Küresel Sistem Sürükleniyor: Soğuk Savaş'tan Bu Yana En Büyük İstikrarsızlık
Dünya, Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana en istikrarsız döneminden geçiyor. Yükselen jeopolitik gerilimler ve sert jeoekonomik rekabet, uluslararası sistemin parçalanmasına yol açıyor. Kurallara dayalı eski düzen ortadan kalkmış durumda; çok taraflılık benzeri görülmemiş bir baskı altında. Güç dinamiklerindeki kaymalar bu sürüklenmeyi derinleştiriyor.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Filistin gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 29 Haz- Güvenlik29 Haz 02:49
The world adrift
THE world is at an inflection point, in the middle of geopolitical upheaval and turmoil. It is more unstable today than at any time since the end of the Cold War. Rising geopolitical tensions and fierce geoeconomic competition are contributing to instability. The old order with its rules has gone. The international system is fragmenting. Multilateralism remains under unprecedented stress. Power shifts continue to reshape the international landscape, marking the advent of a multipolar era. The disregard for international law and norms by big and regional powers has left countries having to navigate a rule-less terrain at a time of uncertainty and volatility. Hard power is back, and with a vengeance. Not that it ever went away. But now it’s the first option, not the last for powerful countries to use to bend other states to their will. Diplomacy only happens after missiles fly. The US and Israel’s attack on Iran, Russia’s invasion of Ukraine, Israel’s war on Gaza, Lebanon and Syria and India’s military action against Pakistan all testify to the increasing use of force. All these actions flouted international law and the legal prohibition on the use of force. They were carried out with impunity, further fragmenting an already crumbling global order. The future outlook isn’t just troubled. It appears chaotic. What should we make of this state of disorder? A number of recent books deal with a world in transition, the present disarray and what might follow. They include The Triangle of Power: Rebalancing the New World Order by Alexander Stubb, The Return of the Great Powers by Brendan Simms, and Statecraft: The New Rules of Power in a Divided World by Jack Watling. These scholarly works offer insightful though varying perspectives on the current state of play and differ in how they see the future panning out. Stubb is the president and former prime minister and foreign minister of Finland. He draws on that experience for his analysis of the international system and how to address its weaknesses. The liberal world order is in tatters, he argues, and trust that has been the basis of the international system, is broken. What happens next will depend on the interplay between the triangle of the Global West (US and Western allies), Global East (Russia, China) and Global South (the global majority). The latter is underrepresented in the current global system and wants a redistribution of power. It does not want to take sides but seeks agency in the system. What kind of international order will emerge from a divided and unstable world? Stubb sees the Global South playing a key role in rebalancing and shaping the new order. He calls for cooperative multilateralism and choosing ‘Helsinki’ over ‘Yalta’. This means accommodating the views and interests of the Global South and economically empowered middle powers by more powerful states. Cambridge historian Brendan Simms’s compelling book is about the return of “traditional geopolitics and the “new great power world”. This is seen as a departure from the post-Cold War period when international law and economic cooperation were dominant. Globalisation was valued as delivering benefits for all. But the belief that great power conflict and rivalry had ended and cooperation would outrank raw power was belied in the past decade. The world was no longer flat as interdependence came to be weaponised. Globalisation began to be reversed as a reaction to its homogenising effects and the vulnerabilities it created. Now, Simms writes, military might is valued more than economic heft, law or morality. Decisions are driven by geopolitical logic and not economic logic. Hence, “geopolitics may kill us before climate change does”. Global governance is in retreat as major powers compete for primacy. But this doesn’t mean great powers can do what they want and succeed. There are constraining factors. Nevertheless, Simms sees great powers dominating the world in the foreseeable future and shaping the new order. But without a single hegemon. He points to the risks of war between the great powers and urges the need for a strategy that recognises that reality and seeks to deal with it. Statecraft’s focus is on how states compete in a dynamic contemporary milieu, how they can exercise leverage and influence and effectively pursue their interests even when they do not possess the majority of power in that environment. Watling is principally concerned with how countries can achieve better strategic outcomes through their statecraft at a time of chaos. States, he says, pursue strategies but it is humans that bear the consequences. In today’s fraught security landscape, the need for statecraft has never been greater. This is especially so because today the competition is multipolar not bipolar while the arena for competition has vastly expanded. In a divided world what matters is not a country’s size or economic resources. The states that thrive are those that practice statecraft across all domains, not just defence. A broader question is raised by today’s rule-less international environment where big and regional powers act unilaterally and wantonly resort to force to achieve their objectives. Does this mean might-makes-right? If recent developments are anything to go by, the answer is no. Stronger powers have been unable to prevail because modern warfare, with its drones, missiles and asymmetrical strategies, has levelled the ground between them and smaller/weaker countries The US/Israel-Iran war showed the failure of military force. Its use did not compel Iran to surrender. In today’s world, military superiority does not guarantee dominance or victory. This is testified by America’s Operation Epic Fury, Russia’s unwon war against Ukraine and India’s aggression against Pakistan last year. Then there is the middle powers question. Can they reshape geopolitics or is that just for great powers to do? The debate continues. Some say only great powers move the board. Others see middle power activism as the new normal, as an important aspect of the emerging global order. Canadian Prime Minister Mark Carney told Davos which side he is on. Middle powers acting together could deal with bigger powers from a position of strength. He was acknowledging their power to reshape the world. Countries must adapt to a shifting global environment. But the problem isn’t just complexity. It’s a fractured and unmoored world that will remain volatile and unpredictable for the foreseeable future. The writer is a former ambassador to the US, UK and UN. Published in Dawn, June 29th, 2026
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktörcanlı
Ukrayna’nın drone saldırıları Rusya’da can kaybına ve altyapı hasarına yol açtı
Ukrayna’ya ait insansız hava araçları Rusya’nın birden fazla bölgesinde hedeflere yönelik saldırı düzenledi. Volgograd bölgesinde bir kişi hayatını kaybederken, Saratov’da bir rafineri vuruldu, Yaroslavl’da ise endüstriyel yakıt depolama tesisleri drone enkazının isabet etmesi sonucu hasar gördü. Rus devlet ajansı TASS’ın ilk bildirimlerine göre, mahkeme binasına isabet eden bir drone olayında can kaybı yaşanmadı. Saldırılar, Ukrayna’nın savaşın seyrinde Rusya içlerindeki hedeflere yönelik vuruşlarını yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleşti. Al Jazeera’nın haberine göre Saratov rafinerisi gibi kritik altyapı tesislerinin hedef alınması, çatışmanın ekonomik boyutunu öne çıkarıyor. Rus yetkililer, droneların büyük kısmının hava savunma sistemlerince etkisiz hale getirildiğini, ancak enkaz parçalarının sivil altyapıda hasara yol açtığını belirtti. Olaylar, taraflar arasındaki askeri gerilimin tırmandığını ve sivil bölgelerin de çatışmadan doğrudan etkilenmeye başladığını gösteriyor. Uluslararası toplum, sivil kayıplar ve altyapı hasarına ilişkin endişelerini sürdürürken, her iki taraf da karşılıklı suçlamalarda bulunuyor. Özellikle enerji tesislerinin vurulması, küresel enerji piyasaları ve bölgesel istikrar açısından yakından izleniyor.
Rusya315 olay4 sa önce - Ortak aktörcanlı
Çernobil’de nükleer yakıt tesisine Rus drone saldırısı: Ukrayna ‘kasıtlı’ diyor
Ukraynalı yetkililer, Çernobil Yasak Bölgesi'nde bulunan kullanılmış nükleer yakıt depolama tesisine bir Rus insansız hava aracının çarptığını duyurdu. Olayın ardından radyasyon seviyelerinin normal sınırlar içinde kaldığı bildirildi. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı kritik altyapıyı hedef alan kasıtlı ve pervasız bir eylem olarak nitelendirirken, Kiev yönetimi Moskova'yı nükleer güvenliği tehlikeye atmakla suçladı. Bu gelişme, Rusya'nın savaş boyunca nükleer riskleri artıran eylemlerine bir yenisini ekliyor ve uluslararası toplumda nükleer felaket endişelerini yeniden gündeme getiriyor.
Rusya236 olay4 gün önce - Ortak aktör
CHP'de Grup Toplantısı Krizi: Kurtulmuş'tan 'Parti Yönetmeliği' Vurgusu
Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) mutlak butlan kararı sonrası başlayan iç gerilim, TBMM'deki grup toplantısının akıbetini belirsizleştirdi. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Meclis'in kendini mahkeme yerine koyamayacağını belirterek CHP'nin sorunu parti yönetmeliği ve iç dinamikleri çerçevesinde çözmesi gerektiğini söyledi. Kurtulmuş, çelişkinin giderilmesi için CHP Genel Başkanlığı'na yazı yazılacağını da duyurdu. CHP Grup Başkanı Özgür Özel ise partiden ayrılarak yeni bir siyasi oluşuma gitme niyetlerinin olmadığını, bu fikri yalnızca partinin seçime girme yeterliliğini kaybetmesi gibi 'felaket senaryosu' için değerlendirdiklerini açıkladı. Özel, kurultay sonuçlanması koşuluyla Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile müzakereye kapı araladı. Yaşananlar, ana muhalefet partisindeki liderlik krizinin Meclis çalışmalarına yansıma riskini ortaya koyarken, Kurtulmuş'un çıkışı kurumsal teamüllere dikkat çekiyor. Salı günü yapılıp yapılmayacağı merak edilen grup toplantısı, parti içi dengeler ve olası uzlaşı ihtimali açısından kritik bir sınav olarak görülüyor.
Afganistan7 olay08 Haz - Ortak aktör
Chatham House 2026 Konferansı'nda 'Küresel Düzeni Şekillendirenler' Sergisi
Chatham House, 2026 Londra Konferansı kapsamında 9 Temmuz'da 'Shaping Global Order' başlıklı bir sergi düzenliyor. Sergi, uzman portre fotoğrafçısı Ander McIntyre'ın objektifinden, kurumun tarihi boyunca konferanslara katılan konuşmacıların portrelerini bir araya getiriyor. Bu seçki, küresel düzen tartışmalarına yön veren farklı seslerin görsel bir kaydını sunuyor. Sergi, düşünce kuruluşunun uluslararası diyalog platformu olarak rolünü vurgularken, geçmişten bugüne küresel düzeni şekillendiren fikir ve diplomasiye katkıda bulunan isimlere de dikkat çekiyor. Konferansın entelektüel atmosferini zenginleştiren bu sanatsal ek, tarihsel perspektiflerle güncel tartışmalar arasında köprü kurmayı amaçlıyor.
Birleşik Krallık2 olay09 Tem - Ortak aktör
Ankara Zirvesi: Ukrayna'ya Patriot Lisansı, İran Açıklamaları ve Trump'ın Gafları
Ankara'da toplanan NATO Liderler Zirvesi'nde tüm üyelerin eski %2 savunma harcaması hedefine ulaştığı, 2035'e kadar %5'lik yeni hedefin masada olduğu açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemlerinin üretim lisansının verileceğini duyurdu ve Rusya'nın anlaşmaya istekli olduğunu öne sürdü. Zirve, Ukrayna'ya yönelik Uzun Vadeli Taahhütler ve Öncelikli İhtiyaç Listesi programı kapsamında yeni adımlara sahne oldu. Trump, İran savaşını "muazzam bir askeri başarı" olarak nitelerken, İran'ın kendisini hedef aldığı iddialarını yineledi ve "bu gece onları vuracakları" uyarısında bulundu. Basın toplantısında Japonya'yı "İran İslam Cumhuriyeti" diye anarak gaf yaptı. Öte yandan Katar'dan hediye edilen yeni Air Force One uçağının güvenliğiyle ilgili sorular gündeme geldi. Avrupalı müttefikler, Ukrayna'nın Rusya içindeki saldırılarının ardından Trump'ın beklenmedik biçimde Ukrayna yanlısı bir tona büründüğünü gözlemledi. Zirve devam ederken Rusya'nın balistik füze ve İHA saldırılarında en az 7 sivil öldü. ABD Savunma Bakanı'nın Ankara temasları sonrası İsrail ziyareti iptal edilirken, Türkiye'nin KFOR ve Deniz Muhafızı gibi misyonlarla NATO'nun kilit güvenlik aktörü rolü vurgulandı.
Türkiye81 olay10 Tem - Ortak aktör
Global health reform cannot wait for a new world order. Middle powers must act now
Brezilya1 olay11 May