Küba ve ABD

ABD'li Senatör Ted Cruz, Başkan Donald Trump'a İran'daki protestocuların ve Kürtlerin silahlandırılması çağrısında bulundu. Cruz, bu adımın Amerikan kara birlikleri kullanılmadan Tahran rejiminin devrilmesini sağlayabileceğini savundu. Öneri, İran'daki iç karışıklıklar ve ABD-İran gerilimi bağlamında gündeme geldi. Cruz'un açıklaması, Washington'da İran politikasına ilişkin tartışmaların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak haberde, yönetimin öneriye yanıtı veya uygulama planına ilişkin bilgi yer almıyor.

İsrail hükümetinin, Teksas Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz'un "Verdict with Ted Cruz" adlı podcast'inde reklam yayınladığı bildirildi. Program 2022'den bu yana iHeartMedia tarafından sendikasyonla dağıtılıyor. Reklamların, İsrail yanlısı tutumuyla bilinen senatöre dolaylı yoldan yabancı bir ülkeden kampanya finansmanı sağlayıp sağlamadığı sorusu gündeme geldi. Lobicilik kısıtlamaları nedeniyle iHeartMedia'nın bazı siyasi reklamları alamadığı belirtilirken, bu durumun yabancı hükümet reklamlarının siyasi figürlerin programlarında yer almasının yasal çerçevesini tartışmaya açtığı ifade ediliyor. ABD'de yabancı kaynaklı kampanya katkıları yasak; reklam gelirlerinin doğrudan Cruz'un kampanyasına aktarılıp aktarılmadığı ise haberden netleşmiyor.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik müzakereler, Trump yönetiminin Tahran'dan savaş tazminatı talep etmesiyle kilitlendi. İran'ın da ABD'den tazminat istemesi üzerine Trump, "asıl İran'ın ödemesi gerektiğini" söyleyerek anlaşma umutlarını azalttı. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, "oldukça sağlam" bir teklifin masada olduğunu belirtse de, Trump'ın çıkışı diplomatik süreci baltaladı. Petrol fiyatları ilk etapta düşüşe geçse de, gerilimin sürmesiyle yeniden yükseldi. Bu arada, şubat ayında ABD-İsrail ortak saldırısında İran'ın dini lideri Hamaney dahil üst düzey yetkililerin ölmesinin ardından Tahran'ın Trump'a yönelik suikast planı yaptığı ortaya çıktı. Trump, temmuzda Ankara'daki NATO zirvesi dönüşünde Gizli Servis'in talimatıyla uçağını gizlice değiştirdiğini doğruladı; bu olay, tehdidin ciddiyetini gözler önüne serdi. Uzmanlar, suikast girişimini "aşağılanmanın intikamı" olarak yorumluyor. Hürmüz Boğazı'ndaki ABD ablukası İran ekonomisine ayda 18 milyar dolar kaybettirirken, İranlı yetkililer durumu "savaştan beter" diye niteliyor. Uluslararası toplum, küresel petrol arzını tehdit eden krizde tarafların uzlaşmaya varamamasından endişeli.

İsrail hükümeti, ABD Adalet Bakanlığı'na yapılan yeni bir bildirime göre, Cumhuriyetçi Parti'ye yakın bir halkla ilişkiler şirketine 9,9 milyon dolar ödeyerek Amerikan sosyal medyası ve haber sitelerinde içerik reklamı ve tanıtımı yaptı. Targeted Communications Global adlı firma, bu bütçenin yaklaşık 2 milyon dolarını X platformundaki reklamlara, 40 bin dolarını muhafazakâr medya kuruluşu Breitbart'a ve 7 bin 500 dolarını da diğer kanallara harcadı. Kampanya kapsamında özellikle ABD'li kullanıcıların hedeflendiği belirtiliyor. Bu harcamalar, yabancı bir devletin ABD iç kamuoyunu etkileme amacıyla dijital ve geleneksel medyaya kaynak aktardığına işaret ediyor. Cumhuriyetçi bağlantılı bir firmanın seçilmesi ve reklamların sağ eğilimli platformlarda yoğunlaşması, İsrail'in muhafazakâr seçmen üzerindeki anlatı gücünü pekiştirme stratejisi olarak değerlendiriliyor. Adalet Bakanlığı'na sunulan belgeler, yabancı lobicilik ve reklam harcamalarındaki şeffaflık tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Söz konusu reklam hamlesi, İsrail'in ABD'deki siyasi ve kamuoyu desteğini sürdürme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Özellikle iki partili desteğin tartışıldığı bir dönemde, sağ medyaya yönelik bu yatırımlar, İsrail'in imajını güçlendirmeyi ve eleştirilere karşı kamuoyu direnci oluşturmayı hedefliyor. Açıklanan rakamlar, dijital platformlardaki siyasi reklamların denetimi ve yabancı müdahale risklerine ilişkin kaygıları da beraberinde getiriyor.

Trump yönetimi tarafından yayımlanan bir rapor, ABD’deki sol grupları Küba ile bağlantılı olmakla suçladı. Raporda, sıkıntıdaki Havana yönetiminin küresel bir ‘Amerikan karşıtı koalisyonun’ ‘bağ dokusu’ olduğu öne sürüldü. Al Jazeera’nın haberine göre rapor, ABD solunun Küba hükümetiyle ideolojik ve operasyonel bağlarına dikkat çekiyor. Bu suçlama, ABD iç siyasetinde Küba’nın rolüne ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Trump yönetiminin, rapor aracılığıyla iç politikada rakiplerini zayıflatma ve dış politikada Küba’ya yönelik baskıyı artırma stratejisi izlediği değerlendiriliyor. Raporun, Küba’yı izole etme ve bölgesel müttefiklere mesaj verme amacı taşıdığı belirtiliyor. Raporun zamanlaması, ABD’de seçim dönemi dinamikleriyle örtüşürken, Küba karşıtı söylemin hem iç hem de dış politikada araçsallaştırıldığına işaret ediyor. Uzmanlar, bu tür suçlamaların iki ülke ilişkilerindeki gerginliği tırmandırabileceğini ve bölgesel iş birliklerini etkileyebileceğini ifade ediyor.

Mayıs ve Haziran aylarında Bolivya polisi, La Paz’da 50 günü aşkın süredir Devlet Başkanı Rodrigo Paz’ın istifasını talep eden kitlesel gösterileri şiddetle dağıttı. Müdahalede yüzlerce protestocu gözaltına alınırken çok sayıda kişi yaralandı. Bu, geçen yıl sonunda göreve başlayan hükümet ile çoğunluğu yerli hareketlerden oluşan muhalif gruplar arasındaki gerilimde bugüne kadarki en sert tırmanış olarak kaydedildi. Hükümetin orantısız güç kullanımı uluslararası endişeleri artırırken, ABD’nin bu süreçte Bolivya yönetimine yardım sağladığı bildiriliyor. Yardımın kapsamı netleşmese de, Washington’un müdahalesi ülkedeki siyasi krize dış destek boyutu ekliyor. Yerli toplumsal hareketler, hükümetin meşruiyetini sorgulamaya devam ederken, gösterilerin bastırılması uzlaşı umutlarını zayıflatıyor.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran ile yaşanan gerilime rağmen Küba’ya yönelik askeri harekat planlarını sessizce gözden geçirdi. CBS News’ün isimsiz yetkililere dayandırdığı haberine göre, üst düzey planlamacılar son haftalarda Küba için olası askeri seçenekleri masaya yatırdı. İddiaya göre planlar arasında 101. Hava İndirme Tümeni’nin de yer aldığı geniş çaplı bir operasyon bulunuyor. ABD’li yetkililer, İran gerilimi sürerken gözlerin Küba’ya çevrildiğini belirtti. Gözden geçirme, resmi bir karar alınmamış olmasına karşın Washington’ın Karayipler bölgesine yönelik stratejik ilgisini teyit ediyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde Hristiyan Siyonizme karşı dini bir muhalefet giderek büyüyor. Her yıl, ABD'nin en büyük Siyonist örgütü olan Christians United for Israel (CUFI) kitlesel bir lobi kampanyası için Kongre'ye yönelirken, bu kez bazı dini liderler uyarıda bulundu. United Church of Christ'tan Papaz Hannah Sachs, bir Senato ofisindeki personeli CUFI ziyareti konusunda bilgilendirerek, bu nüfuzun sorgulanması gerektiğini dile getirdi. Bu gelişme, Amerikan Hristiyanlığı içinde Hristiyan Siyonizmin teolojik ve siyasi temellerine yönelik bir 'isyanı' yansıtıyor. Uzun yıllardır İsrail'e koşulsuz destek politikalarını şekillendiren evangelikal grupların etkisi, ilerici Hristiyan çevreler tarafından giderek daha fazla eleştiriliyor. Sachs'ın sessiz ama kararlı uyarısı, bu muhalefetin artık Capitol Hill koridorlarında bile karşılık bulduğunun bir işareti olarak görülüyor. Bu dini direniş, ABD'nin Orta Doğu politikalarında Hristiyan lobisinin rolüne dair yeni tartışmalara kapı aralayabilir. CUFI ve benzeri grupların uzun süredir hakim olduğu söylem, artık alternatif Hristiyan seslerle rekabet etmek zorunda kalabilir. Bu durum, özellikle İsrail-Filistin meselesinde ABD siyasetindeki dini-siyasi dengeleri etkileyebilecek potansiyele sahip.

ABD Başkanı Donald Trump, İspanya'nın NATO'daki savunma harcamalarını eleştirerek, ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının yalnızca %1,28'ini savunmaya ayırdığını ve bu oranın ittifakın %2'lik hedefinin oldukça altında kaldığını söyledi. Trump, İspanya'nın katkısının 'çok düşük' olduğunu belirtti. Trump ayrıca, İspanya-Amerika Savaşı'na atıfta bulunarak, 'Küba, Guam, Filipinler ve Porto Riko üzerindeki kontrolden vazgeçtikten sonra yakında öğrenecekler' ifadesini kullandı ve Küba'nın 'bize doğru geldiğini' iddia etti. Bu sözler, ABD başkanının müttefiklere yönelik sert söylemini ve tarihsel referanslarla diplomatik gerilimi tırmandırma eğilimini yansıtıyor.