazısına göre, bu tarihsel rol, Pakistan’ın günümüzde Afganistan ve Orta Asya ile derinleşen ticari bağlar kurma çabalarını şekillendiriyor. Ülke, Avrasya’yı yeniden bağlamayı hedefleyen yeni bir ticaret ve bölgesel bağlantısallık vizyonu inşa ediyor. Bu vizyon, altyapı projeleri ve ekonomik diplomasi yoluyla bölgesel entegrasyonu teşvik etmeyi amaçlıyor. Pakistan’ın coğrafi konumu, kara ve deniz ticaret yollarını birleştirerek, Orta Asya devletlerine küresel pazarlara erişim imkânı sunuyor. Yazı, bu girişimlerin yalnızca Pakistan ekonomisine değil, aynı zamanda bölgesel istikrara da katkı sağlayacağını savunuyor. Görüş, Pakistan’ın dış politika ve ekonomik stratejisinde bağlantısallığın merkezi bir rol oynadığını vurguluyor. Özellikle Afganistan üzerinden Orta Asya’ya açılan koridorlar ve ikili işbirlikleri, bu vizyonun somut adımları olarak değerlendiriliyor. Pakistan’ın Avrasya’da yeniden hayati bir transit merkezi haline gelme çabası, küresel jeopolitik rekabetin de bir parçası olarak önem taşıyor.
Afganistan1 olay2 gün önce