ABD-İran Mutabakat Zaptı Sızdı: Hürmüz Boğazı Geçişleri Serbest
ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa sürede imzalanmasını beklediğini duyurduğu ABD-İran mutabakat zaptının ayrıntıları ortaya çıktı. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, zapt Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin derhal ve ücretsiz olarak yeniden başlamasını içeriyor. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ile ABD'li bir yetkili, ikinci bir anlaşmanın da imzalanabileceğini belirtti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatının kritik bir rotası olduğu için anlaşma, enerji piyasaları ve bölgesel istikrar açısından önem taşıyor. Mutabakat zaptının içeriğine dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
ABD gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 1 gün önce- Diplomatik12 Haz 04:45
ABD-İran hattında son viraj! Dört uçak yola çıktı: Mutabakat zaptı sızdı
MİLLİYET.COM.TR / ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa süre içinde imzalanmasını beklediğini açıkladığı ABD-İran mutabakat zaptının ayrıntıları ortaya çıktı. ‘İKİNCİ BİR ANLAŞMA DA İMZALANABİLİR’ ABD basınından Axios'un, arabulucu ülkelerden birinin diplomatı ile bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nın derhal ve herhangi bir geçiş ücreti alınmaksızın yeniden açılmasını, İran'ın anlaşma şartlarına uyması halinde ise yaptırımların hafifletilmesini öngörüyor. Habere göre anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılmasını içeriyor. Bu süre boyunca taraflar arasında nükleer müzakereler yürütülecek. Metinde İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin bir çerçeve yer alsa da İran'ın nükleer programına yönelik somut adımların ikinci ve daha kapsamlı bir anlaşmaya bırakıldığı belirtildi. ‘HAMANEY HENÜZ ONAYLAMADI’ Arabulucu ülkelerden birinin diplomatı, Axios'a yaptığı açıklamada "ABD ve İran bir anlaşma metni üzerinde mutabık kaldılar" ifadelerini kullandı. Ancak diplomat, anlaşmanın hala nihai onay sürecinden geçmesi gerektiğini vurguladı. Konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağa göre, Perşembe akşamı itibarıyla anlaşma İran tarafındaki üst düzey yetkililer tarafından onaylandı. Bununla birlikte anlaşmanın henüz ülkenin en üst karar mercii konumundaki İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney tarafından onaylanmadığı ifade edildi. Trump hafta sonu bir imza töreni düzenlenmesini beklediğini açıklarken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahran yönetiminin "henüz nihai bir karara varmadığını" söyledi. ‘BEYAZ SARAY İYİMSER’ Axios'un aktardığına göre Beyaz Saray son iki ay içerisinde birkaç kez anlaşmanın tamamlandığını düşündü ancak görüşmeler her seferinde sonuçsuz kaldı. Arabulucu diplomat ise bu kez metnin kabul edileceği konusunda iyimser olduğunu belirtti. HAZIRLIKLAR BAŞLADI: DÖRT ABD UÇAĞI YOLA ÇIKTI Haberde öne çıkan bir diğer kritik gelişme ise ABD Hava Kuvvetleri’ne ait dört C-17 nakliye uçağının Perşembe günü Avrupa’ya hareket etmesi oldu. Axios’a göre bu uçaklar, Başkan Yardımcısı JD Vance’in önümüzdeki günlerde Cenevre’de yapılması planlanan olası imza törenine katılması ihtimaline karşı ekipman taşıdı. Bu detay, Washington’un anlaşmanın imzalanacağı senaryoya yönelik somut hazırlık yaptığını gösteren en güçlü işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor. Geçici anlaşmanın, Çarşamba gecesi Katarlı arabulucu Ali Al-Thawadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında saatler süren görüşmeler sonrasında şekillendiği kaydedildi. İki arabulucu ülkenin diplomatları ile iki ABD'li yetkiliye göre, görüşmeler sırasında Al-Thawadi'nin Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile birçok kez telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ifade edildi. ‘NETANYAHU’YA BÜYÜK ŞOK’ Trump'ın anlaşmanın tamamlandığı yönündeki açıklamasının İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için “büyük şok” olduğu da haberde yer aldı. ABD'li bir kaynağa göre Netanyahu son günlerde süreç hakkında yeterli bilgiye sahip değildi ve gelişmeleri öğrenebilmek için Trump yönetimine yakın isimleri derhal aradı. MUTABAKAT ZAPTINDA NELER VAR? Mutabakat zaptına göre Hürmüz Boğazı derhal ve geçiş ücreti olmadan yeniden açılacak, 30 gün içinde savaş öncesi deniz ticareti hacmine dönülmesi hedeflenecek. Buna karşılık ABD’nin uyguladığı ablukanın kaldırılması öngörülüyor. ABD’li yetkililere göre boğazın açılmasının ardından İran’a 60 gün boyunca petrol satışı için geçici yaptırım muafiyetleri tanınacak. Yaptırımların tamamen kaldırılması ise belirli bir tarihe bağlanmayacak, sürecin uygulanmasına göre kademeli ilerleyecek. Metinde ayrıca yurtdışında dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlıklarının akıbeti netleştirilmiş değil. İran bu fonlara hızlı erişim isterken, ABD tarafı ödemelerin aşamalı yapılmasından yana. ‘GİZLİ BİR YAN ANLAŞMA OLABİLİR’ İDDİASI ABD yönetimine yakın dış kaynaklardan biri, dondurulmuş fonlar konusunun gizli bir yan anlaşmayla çözülebileceği yönünde endişelerini dile getirdi. Ancak bir ABD'li yetkili kısa süre önce Axios'a yaptığı açıklamada böyle bir ihtimali reddetti. ABD'li bir yetkili ve arabulucu ülkelerden bir kaynağın verdiği bilgiye göre ABD, İran ve Katar son günlerde İran'ın Katar'da dondurulmuş fonlarının bir bölümünü insani yardım malzemeleri satın almak amacıyla kullanabilmesini sağlayacak bir mekanizma üzerinde görüşmeler yürüttü. Habere göre İran'ın ilk anlaşmaya uyması ve sonraki müzakerelerde "iyi niyet" göstermesi halinde yaptırımların hafifletilmesi kademeli olarak artırılacak. Arabulucu diplomat, "Yaptırımların kaldırılması için belirlenmiş bir tarih yok ve bu süreç anlaşmanın uygulanmasına bağlı olacak" dedi. ‘İSLAMABAD ANLAŞMASI’ Son olarak haberde Katar ve Pakistan'ın ortak arabuluculuğunda şekillenen anlaşmanın, tarafların nihai olarak imza atması halinde "İslamabad Anlaşması" adını alacağı belirtildi. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ise sürece ilişkin, "Anlaşmaya son şeklini vermek ve imza töreni için bir tarih belirlemek üzere taraflarla birlikte çalışıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
milliyet.com.tr - Güvenlik12 Haz 08:49
İran basınına göre, ABD ile İran arasındaki mutabakat taslağının yeni detayları ortaya çıktı
İran basını, İranABD arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin yeni detayların ortaya çıktığını ileri sürerek konunun füze programı dahil edilmeden nükleer ve ekonomik konular çerçevesinde yürütüleceğini ileri sürdü.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktörcanlı
İran ve ABD Arasında Hürmüz Boğazı Gerilimi, Diplomasi ve Suçlamalar Sürüyor
İran’ın BM misyonu, ABD’yi Tahran ve nükleer programı hakkında “yalan, asılsız suçlama ve dezenformasyon yaymakla” suçladı. Açıklamada, Washington’un deniz ablukalarıyla uluslararası hukuku ihlal ettiği öne sürüldü. Buna karşın ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve nükleer konularda zamana bağlı müzakereleri içeren “oldukça sağlam” bir önerinin masada olduğunu duyurdu. Taraflar arasında ateşkesin uzatılması, boğazdaki geçiş serbestisinin sağlanması ve bazı yaptırımların kaldırılmasını öngören bir anlaşma ihtimali gündemde; ancak nükleer program konusundaki temel uyuşmazlık sürüyor. Küresel enerji piyasaları, anlaşma beklentisiyle hareketlendi. Brent petrolü yüzde 4,2 düşerek varil başına 99,16 dolara geriledi. İran, boğaz üzerindeki egemenliğinin serbest ticareti engellemek için değil, güvensizlik ve askeri girişimleri önlemek amacı taşıdığını savundu. ABD’li yetkililer ise boğazda mayın bulunmadığını açıkladı. AB dış politika şefi Kaja Kallas, seyrüsefer serbestisini güvence altına almak için daha fazla deniz unsuruna ihtiyaç duyulduğunu belirtti. ABD Başkanı Trump’ın “acelemiz yok” açıklaması ve İran’ın nükleer konuda doğrudan müzakereleri reddetmesi, sürecin kırılganlığını ortaya koyuyor. Çatışmaların gölgesinde Rusya-Belarus nükleer tatbikatları ve Ukrayna’nın BMGK’de acil toplantı talebi, geniş çaplı jeopolitik belirsizliği derinleştiriyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tansiyon, enerji arzı, uluslararası deniz hukuku ve küresel güvenlik dengeleri açısından yakından izleniyor.
69 olay3 sa önce - Ortak aktörcanlı
Trump'tan İran'a Venezuela Modeli: Askeri Baskı ve Petrol Hedefli Saldırılar
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik askeri operasyonların devam edeceğini ve İran'ın 'çok sert' şekilde vurulacağını açıkladı. Ülkenin savunma kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini belirten Trump, İran'ın en önemli petrol ihracat merkezlerinden Hark Adası ile bazı petrol altyapı noktalarının hedef alındığını duyurdu. 'Venezuela formülü' ifadesi, ABD'nin Venezuela'da uyguladığı ekonomik yaptırım ve askeri tehdit odaklı stratejinin İran için de gündemde olduğunu gösteriyor. Bu yaklaşım, İran yönetimini müzakere masasına zorlamayı veya doğrudan rejimi çökertmeyi amaçlayabilir. Trump'ın açıklamaları, iki ülke arasındaki gerilimin tırmanarak devam edeceğine işaret ediyor. İran'ın petrol altyapısına yönelik saldırılar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açarken, bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. ABD'nin askeri baskısına rağmen diplomatik kanalların açık kalıp kalmadığı belirsizliğini koruyor.
ABD1 olay1 gün önce - Ortak aktörcanlı
ABD-İran: Anlaşma çabaları sürerken İran askeri altyapısını yeniden inşa ediyor
ABD istihbaratı, İran’ın ağır hava saldırılarına rağmen yer altı füze üslerini ve insansız hava aracı üretimini beklenenden hızlı onardığını, silah altyapısını altı ayda yeniden kurabileceğini bildirdi. Uydu görüntüleri yoğun kazı çalışmalarını doğrularken, bu durum ateşkes sürecinin kırılganlığını ortaya koydu. Nisan ayındaki geçici ateşkesin ardından taraflar karşılıklı ihlal suçlamalarında bulundu; İran, ABD’nin Hürmüzgan’da ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü. Buna karşın ABD Başkanı Trump, Tahran’la nükleer programı sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı’nı açacak bir anlaşmaya “çok yakın” olduklarını açıkladı. Taslak metin müttefiklere iletildi ancak İsrail, nükleer meseleleri erteleyen geçici bir çözümden rahatsızlığını dile getirdi. Rusya ise Trump’ın uranyum planına karşı çıktı. İran Dışişleri Bakanı, ateşkesin Lübnan dahil tüm cephelerde geçerli olması gerektiğini vurguladı. Bu arada Wall Street Journal, bir Körfez ülkesinin savaş boyunca ABD ve İsrail’le koordineli şekilde İran’a gizli saldırılar düzenlediğini iddia etti. Washington’ın Avrupa’daki askeri varlığını azaltma hamlesinin Ortadoğu’ya odaklanma işareti olarak yorumlandığı bir dönemde, diplomatik girişimler ile askerî gerilim arasındaki denge belirsizliğini koruyor.
52 olay15 sa önce - Ortak aktörcanlı
Trump İran Nükleer Anlaşması İçin Nihai Kararını Veriyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbetine ilişkin nihai kararını vermek üzere ulusal güvenlik ekibiyle Beyaz Saray Durum Odası'nda bir araya geldi. Trump, uranyumun ABD'ye teslim edilmesini ya da uluslararası denetimde imha edilmesini talep ederken, İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğini taahhüt etmesi, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine açılması ve bölgedeki mayınların temizlenmesi gibi koşulları sıraladı. İran liderinden gelen 'uranyumun ülkede kalması' yönündeki direktif ve Meclis Başkanı Galibaf'ın sert ifadeleri, müzakere sürecinde belirleyici oluyor. Rusya arabuluculuk önerirken, Kazakistan uranyuma ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Trump'ı daha sert bir tutuma yönlendirme çabalarının şimdilik etkili olamadığı belirtiliyor. Türkiye Dışişleri Bakanı Fidan ise tarafların anlaşmaya yakın olduğu değerlendirmesinde bulundu. Uzmanlar, uranyum sorununun çözümünün bölgesel istikrar ve nükleer silahlanmanın önlenmesi bakımından hayati önem taşıdığına işaret ediyor.
82 olay59 dk önce - Ortak aktörcanlı
ABD-İsrail saldırısında öldüğü iddia edilen Hamaney için İran'da cenaze hazırlığı
İran'da, ABD ve İsrail'in ülkeye yönelik saldırısının ilk aşamasında hayatını kaybettiği öne sürülen eski dini lider Ayetullah Ali Hamaney için geniş katılımlı bir cenaze töreni hazırlığı yapılıyor. Savaş koşulları nedeniyle uzun süredir ertelenen törenin tarihi henüz resmiyet kazanmadı; İran devlet televizyonu ve Tahran İslami Tebliğ Koordinasyon Konseyi yetkilileri, organizasyon detaylarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Henüz doğrulanmamış bu gelişme, Tahran ile Washington ve Tel Aviv arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde kaydedildi. Hamaney'in savaşta öldüğü haberleri, İran'da siyasi ve dini otorite boşluğu endişelerini artırırken, cenaze töreninin sembolik önemi büyük. Törenin, ulusal birlik mesajı ya da misilleme çağrılarına sahne olabileceği değerlendiriliyor. Bölgedeki güç dengeleri ve İran'ın nükleer programına yönelik uluslararası müdahale senaryoları ışığında, liderlik geçiş sürecinin nasıl şekilleneceği kritik bir soru olarak öne çıkıyor.
İran2 olay02 Haz - Ortak aktörcanlı
Trump: İran'la Harika Bir Anlaşma Yaptık, Belgeler Birkaç Güne Hazır
ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te düzenlenen bir imza töreninin ardından basına yaptığı açıklamada İran’la kapsamlı bir anlaşma üzerinde sona yaklaşıldığını duyurdu. Trump, “Harika bir anlaşma yaptık” ifadesini kullanarak detaylı mutabakat metninin hazırlanma sürecinin sürdüğünü belirtti. Belgelerin nihai halinin önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacağını söyledi. Anlaşmanın içeriğine dair detay paylaşılmazken, Trump’ın bu açıklaması iki ülke arasında uzun süredir gerilimli seyreden diplomatik ilişkilerde yeni bir döneme işaret ediyor. Özellikle nükleer program ve yaptırımlar konusundaki anlaşmazlıklar göz önüne alındığında, mutabakatın hangi başlıkları kapsadığı merak konusu. Uluslararası kamuoyunun yakından izlediği süreçte, anlaşmanın resmiyet kazanması hem bölgesel dengeleri hem de küresel enerji piyasalarını etkileyebilecek potansiyele sahip. Beyaz Saray’dan önümüzdeki günlerde resmi bir açıklama yapılması bekleniyor.
Hindistan1 olay1 gün önce