ABD-İran Mutabakat Zaptı Sızdı: Hürmüz Boğazı Geçişleri Serbest
ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa sürede imzalanmasını beklediğini duyurduğu ABD-İran mutabakat zaptının ayrıntıları ortaya çıktı. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, zapt Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin derhal ve ücretsiz olarak yeniden başlamasını içeriyor. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ile ABD'li bir yetkili, ikinci bir anlaşmanın da imzalanabileceğini belirtti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatının kritik bir rotası olduğu için anlaşma, enerji piyasaları ve bölgesel istikrar açısından önem taşıyor. Mutabakat zaptının içeriğine dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
ABD gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 12 Jun- Diplomatic12 Jun, 04:45
ABD-İran hattında son viraj! Dört uçak yola çıktı: Mutabakat zaptı sızdı
MİLLİYET.COM.TR / ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa süre içinde imzalanmasını beklediğini açıkladığı ABD-İran mutabakat zaptının ayrıntıları ortaya çıktı. ‘İKİNCİ BİR ANLAŞMA DA İMZALANABİLİR’ ABD basınından Axios'un, arabulucu ülkelerden birinin diplomatı ile bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nın derhal ve herhangi bir geçiş ücreti alınmaksızın yeniden açılmasını, İran'ın anlaşma şartlarına uyması halinde ise yaptırımların hafifletilmesini öngörüyor. Habere göre anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılmasını içeriyor. Bu süre boyunca taraflar arasında nükleer müzakereler yürütülecek. Metinde İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin bir çerçeve yer alsa da İran'ın nükleer programına yönelik somut adımların ikinci ve daha kapsamlı bir anlaşmaya bırakıldığı belirtildi. ‘HAMANEY HENÜZ ONAYLAMADI’ Arabulucu ülkelerden birinin diplomatı, Axios'a yaptığı açıklamada "ABD ve İran bir anlaşma metni üzerinde mutabık kaldılar" ifadelerini kullandı. Ancak diplomat, anlaşmanın hala nihai onay sürecinden geçmesi gerektiğini vurguladı. Konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağa göre, Perşembe akşamı itibarıyla anlaşma İran tarafındaki üst düzey yetkililer tarafından onaylandı. Bununla birlikte anlaşmanın henüz ülkenin en üst karar mercii konumundaki İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney tarafından onaylanmadığı ifade edildi. Trump hafta sonu bir imza töreni düzenlenmesini beklediğini açıklarken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahran yönetiminin "henüz nihai bir karara varmadığını" söyledi. ‘BEYAZ SARAY İYİMSER’ Axios'un aktardığına göre Beyaz Saray son iki ay içerisinde birkaç kez anlaşmanın tamamlandığını düşündü ancak görüşmeler her seferinde sonuçsuz kaldı. Arabulucu diplomat ise bu kez metnin kabul edileceği konusunda iyimser olduğunu belirtti. HAZIRLIKLAR BAŞLADI: DÖRT ABD UÇAĞI YOLA ÇIKTI Haberde öne çıkan bir diğer kritik gelişme ise ABD Hava Kuvvetleri’ne ait dört C-17 nakliye uçağının Perşembe günü Avrupa’ya hareket etmesi oldu. Axios’a göre bu uçaklar, Başkan Yardımcısı JD Vance’in önümüzdeki günlerde Cenevre’de yapılması planlanan olası imza törenine katılması ihtimaline karşı ekipman taşıdı. Bu detay, Washington’un anlaşmanın imzalanacağı senaryoya yönelik somut hazırlık yaptığını gösteren en güçlü işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor. Geçici anlaşmanın, Çarşamba gecesi Katarlı arabulucu Ali Al-Thawadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında saatler süren görüşmeler sonrasında şekillendiği kaydedildi. İki arabulucu ülkenin diplomatları ile iki ABD'li yetkiliye göre, görüşmeler sırasında Al-Thawadi'nin Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile birçok kez telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ifade edildi. ‘NETANYAHU’YA BÜYÜK ŞOK’ Trump'ın anlaşmanın tamamlandığı yönündeki açıklamasının İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için “büyük şok” olduğu da haberde yer aldı. ABD'li bir kaynağa göre Netanyahu son günlerde süreç hakkında yeterli bilgiye sahip değildi ve gelişmeleri öğrenebilmek için Trump yönetimine yakın isimleri derhal aradı. MUTABAKAT ZAPTINDA NELER VAR? Mutabakat zaptına göre Hürmüz Boğazı derhal ve geçiş ücreti olmadan yeniden açılacak, 30 gün içinde savaş öncesi deniz ticareti hacmine dönülmesi hedeflenecek. Buna karşılık ABD’nin uyguladığı ablukanın kaldırılması öngörülüyor. ABD’li yetkililere göre boğazın açılmasının ardından İran’a 60 gün boyunca petrol satışı için geçici yaptırım muafiyetleri tanınacak. Yaptırımların tamamen kaldırılması ise belirli bir tarihe bağlanmayacak, sürecin uygulanmasına göre kademeli ilerleyecek. Metinde ayrıca yurtdışında dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlıklarının akıbeti netleştirilmiş değil. İran bu fonlara hızlı erişim isterken, ABD tarafı ödemelerin aşamalı yapılmasından yana. ‘GİZLİ BİR YAN ANLAŞMA OLABİLİR’ İDDİASI ABD yönetimine yakın dış kaynaklardan biri, dondurulmuş fonlar konusunun gizli bir yan anlaşmayla çözülebileceği yönünde endişelerini dile getirdi. Ancak bir ABD'li yetkili kısa süre önce Axios'a yaptığı açıklamada böyle bir ihtimali reddetti. ABD'li bir yetkili ve arabulucu ülkelerden bir kaynağın verdiği bilgiye göre ABD, İran ve Katar son günlerde İran'ın Katar'da dondurulmuş fonlarının bir bölümünü insani yardım malzemeleri satın almak amacıyla kullanabilmesini sağlayacak bir mekanizma üzerinde görüşmeler yürüttü. Habere göre İran'ın ilk anlaşmaya uyması ve sonraki müzakerelerde "iyi niyet" göstermesi halinde yaptırımların hafifletilmesi kademeli olarak artırılacak. Arabulucu diplomat, "Yaptırımların kaldırılması için belirlenmiş bir tarih yok ve bu süreç anlaşmanın uygulanmasına bağlı olacak" dedi. ‘İSLAMABAD ANLAŞMASI’ Son olarak haberde Katar ve Pakistan'ın ortak arabuluculuğunda şekillenen anlaşmanın, tarafların nihai olarak imza atması halinde "İslamabad Anlaşması" adını alacağı belirtildi. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ise sürece ilişkin, "Anlaşmaya son şeklini vermek ve imza töreni için bir tarih belirlemek üzere taraflarla birlikte çalışıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Milliyet - Security12 Jun, 08:49
İran basınına göre, ABD ile İran arasındaki mutabakat taslağının yeni detayları ortaya çıktı
İran basını, İranABD arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin yeni detayların ortaya çıktığını ileri sürerek konunun füze programı dahil edilmeden nükleer ve ekonomik konular çerçevesinde yürütüleceğini ileri sürdü.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan'ın ABD-İran Arabuluculuğu Küresel Takdir Topladı
Pakistan, ABD ile İran arasında yürüttüğü arabuluculuk sonucunda ateşkes ve kalıcı çözümün önünü açmayı hedefleyen bir mutabakat zaptı sağladı. Dışişleri kaynakları, bu tür bir arabuluculuk rolünün Pakistan'ın diplomatik tarihinde bir ilk olduğunu belirtiyor. Gelişme, uluslararası alanda takdir ve saygıyla karşılandı. Arabuluculuk sürecinin ayrıntıları henüz tam olarak açıklanmasa da, Pakistan'ın bu girişimi diplomatik nüfuzunu ve küresel imajını güçlendirdi. Tahran ile Washington arasındaki gerilimin tırmanma riski taşıdığı bir dönemde gelen bu adım, bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor. Pakistan'ın, iki hasım ülke arasında iletişim kanalı tesis edebilmesi, ülkenin jeopolitik denklemdeki ağırlığını ortaya koyuyor. Anlaşmanın uygulanması ve kalıcı bir çözüme dönüşmesi önümüzdeki dönemin odak noktası olacak. Uluslararası camia, Pakistan'ın bu çabasını, nükleer silahlarla ilgili endişelerin ve bölgesel vekalet savaşlarının gölgelediği bir tabloda, diplomasi yoluyla kriz çözümüne katkı sağlayan bir örnek olarak değerlendiriyor.
ABD1 olay11 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
Burgenstock'ta ABD-İran Barışı İçin 60 Günlük Yol Haritası
ABD ve İran, İsviçre'nin Burgenstock beldesinde Pakistan ve Katar arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda, 60 gün içinde nihai barış anlaşmasına varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde anlaştı. Pazar günü başlayıp Pazartesi gününe uzayan müzakereler, daha önce imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı çerçevesinde yürütüldü. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın katıldığı açılışta tarafların barışa yönelik samimiyetine vurgu yapıldı. Arabulucuların ortak açıklamasında, teknik detayların belirlenmesinin ardından nihai anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasının kararlaştırıldığı duyuruldu. Mutabakat aylardır süren çatışmaları sonlandırma potansiyeli taşırken, İsrail'in "mücadelemiz bitmedi" açıklaması, ABD'deki ara seçimler ve taraflar arasındaki derin güvensizlik ateşkesin kalıcılığını tehdit eden unsurlar olarak öne çıkıyor. Eşzamanlı olarak İran ve ABD, Hürmüz Boğazı'nda askeri çatışmaları önlemek için bir iletişim hattı kurdu. ABD ayrıca Lübnan'daki ateşkesi denetlemek üzere bir mekanizma oluşturdu. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın Pakistan ziyaretinde bölgesel güvenlik yapısı çağrısı ve İslam ülkeleri arasında birlik vurgusu, diplomatik hareketliliğin genişlediğine işaret ediyor. Uzmanlar ise barış sürecinin "bozguncu" aktörlerce sekteye uğratılabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD26 olay21 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
Körfez'in Güvenlik İkilemi: ABD'den Uzaklaşma Zamanı mı?
Davos'ta ocak ayında Kanada Başbakanı Mark Carney, 'orta güçlerin' bir araya gelerek büyük güçlerin baskısına direnmesi gerektiğini söyledi. Carney'nin hem Çin'e hem de ABD'ye karşı direniş çağrısı, çok kutuplu dünyaya geçiş sürecinde orta ölçekli devletlerin artan özerklik arayışını yansıttı. Bu söylem, özellikle uzun süredir ABD'yi başlıca güvenlik garantörü olarak gören Körfez ülkeleri için bir dönüm noktası niteliğinde. Körfez monarşileri, İran tehdidi ve bölgesel istikrarsızlık karşısında on yıllardır ABD'nin askeri varlığına bel bağladı. Ancak Washington'un politik öngörülemezliği ve küresel güç dengelerinin değişmesi, bu bağımlılığı sorgulatıyor. Carney'nin konuşması, Körfez'in kendi güvenlik mimarisini çeşitlendirme ve yeni ortaklıklar kurma ihtiyacını su yüzüne çıkardı. Multipolar düzene uyum sağlamaya çalışan Körfez ülkeleri, ABD ile ilişkileri korurken Çin ve Rusya ile derinleşen ekonomik ve diplomatik bağlarını nasıl dengeleyeceklerini tartışıyor. Bu stratejik ikilem, bölgenin gelecekteki güvenlik düzenlemelerini şekillendirecek temel unsur olarak öne çıkıyor.
ABD1 olay10 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
ABD, Kudüs'te kalıcı büyükelçilik binası için anlaşma imzaladı
Amerika Birleşik Devletleri, Çarşamba günü Kudüs'te yeni bir büyükelçilik yerleşkesi inşa etmek üzere bir anlaşma imzaladı. İsrail, bu adımı iki ülke arasındaki 'sarsılmaz ittifakın' bir yansıması olarak değerlendirdi. ABD Başkanı Donald Trump, ilk döneminde Aralık 2017'de Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımış ve Tel Aviv'deki diplomatik misyonun taşınması talimatını vermişti. Mevcut hizmetler birden fazla geçici mekâna yayılmış durumdaydı; yeni yerleşke ile kalıcı bir yapıya kavuşulacak. Anlaşma, ABD'nin Kudüs'teki diplomatik varlığını kurumsallaştırma yönündeki somut bir adım olarak öne çıkıyor. Trump yönetiminin kararı, uluslararası toplumun büyük bölümü tarafından tartışmalı bulunmuş ve İsrail-Filistin gerilimlerini artırmıştı. Birçok ülke, Kudüs'ün nihai statüsünün müzakerelerle belirlenmesi gerektiği görüşünü korurken, ABD'nin bu hamlesi İsrail'in başkent iddiasına verilen en üst düzey destek olarak yorumlanıyor. Yeni büyükelçilik kompleksinin inşası, iki ülke ilişkilerindeki stratejik yakınlaşmanın sembolik ve pratik bir ifadesi. Proje, ABD'nin bölgedeki diplomatik duruşunu pekiştirirken, Filistin yönetimi ve Arap dünyasında tepkiyle karşılanması bekleniyor. Anlaşmanın zamanlaması ve kapsamı, Ortadoğu'daki mevcut dengeler açısından dikkatle izlenecek.
ABD5 olay23 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
OPEC+ Hürmüz Toparlanırken Ağustos'ta Üretim Artışını Onayladı
OPEC+ grubu, Pazar günü yaptığı çevrimiçi toplantıda, Ağustos ayından itibaren petrol üretim hedeflerini daha da artırmayı kabul etti. Grup, Haziran ve Temmuz aylarındaki benzer artışlara ek olarak, günlük 188.000 varillik yeni bir kota artışına onay verdi. Bu karar, Hürmüz Boğazı'ndan petrol ihracatının kademeli olarak yeniden başlamasıyla küresel petrol fiyatlarının düştüğü bir dönemde alındı. OPEC+'nın planlı üretim artışları, piyasaya ilave arz sağlayarak fiyatlardaki gevşeme eğilimini pekiştiriyor. Hürmüz'deki toparlanma, küresel enerji piyasalarındaki arz sıkıntısı endişelerini hafifletirken, OPEC+'nın mevcut yol haritasına sadık kalması, üyelerin fiyat düşüşlerine rağmen üretim kısıntılarını gevşetmeye devam etme iradesini yansıtıyor. Piyasanın odağı, önümüzdeki aylarda talep dinamikleri ve jeopolitik gelişmelere çevrilecek.
ABD1 olay23 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
Trump'tan İran'a Haftalık Süre: 'Anlaşmak İçin Can Atıyorlar'
ABD Başkanı Donald Trump, Rushmore Dağı'ndaki konuşmasında İran'ın anlaşmaya varmak için yoğun istek duyduğunu belirtirken, Hamaney için bir haftalık süre tanıdıklarını ifade etti. Trump, "İran anlaşmak için can atıyor. O kadar çok istiyorlar ki..." sözleriyle Tahran yönetiminin müzakerelere açık olduğunu öne sürdü. Bu açıklama, ABD'nin İran'a yönelik azami baskı politikası ve zaman zaman yükselen askeri gerilimlerin gölgesinde geldi. İki ülke arasında nükleer program ve bölgesel nüfuz konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar bulunuyor. Trump yönetimi, daha önce de diplomatik çözüm sinyalleri vermiş ancak karşılıklı güvensizlik nedeniyle somut ilerleme sağlanamamıştı. Trump'ın verdiği bir haftalık sürenin, müzakereleri hızlandırma veya İran'ı köşeye sıkıştırma amacı taşıdığı değerlendiriliyor. Tahran'dan henüz resmi bir yanıt gelmezken, bölgesel dengeler ve enerji piyasaları üzerindeki olası etkiler yakından izleniyor.
ABD3 olay6 sa önce