Novi Sad faciası sonrası Sırbistan’da erken seçim talebiyle kitlesel protesto
Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da on binlerce kişi erken seçim talebiyle sokaklara çıktı. Gösteriler, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan yolsuzluk karşıtı hareketin bir parçası olarak düzenlendi. Protestocular, facianın ihmal ve yolsuzluktan kaynaklandığını savunarak mevcut hükümeti sorumlu tutuyor. Erken seçim çağrıları, kamuoyunda artan güven bunalımının ve siyasi hesap verebilirlik talebinin bir yansıması olarak dikkat çekiyor.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Sırbistan gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 23 May- Siyasi23 May 18:34
Sırbistan’da on binler erken seçim talebiyle yeniden sokakta
Sırbistan’ın başkenti Belgrad'da on binlerce gösterici, erken seçim talebiyle sokaklara çıktı. Belgrad'da on binlerce gösterici, 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonu faciasının ardından başlayan yolsuzluk karşıtı hareket kapsamında erken seçim talebiyle yeniden sokaklara çıktı. Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunun giriş kısmındaki beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolar, zamanla olayın şeffaf biçimde soruşturulması ve erken seçim çağrılarına dönüştü. Bugün de göstericiler son 18 ayda düzenlenen en büyük protestolara ev sahipliği yapan Slavija Meydanı’ndaydı. Protesto başlamadan yaklaşık bir saat önce kentin farklı noktalarından meydana yürüyen kalabalıkların bir kısmı “Öğrenciler kazanıyor” sloganının yer aldığı tişörtler giyerken, bazı göstericiler Sırbistan bayrağı ya da üniversite fakültelerini temsil eden bayraklar taşıdı. AFP’ye konuşan 24 yaşındaki mimarlık öğrencisi Andjela, “Bugünkü protestonun amacı yeniden bir araya gelmek ve hala burada olduğumuzu, mücadeleyi sürdürdüğümüzü göstermek.” dedi. Emekli Zoran Savic ise “Bugün açık bir mesaj veriliyor. Değişim gelmeli, Sırbistan demokratik bir hukuk devleti olmalı. Hukuk herkes için eşit işlemeli.” ifadelerini kullandı. Savic ayrıca Sırbistan’ın “demokratik Avrupa topluluğunun bir parçası olması gerektiğini” söyledi. Novi Sad faciasından bu yana protestolar sürerken, Mart 2025’te düzenlenen bir gösteriye yaklaşık 300 bin kişinin katıldığı belirtilmişti. Hareketin öncülüğünü yapan öğrenciler, cumartesi günkü gösterinin Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic üzerindeki erken seçim baskısını yeniden artırmasını hedefliyor. Vucic ise perşembe günü yaptığı açıklamada seçimlerin sonbaharda yapılabileceğini ima etmişti. Gösterilerin büyük bölümü barışçıl geçse de son aylarda bazı protestolarda çatışmalar yaşandı. Bazı eylemciler, maskeli hükümet yanlılarının saldırısına uğradıklarını öne sürdü. Öte yandan Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri cuma günü yaptığı açıklamada, aktivist ve gazetecilere yönelik saldırılar, daralan sivil alan ve protestolardaki polis müdahalelerini gerekçe göstererek Sırbistan’daki insan hakları durumunun kötüleştiği uyarısında bulundu.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktörcanlı
Orbán'ın Düşüşü Sırbistan'ın Yol Haritasını Değiştirdi
War on the Rocks tarafından yayımlanan analize göre, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın siyasi gücünü yitirmesi Sırbistan'ın stratejik tercihlerini yeniden şekillendiriyor. Orbán, otoriter yönetim modeli ve AB içindeki desteğiyle Sırp liderler için kilit bir müttefik konumundaydı. Düşüşü, Sırbistan'ı Avrupa'da daha yalnız bir konuma iterek AB'ye uyumu hızlandırma veya Rusya ile bağları derinleştirme seçeneklerini gündeme getirdi. Analiz, Putin'in Ukrayna'yı işgal konuşmasında 1999 NATO bombardımanına atıf yapmasını da hatırlatarak, Rusya'nın bölgedeki etkisini sürdürmek için tarihsel mağduriyet söylemlerini nasıl kullandığını vurguluyor. Orbán'ın devre dışı kalmasıyla Sırbistan'ın Batı ile Doğu arasındaki denge siyaseti daha karmaşık bir hal alırken, bu dönüşüm Orta ve Doğu Avrupa'daki jeopolitik rekabet açısından kritik görülüyor.
Irak1 olay28 Tem - Ortak aktör
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vuçiç birkaç hafta içinde istifa edecek
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, iktidardaki Sırp İlerleme Partisinin (SNS) Belgrad'da 'Sırbistan-Tek Aile' sloganıyla düzenlediği mitingde yaptığı konuşmada, cumhurbaşkanlığı görevini birkaç hafta daha sürdüreceğini ve sonrasında istifa edeceğini açıkladı. 'Hiçbir şey sonsuza kadar değil, öyle de olmasın' sözleriyle gerekçe belirtmeden duyurduğu bu karar, Sırbistan siyasetinde ani bir gelişme olarak kaydedildi. Uzun yıllardır Sırbistan'ın en etkili siyasi figürü olan Vuçiç, daha önce başbakanlık ve SNS genel başkanlığı görevlerinde de bulunmuştu. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 2027'de yapılması planlanırken, Vuçiç'in bu beklenmedik çıkışı ülkenin siyasi gündemini ve bölgesel dengeleri etkileyebilecek bir belirsizliği beraberinde getirdi. İstifa takvimi ve koşullarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Çin1 olay28 Haz - Ortak aktör
Sırp Lider Vučić'ten Avrupa'ya Uyarı: Çin'le 1 Milyar Dolar Anlaşma
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Belgrad'da verdiği bir röportajda Avrupa Birliği'ne yönelik hayal kırıklığını dile getirirken, Pekin ile derinleşen bağlarını vurguladı. Çin'den gelen 1 milyar dolarlık yeni yatırımı duyuran Vučić, AB'nin Sırbistan'a yönelik tutumundan duyduğu rahatsızlığı açıkça ifade etti. Bu açıklamalar, Sırbistan'ın Doğu ile Batı arasındaki geleneksel denge politikasında Çin lehine bir kayışa işaret ediyor. Çin'in Balkanlar'daki ekonomik ve siyasi nüfuzu artarken, AB adayı Sırbistan'ın Çin'le bu boyutta bir finansal iş birliğine gitmesi Brüksel için bir meydan okuma niteliği taşıyor. Vučić'in 'uyarı' olarak yorumlanan sözleri, Sırbistan'ın AB üyelik sürecinde alternatif ortaklara yönelme sinyali olarak değerlendiriliyor. Pekin yönetimi, Kuşak ve Yol girişimi kapsamında bölgedeki altyapı projelerine yatırımlarını sürdürürken, Sırbistan stratejik konumuyla bu projenin kilit noktalarından biri haline gelmiş durumda. Uluslararası gözlemciler, Çin sermayesinin Sırbistan'da artan varlığının AB'nin genişleme politikaları üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Vučić'in çıkışı, AB'nin Batı Balkanlar'daki etkisinin sorgulandığı bir dönemde, bölgedeki güç dengesinin nasıl şekilleneceğine dair ipuçları sunuyor.
Çin1 olay02 Haz - Aynı ülke gündemicanlı
El Niño Henüz Etkisini Göstermedi, Asıl Sıcaklar Kapıda
Kuzey Amerika ve Avrupa’da orman yangınları sürerken, ölümcül sıcak hava dalgaları şehirleri etkiliyor ve okyanus sıcaklıkları bu dönem için rekor seviyelere ulaşıyor. Uzmanlar, bu aşırı hava olaylarının küresel ölçekte fırtına, kuraklık ve sıcaklık dalgalanmalarını tetikleyen iklim fenomeni El Niño’dan kaynaklanmadığını belirtiyor. El Niño’nun birkaç ay içinde başlaması beklenirken, geldiğinde sıcaklıkların daha da artacağı uyarısı yapılıyor. Mevcut koşullar zaten iklim değişikliğinin etkilerini gözler önüne sererken, El Niño’nun devreye girmesiyle aşırı hava olaylarının şiddetlenebileceği ifade ediliyor. Bu durum, enerji talebinden tarımsal üretime kadar birçok alanda risklerin büyümesine yol açabilir. Bilim insanları, önümüzdeki aylarda özellikle sıcak hava dalgalarına karşı hazırlıklı olunması gerektiğini vurguluyor.
Sırbistan1 olay4 sa önce - Aynı ülke gündemi
Srebrenitsa yıl dönümünde Novi Sad'da Ratko Mladiç afişleri tepki topladı
Sırbistan'ın Novi Sad kentinde, 1995 Srebrenitsa Soykırımı'nın yıl dönümünde, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapse mahkûm edilen eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladiç'i öven afişler asıldı. Milliyet'in Dnevni Avaz'dan aktardığı habere göre, afişleri Sırp Radikal Partisi'nin (SRS) yerleştirdiği belirtildi. Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak erkeğin katledildiği soykırımın kurbanlarının anıldığı günlerde ortaya çıkan bu eylem, bölgedeki etnik gerilimleri ve geçmişle yüzleşme tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Mladiç'i yücelten görsellerin kamuoyunda büyük tepki çektiği, özellikle soykırım kurbanlarının aileleri ve insan hakları örgütlerinin kınama açıklamaları yaptığı bildirildi. Olay, Sırbistan'da aşırı milliyetçi çevrelerin savaş suçlularını sahiplenme eğilimini bir kez daha gözler önüne serdi. Uluslararası toplumun soykırımın inkârı ve suçluların yüceltilmesine karşı hassasiyetini koruduğu bir dönemde, Novi Sad'daki bu provokatif eylem, Sırbistan'ın AB entegrasyon süreci ve bölgesel uzlaşı çabalarını baltalayıcı bir adım olarak yorumlandı.
Sırbistan1 olay12 Tem - Aynı ülke gündemi
Yaptırımlı Ruslar Sırbistan Vatandaşlığı ile Avrupa'ya Sızıyor
RFE/RL'nin analizine göre Sırbistan bu yıl diğer tüm milletlerin toplamından dört kat fazla Rus vatandaşına vatandaşlık verdi. Bu kişilerin bir kısmı uluslararası yaptırımlar altında bulunuyor. Sırp pasaportu sahipleri Avrupa Birliği'nin Schengen bölgesine vizesiz seyahat edebiliyor. Bu durum, Ukrayna savaşı nedeniyle AB'nin yaptırım uyguladığı Rusların Avrupa'ya girişi için bir arka kapı oluşturuyor. Sırbistan, AB üyeliğine aday olmasına rağmen Rusya'ya yaptırım uygulamayan ender Avrupa ülkelerinden. Moskova ile yakın siyasi ve tarihi bağları olan Belgrad yönetimi, bu vatandaşlık politikasıyla AB'nin yaptırım rejimini delinmesine zemin hazırlıyor. Bu durum, AB ile Sırbistan arasındaki güven ilişkisini zedeleyebilir ve bloğun ortak güvenlik politikalarını baltalayabilir. Uzmanlar, yaptırımlı Rusların Avrupa'da serbestçe hareket etmesinin yalnızca ekonomik yaptırımları değil, kara para aklama ve ulusal güvenlik risklerini de artırdığına dikkat çekiyor. AB'nin, aday ülkelerin vize politikalarını daha yakından denetlemesi gerekebileceği belirtiliyor.
Sırbistan1 olay14 Haz