Washington ve Tahran, askeri çatışmalar sonrası yeni nükleer anlaşmanın çerçevesini çiziyor
Washington ve Tahran, son askeri saldırılar ve ateşkesin ardından yeni bir nükleer anlaşmanın ana hatlarını araştırıyor. Ortaya çıkan çerçeve, eski Başkan Barack Obama'nın 2015'te müzakere ettiği anlaşmadan belirgin biçimde farklı görünüyor. Orijinal anlaşmanın hazırlanmasına katkıda bulunan uzmanlar, askeri gelişmelerden bağımsız olarak diplomasinin vazgeçilmez olduğunu savunuyor ve yeni anlaşmanın dikkatle ele alınması gerektiği konusunda uyarıyor.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
ABD gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 3 sa önce- Diplomatik15 Haz 03:03
How new deal may differ from Obama-era nuclear accord
AS Washington and Tehran explore the contours of a possible new nuclear agreement following recent military strikes and a ceasefire, the emerging framework appears markedly different from the deal negotiated by former president Barack Obama in 2015. Yet experts who helped craft the original agreement argue that diplomacy remains indispensable, regardless of military developments, and caution that any lasting settlement will ultimately depend on verification, inspections and mutual compromise. According to an analysis by the Council on Foreign Relations (CFR), the expected agreement is likely to begin with a memorandum of understanding extending the ceasefire between the two countries for at least 60 days and reopening the Strait of Hormuz, while leaving the most contentious issue — Iran’s nuclear programme — for follow-on negotiations. “Even if they do and an MoU is announced, negotiations on the outstanding issues, especially on Iran’s nuclear programme, will be long and difficult,” Steven Cook, senior fellow for Middle East studies at CFR, cautioned. President Donald Trump said this week that Washington and Tehran were nearing an agreement to end a conflict that has disrupted shipping through the Strait of Hormuz and shaken global energy markets. Iranian Foreign Minister Abbas Araghchi responded by saying the two sides had “never been closer” to an understanding. But unlike the Obama-era Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), which specified detailed nuclear restrictions before sanctions relief was granted, the proposed agreement appears to defer the most difficult technical issues. According to CFR, both sides would continue negotiating “the enrichment programme’s suspension and stockpile removal” during the next phase of talks. Iran would reportedly commit never to pursue a nuclear weapon, while discussions on dismantling nuclear facilities and handling enriched uranium stockpiles would continue. “The details matter here,” CFR senior fellow Elisa Ewers observed, particularly regarding inspections, verification measures and what dismantlement would actually mean after the extensive US-Israeli strikes on Iranian facilities. The contrast with the Obama agreement is striking. Jake Sullivan, who participated in the secret US-Iran negotiations that eventually produced the JCPOA and later served as national security adviser, says the Obama administration accepted limited Iranian enrichment under strict supervision. “Under the Iran nuclear deal that President Obama negotiated, Iran retained a limited nuclear capacity to be used for civilian purposes with intense long-term verification,” Sullivan said in an interview with Harvard Kennedy School. The JCPOA drastically reduced Iran’s uranium stockpile, capped enrichment levels, restricted centrifuge operations and established an extensive inspection regime under the International Atomic Energy Agency (IAEA). The objective was not to eliminate Iran’s civilian nuclear programme but to ensure that any attempt to build a weapon would be detected well in advance. Trump sought something more ambitious. “President Trump was basically saying, Iran can have no nuclear capacity of any kind,” Sullivan said. “When it comes to the core activity of a nuclear programme — the enrichment of uranium — all enrichment of uranium would have to be done outside of Iran.” That demand has remained the principal obstacle in negotiations. According to Sullivan, Iran insists that it possesses a right under the Nuclear Non-Proliferation Treaty to enrich uranium under monitoring and verification arrangements. “Iran has resisted that position, has said it has rights under the Nuclear Non-Proliferation Treaty to enrich uranium, and that it should be able to do so under constraints and under monitoring and verification,” he noted. The CFR analysis suggests that the same disagreement continues to shape the current negotiations. While reports indicate that Iran may agree to a 15- or 20-year halt on enrichment and eventual dismantlement of nuclear facilities, the Iranian state news agency IRNA has said that Tehran will negotiate the issue “solely within the framework of the Islamic Republic’s fundamental principles” and will not abandon its claim to enrichment rights. This leaves verification at the centre of any future agreement. Iran’s nuclear programme was one of the stated reasons for the conflict that erupted earlier this year. Its facilities were targeted in major US-Israeli strikes, while Washington argued that Iran’s enrichment activities had brought it dangerously close to weapons capability. Iran, however, continues to insist that its programme is peaceful. Sullivan argues that military action alone cannot resolve the issue. “Military action can set their nuclear program back, but not nearly as long as a deal can,” he said. He warned that important elements of Iran’s programme may still survive. “Iran seems to have retained some amount of enriched uranium stockpile, some centrifuges that it could assemble so that it could get back to the business of constructing a nuclear programme and go for a nuke,” he said. The former national security adviser also highlighted what he sees as the most urgent concern: the absence of international monitoring. “Critically, right now Iran is not allowing IAEA inspectors to look at its nuclear programme,” Sullivan said. That concern echoes warnings from CFR analysts. Ray Takeyh, a senior fellow at the council, recently argued that Iran could potentially disperse parts of its programme into multiple small facilities. “By building many small workshops containing advanced centrifuges, Tehran can challenge the prying foreigners to find them all,” he wrote. “If any escape detection, the regime has a safer path to bomb production.” For both supporters and critics of diplomacy, the emerging negotiations therefore raise a familiar question. Can a verification regime be designed that is robust enough to prevent Iran from secretly rebuilding its nuclear capabilities while still allowing Tehran to preserve what it regards as its sovereign rights? “There’s unfinished business here regarding how to fully and sustainably verify that Iran’s nuclear programme is being monitored continuously,” Sullivan said. “In my view, the best way to do that is diplomacy.” More than a decade after secret US-Iran talks in Oman paved the way for the JCPOA, Washington and Tehran appear once again to be confronting the same fundamental dilemma: whether a negotiated compromise can reconcile America’s demand for lasting nuclear restrictions with Iran’s insistence on retaining at least some nuclear sovereignty. Published in Dawn, June 15th, 2026
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
Trump Müttefikleri 'Silahlandırma' Mağdurlarına Ödemeler İçin Yeni Yol Arıyor
ABD Adalet Bakanlığı, Başkan Trump'ın önerdiği 1.8 milyar dolarlık 'silahlandırma' fonu planlarından vazgeçtiğini açıkladı. Bunun üzerine Trump'ın müttefikleri, 6 Ocak 2021'deki Kongre baskınına katılanlar da dahil olmak üzere, adalet sisteminin 'silah olarak kullanılmasının' mağduru olduğunu iddia ettikleri destekçilere ödeme yapmak için alternatif yöntemlere yönelmeye başladı. Washington kaynaklı 12 Haziran tarihli haberde, Trump çevresinin yeni mekanizmalar üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Bu girişim, yargı süreçlerinin siyasallaştığı eleştirileriyle birlikte, Trump yanlılarının mağduriyet söylemini pekiştiriyor ve 2024 seçimleri öncesinde siyasi bağış ve destek toplama stratejilerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Fonun resmi plandan çıkarılmasına rağmen, ödeme çabalarının sürmesi, ABD siyasetinde adalet sisteminin tarafsızlığına ilişkin tartışmaları alevlendirebilir. Bu durum, Kongre baskını gibi hassas konularda toplumsal kutuplaşmayı derinleştirme potansiyeli taşırken, Trump kampının tabanını mobilize etme taktiklerinden biri olarak görülüyor.
ABD1 olay2 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
İran, ABD ile Anlaşmayı Dondurulan Varlıklara Bağladı; Washington Körfez İmarını Değerlendiriyor
İran’ın dini lideri Hamaney’in askeri danışmanı, Tahran ile Washington arasındaki olası bir anlaşmanın, Trump yönetimi tarafından dondurulan 24 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılmasına bağlı olduğunu söyledi. Danışman, çatışmaya dönüşün ABD’yi 'karanlık bir koridora' iteceği uyarısında bulundu. Öte yandan Reuters’ın konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dondurulmuş İran varlıklarının, İran’ın yol açtığı hasarı onarmaları için Körfez ülkelerine yönlendirilip yönlendirilemeyeceğini değerlendiriyor. Bessent’in, hazine yetkililerinden hasarın boyutunu incelemelerini istediği belirtiliyor. Karşılıklı açıklamalar, dondurulan varlıkların iki ülke arasındaki diplomatik hesaplaşmanın merkezinde yer aldığını ortaya koyuyor. İran fonları anlaşma için ön koşul sayarken, ABD’nin aynı fonları İran’a atfedilen zararların telafisinde kullanma olasılığı, olası bir normalleşme sürecinin önündeki zorluklardan birini oluşturuyor.
ABD5 olay3 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
ABD'nin BYD, Alibaba ve Baidu'yu 'askeri şirket' listesine almasına Çin'den sert tepki
ABD, BYD, Alibaba ve Baidu'yu 'Çin askeri şirketleri' listesine ekledi. Washington yönetimi bu şirketleri Çin ordusuna yardım etmekle suçluyor. Pekin'deki Çin Büyükelçiliği, listeleme kararını 'ayrımcı' olarak niteleyerek kınadı. Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin hamlesine 'kesinlikle karşı çıktığını' duyurdu ve bu adımı 'mantıksız bir baskılama' olarak tanımladı. Pekin, Washington'a 'hatalı uygulamalarını düzeltme' çağrısı yaparken, Çinli firmaların meşru çıkarlarını korumak için gereken adımları atacağını bildirdi.
ABD5 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
ABD-İran Mutabakatı İçin 14 Haziran'da Cenevre'de İmza İddiası
Bloomberg'in üst düzey yetkililere dayandırdığı haberde, ABD ve İran arasında bir mutabakat zaptının 14 Haziran Pazar günü Cenevre'de imzalanabileceği öne sürüldü. Yetkililer, belgenin nihai bir anlaşmadan ziyade taraflar arasındaki mutabakatı kayda geçireceğini belirtti. G7 liderlerinin 15-17 Haziran'da Fransa'da bir araya gelecek olması, diplomatik zamanlamanın dikkat çekici bir arka planı olarak sunuldu. Haberde, İran tarafının henüz resmî bir açıklama yapmadığına işaret ediliyor. Mutabakatın ayrıntıları netleşmemiş olsa da, uzun süredir gergin seyreden Washington-Tahran hattında yumuşama beklentisi yarattı. Diplomatik kaynaklar, bu adımın bölgesel gerilimlerin düşürülmesi ve nükleer programa ilişkin müzakerelerin canlandırılması için bir zemin oluşturabileceğini değerlendiriyor. Gelişme, özellikle Avrupa başkentlerinin yoğun diplomasi yürüttüğü bir dönemde geldi. G7 zirvesi öncesinde atılacak böyle bir imza, küresel aktörlerin İran meselesindeki tutumlarını da etkileyebilir. Ancak tarafların henüz doğrulama yapmaması, sürecin kırılganlığını koruyor.
ABD9 olay14 dk önce - Aynı ülke gündemicanlı
Tayvan, Trump'ın Çevresine Erişmek İçin Lobi Şirketiyle Anlaştı
ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetiminde Çin ile yapılacak müzakerelerde 'pazarlık kozu' olarak kullanılmaktan veya terk edilmekten endişe duyan Tayvan, Trump'ın yakın çevresine nüfuz etmek amacıyla harekete geçti. Taipei yönetimi, kurucusu Ches McDowell'ın Trump Jr. ile yakın ilişkilere ve başkana doğrudan erişime sahip olduğu Checkmate Government Relations adlı lobi şirketiyle altı aylık bir sözleşme imzaladı. Bu girişim, Tayvan'ın Washington'daki geleneksel destek mekanizmalarının ötesinde, Trump dönemindeki belirsiz politikalara karşı kendini güvence altına alma çabası olarak görülüyor. Pekin'in Tayvan üzerindeki egemenlik iddiaları sürerken, adanın güvenlik garantileri büyük ölçüde ABD'nin desteğine dayanıyor. Söz konusu lobi faaliyeti, Trump'ın dış politika tercihlerindeki öngörülemezliğe karşı Taipei'nin aldığı somut bir önlem niteliğinde.
ABD1 olay2 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
Arnavutluk'ta flamingo protestoları Kushner-İsrail bağlarını gün yüzüne çıkardı
Arnavutluk'un Adriyatik kıyısındaki bir adada, Trump ailesinin tatil köyü projesine karşı pembe flamingo maketleriyle protesto gösterileri düzenlendi. Responsible Statecraft'ın haberine göre, bölgedeki yaban hayatına, özellikle flamingolara tehdit oluşturan bu proje, yüzeyin altında daha karmaşık bir yapıyı barındırıyor. Protestolar, Jared Kushner'ın iş bağlantıları ve İsrail ile olan ilişkiler ağına işaret eden jeopolitik çıkarları ortaya koyuyor. Gösterilere uluslararası medyanın ilgisi, küçük Balkan ülkesini nadiren gündeme taşıyan bir konuyu öne çıkardı. Eylemciler, lüks bir resort inşasının adadaki doğal yaşamı ve özellikle flamingo popülasyonunu yok edeceğini savunuyor. Bu çevreci muhalefet, Trump ailesinin geliştirme planlarının sadece ticari bir girişim olmadığını, aynı zamanda diplomatik ve bölgesel dinamiklerle iç içe geçtiğini gösteriyor. Haberde, Kushner'ın Ortadoğu ve Balkanlar'daki ekonomik girişimlerinin, İsrail ile kurduğu stratejik bağlar çerçevesinde şekillendiğine dikkat çekiliyor. Arnavutluk'taki tartışma, özel sektör yatırımlarının uluslararası ilişkileri nasıl etkileyebileceğine dair güncel bir örnek sunarken, yerel kaygılar ile küresel çıkar ağları arasındaki gerilimi de yansıtıyor.
ABD1 olay2 sa önce