Küba — Diplomatik Gelişmeler

ABD Başkanı Donald Trump, İspanya'nın NATO'daki savunma harcamalarını eleştirerek, ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının yalnızca %1,28'ini savunmaya ayırdığını ve bu oranın ittifakın %2'lik hedefinin oldukça altında kaldığını söyledi. Trump, İspanya'nın katkısının 'çok düşük' olduğunu belirtti. Trump ayrıca, İspanya-Amerika Savaşı'na atıfta bulunarak, 'Küba, Guam, Filipinler ve Porto Riko üzerindeki kontrolden vazgeçtikten sonra yakında öğrenecekler' ifadesini kullandı ve Küba'nın 'bize doğru geldiğini' iddia etti. Bu sözler, ABD başkanının müttefiklere yönelik sert söylemini ve tarihsel referanslarla diplomatik gerilimi tırmandırma eğilimini yansıtıyor.

Venezuela geçen çarşamba günü 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde iki büyük depremle sarsıldı. Ülke depremlerden önce de ağır bir ekonomik ve insani krizle boğuşuyordu; yıkılan binalar, kapasitesinin çok üzerinde çalışan hastaneler ve binlerce evsiz kalan insan felaketin boyutunu gözler önüne seriyor. Can kaybının gerçek boyutu henüz bilinmezken, aileler enkaz başında sevdiklerinden haber beklemeye devam ediyor. Depremler, kronik mal kıtlığı, hiperenflasyon ve çökmüş sağlık sistemi gibi mevcut sorunları daha da derinleştirdi. Acil yardım çalışmaları sürerken, Venezuela'nın uzun süredir devam eden insani krizi, afet sonrası toparlanmayı güçleştiriyor ve nüfusun kırılganlığını artırıyor.

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Küba yaptırım programı kapsamında aralarında Aerocaribbean Airlines, Banco Nacional de Cuba, CIMEX ticari grubu ve Cubaexport gibi önde gelen kuruluşların bulunduğu 20 şirketi Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar (SDN) listesine dahil etti. Yaptırımlar, havacılık, bankacılık, dış ticaret, perakende ve tarım ürünleri gibi çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren devlet bağlantılı şirketleri hedef alıyor. Bu hamle, ABD'nin Küba'ya yönelik ekonomik baskıyı artırma politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. SDN listesine alınan kuruluşların ABD ile iş yapmaları ve ABD finans sistemine erişimleri yasaklanırken, üçüncü tarafların da bu şirketlerle ticari ilişkileri risk altına giriyor. Özellikle CIMEX ve bağlı şirketleri gibi geniş ticari ağa sahip kuruluşların yaptırım kapsamına alınması, Küba ekonomisi üzerinde önemli bir etki yaratabilir. Washington'un bu kararı, iki ülke arasındaki diplomatik normalleşme çabalarından uzaklaşıldığına işaret ediyor. Küba hükümetinden henüz resmi bir açıklama gelmezken, uluslararası ticaret çevrelerinin ve Küba ile iş yapan şirketlerin bu yeni kısıtlamaları dikkatle değerlendirmesi bekleniyor.

ABD yönetimi, Perşembe günü Küba'nın devlet petrol ve doğalgaz şirketine yaptırım uygulayarak Havana üzerindeki baskıyı artırdı. Enerji krizinin odağındaki bu sektöre yönelik adım, üst düzey Çinli ve Kübalı yetkililerin ikili işbirliği ve parti bağlarını görüşmek üzere video konferans düzenlemesinden saatler sonra geldi. Yaptırımlar, Küba'nın kronik yakıt sıkıntısını derinleştirme potansiyeli taşıyor. Washington'ın kararı, Pekin ve Havana arasındaki siyasi ve ekonomik yakınlaşmanın hız kazandığı bir döneme denk düştü. Küba, enerji altyapısındaki sorunlarla mücadele ederken, Çin ile parti düzeyindeki temaslarını güçlendiriyor. Bu gelişmeler, ABD'nin Küba'ya yönelik uzun süredir uyguladığı yaptırım rejiminin, Latin Amerika'daki jeopolitik dinamiklerle nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor. Pekin yönetimi, Küba ile ekonomik işbirliğini ve parti diyaloğunu sürdürme sözü verirken, ABD'nin hamlesi iki ülke arasındaki rekabetin Karayipler'deki bir yansıması olarak okunuyor. Küba için, içerideki enerji krizi ve dış baskılar arasında denge kurmak giderek zorlaşıyor.

ABD yönetimi, eski Küba lideri Raúl Castro'yu cinayetle suçlayarak Havana üzerindeki baskısını yükseltti. Bu adım, Washington'ın son dönemde adaya yönelik sıkılaştırdığı politikanın bir parçası olarak görülüyor. Küba'da ise halk, derinleşen yakıt kıtlığı ve sık sık yaşanan elektrik kesintileriyle günlük hayatı sürdürmeye çalışıyor. BBC'nin başkent Havana'da konuştuğu sakinler, özellikle ulaşım ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşadıkları zorlukları anlatıyor. ABD'nin ekonomik yaptırımları ve pandemi sonrası toparlanamayan yerel üretim, enerji krizini ağırlaştıran faktörler arasında. Uzmanlar, kısa vadede durumun düzelmesini beklemiyor.