Novi Sad faciası sonrası Sırbistan’da erken seçim talebiyle kitlesel protesto
Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da on binlerce kişi erken seçim talebiyle sokaklara çıktı. Gösteriler, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan yolsuzluk karşıtı hareketin bir parçası olarak düzenlendi. Protestocular, facianın ihmal ve yolsuzluktan kaynaklandığını savunarak mevcut hükümeti sorumlu tutuyor. Erken seçim çağrıları, kamuoyunda artan güven bunalımının ve siyasi hesap verebilirlik talebinin bir yansıması olarak dikkat çekiyor.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Sırbistan gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 23 May- Political23 May, 18:34
Sırbistan’da on binler erken seçim talebiyle yeniden sokakta
Sırbistan’ın başkenti Belgrad'da on binlerce gösterici, erken seçim talebiyle sokaklara çıktı. Belgrad'da on binlerce gösterici, 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonu faciasının ardından başlayan yolsuzluk karşıtı hareket kapsamında erken seçim talebiyle yeniden sokaklara çıktı. Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunun giriş kısmındaki beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolar, zamanla olayın şeffaf biçimde soruşturulması ve erken seçim çağrılarına dönüştü. Bugün de göstericiler son 18 ayda düzenlenen en büyük protestolara ev sahipliği yapan Slavija Meydanı’ndaydı. Protesto başlamadan yaklaşık bir saat önce kentin farklı noktalarından meydana yürüyen kalabalıkların bir kısmı “Öğrenciler kazanıyor” sloganının yer aldığı tişörtler giyerken, bazı göstericiler Sırbistan bayrağı ya da üniversite fakültelerini temsil eden bayraklar taşıdı. AFP’ye konuşan 24 yaşındaki mimarlık öğrencisi Andjela, “Bugünkü protestonun amacı yeniden bir araya gelmek ve hala burada olduğumuzu, mücadeleyi sürdürdüğümüzü göstermek.” dedi. Emekli Zoran Savic ise “Bugün açık bir mesaj veriliyor. Değişim gelmeli, Sırbistan demokratik bir hukuk devleti olmalı. Hukuk herkes için eşit işlemeli.” ifadelerini kullandı. Savic ayrıca Sırbistan’ın “demokratik Avrupa topluluğunun bir parçası olması gerektiğini” söyledi. Novi Sad faciasından bu yana protestolar sürerken, Mart 2025’te düzenlenen bir gösteriye yaklaşık 300 bin kişinin katıldığı belirtilmişti. Hareketin öncülüğünü yapan öğrenciler, cumartesi günkü gösterinin Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic üzerindeki erken seçim baskısını yeniden artırmasını hedefliyor. Vucic ise perşembe günü yaptığı açıklamada seçimlerin sonbaharda yapılabileceğini ima etmişti. Gösterilerin büyük bölümü barışçıl geçse de son aylarda bazı protestolarda çatışmalar yaşandı. Bazı eylemciler, maskeli hükümet yanlılarının saldırısına uğradıklarını öne sürdü. Öte yandan Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri cuma günü yaptığı açıklamada, aktivist ve gazetecilere yönelik saldırılar, daralan sivil alan ve protestolardaki polis müdahalelerini gerekçe göstererek Sırbistan’daki insan hakları durumunun kötüleştiği uyarısında bulundu.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktörcanlı
Almanya, Leipzig’de Şüpheli Drone Saldırısı Sonrası Hibrit Savaş Uyarısı Yaptı
Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Leipzig/Halle Havalimanı’nda patlayıcı yüklü bir drone ile gerçekleştirildiğinden şüphelenilen saldırı girişiminin ardından ülkenin yurt dışından gelen günlük hibrit savaş saldırılarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi. Bild am Sonntag gazetesine konuşan Dobrindt, yabancı güçlerin korkuyu körükleyerek Almanya’yı siyasi ve toplumsal olarak boyunduruk altına almayı amaçladığını belirtti. Olay, Almanya’nın kritik altyapısına yönelik artan tehdit algısını ve dezenformasyon ile siber saldırıları da kapsayan çok boyutlu bir güvenlik sorununa dikkat çekiyor.
Almanya1 olay10 Ağu - Ortak aktörcanlı
Zelenskyy Askeri Komutayı Değiştirdi, Rusya’nın Büyük Saldırısı Can Aldı
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskyy, ülkedeki haftalık protestoların ardından ordu komutanını görevden aldı. Bu değişiklik, 2022’deki tam ölçekli işgalden bu yana en büyük siyasi krizlerden birine işaret ederken, Zelenskyy aynı günlerde Rusya’nın 48 saat içinde büyük bir füze ve insansız hava aracı saldırısı başlatacağı uyarısında bulundu. Ayrıca Moskova’nın sonbaharda geniş çaplı seferberlik hazırlığında olduğunu ve Rus kayıplarının asker alımını aştığını açıkladı. Rusya, belirtilen süre içinde Ukrayna genelinde yoğun saldırılar düzenledi; 70’ten fazla füze ve 280 İHA fırlatıldı. Başkent Kiev dahil birçok bölgede en az 14 sivil hayatını kaybetti, aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda yaralı var. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların askerî havaalanları, savunma sanayi tesisleri ve lojistik merkezleri hedef aldığını, ayrıca Karadeniz’de Ukrayna’nın askerî yük taşıyan gemilerine yönelik ayrı bir operasyon yapıldığını duyurdu. Ukrayna ise Rusya topraklarına insansız hava aracı taarruzlarıyla karşılık verdi: Ryazan petrol rafinerisi ile online perakende devi Wildberries’e ait depolara saldırılar düzenlendi. Diplomatik cephede Zelenskyy, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da görüşerek Patriot füzelerinin ortak üretimini ele aldı; Polonya Başbakanı Tusk’a da planlanan büyük saldırı hakkında bilgi verdi. Rusya ise İngiltere’yi Ukrayna’ya Gripen savaş uçakları vermesi halinde sonuçları konusunda uyardı ve sözcüleri aracılığıyla Batı’nın Ukrayna’yı bir ‘koçbaşı’ olarak kullandığını öne sürdü.
Rusya118 olay3 sa önce - Ortak aktörcanlı
Lavrov'dan AB'ye Uyarı: Gemileri Hedef Alacağız
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ait gemileri hedef alacaklarını açıkladı. Lavrov, Rusya Devlet Televizyon ve Radyo Kurumuna verdiği röportajda, AB'nin Rus ticari gemilerini denetleme kararını değerlendirdi. Lavrov, Brüksel'in Rusya'nın küresel pazarlarda gelir elde etme imkanlarını sınırlandırmaya çalıştığını belirtti. AB'nin denetim kararı sonrası yapılan bu uyarı, taraflar arasındaki deniz ticareti ve güvenlik gerilimini yansıtıyor.
Türkiye1 olay6 gün önce - Ortak aktör
Orbán'ın Düşüşü Sırbistan'ın Yol Haritasını Değiştirdi
War on the Rocks tarafından yayımlanan analize göre, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın siyasi gücünü yitirmesi Sırbistan'ın stratejik tercihlerini yeniden şekillendiriyor. Orbán, otoriter yönetim modeli ve AB içindeki desteğiyle Sırp liderler için kilit bir müttefik konumundaydı. Düşüşü, Sırbistan'ı Avrupa'da daha yalnız bir konuma iterek AB'ye uyumu hızlandırma veya Rusya ile bağları derinleştirme seçeneklerini gündeme getirdi. Analiz, Putin'in Ukrayna'yı işgal konuşmasında 1999 NATO bombardımanına atıf yapmasını da hatırlatarak, Rusya'nın bölgedeki etkisini sürdürmek için tarihsel mağduriyet söylemlerini nasıl kullandığını vurguluyor. Orbán'ın devre dışı kalmasıyla Sırbistan'ın Batı ile Doğu arasındaki denge siyaseti daha karmaşık bir hal alırken, bu dönüşüm Orta ve Doğu Avrupa'daki jeopolitik rekabet açısından kritik görülüyor.
Irak1 olay28 Tem - Ortak aktörcanlı
Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Niinistö: Avrupa Rusya ile Güvenlik Diyaloğu Başlatmalı
Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, Avrupa'nın Rusya ile bir güvenlik diyaloğu başlatması gerektiğini söyledi. TASS haber ajansının aktardığına göre Niinistö, Soğuk Savaş döneminde nükleer silahların mevcudiyetinin, SSCB ve ABD'yi durumu kontrol altında tutmak için müzakerelere zorladığını hatırlattı. Niinistö'nün bu çağrısı, Avrupa ve Rusya arasındaki gerginliğin yüksek olduğu bir dönemde geldi. Eski cumhurbaşkanı, taraflar arasında doğrudan iletişim kanallarının açık tutulmasının, yanlış anlamaları ve tırmanmayı önlemek açısından önemli olduğuna işaret etti. Finlandiya'nın uzun süre tarafsızlık politikası izlemesi ve Rusya ile geniş bir sınıra sahip olması, Niinistö'nün açıklamalarına ayrı bir bağlam kazandırıyor. Açıklama, Avrupa'da Rusya ile güvenlik konularında diyaloğun gerekliliğini savunan çevrelerce dikkate alınırken, bazı kesimler tarafından eleştirilebilecek nitelikte.
Rusya2 olay09 Ağu - Ortak aktör
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vuçiç birkaç hafta içinde istifa edecek
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, iktidardaki Sırp İlerleme Partisinin (SNS) Belgrad'da 'Sırbistan-Tek Aile' sloganıyla düzenlediği mitingde yaptığı konuşmada, cumhurbaşkanlığı görevini birkaç hafta daha sürdüreceğini ve sonrasında istifa edeceğini açıkladı. 'Hiçbir şey sonsuza kadar değil, öyle de olmasın' sözleriyle gerekçe belirtmeden duyurduğu bu karar, Sırbistan siyasetinde ani bir gelişme olarak kaydedildi. Uzun yıllardır Sırbistan'ın en etkili siyasi figürü olan Vuçiç, daha önce başbakanlık ve SNS genel başkanlığı görevlerinde de bulunmuştu. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 2027'de yapılması planlanırken, Vuçiç'in bu beklenmedik çıkışı ülkenin siyasi gündemini ve bölgesel dengeleri etkileyebilecek bir belirsizliği beraberinde getirdi. İstifa takvimi ve koşullarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Çin1 olay28 Haz