ABD-İran Mutabakat Zaptı Sızdı: Hürmüz Boğazı Geçişleri Serbest
ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa sürede imzalanmasını beklediğini duyurduğu ABD-İran mutabakat zaptının ayrıntıları ortaya çıktı. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, zapt Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin derhal ve ücretsiz olarak yeniden başlamasını içeriyor. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ile ABD'li bir yetkili, ikinci bir anlaşmanın da imzalanabileceğini belirtti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatının kritik bir rotası olduğu için anlaşma, enerji piyasaları ve bölgesel istikrar açısından önem taşıyor. Mutabakat zaptının içeriğine dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
ABD gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 12 Jun- Diplomatic12 Jun, 04:45
ABD-İran hattında son viraj! Dört uçak yola çıktı: Mutabakat zaptı sızdı
MİLLİYET.COM.TR / ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa süre içinde imzalanmasını beklediğini açıkladığı ABD-İran mutabakat zaptının ayrıntıları ortaya çıktı. ‘İKİNCİ BİR ANLAŞMA DA İMZALANABİLİR’ ABD basınından Axios'un, arabulucu ülkelerden birinin diplomatı ile bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nın derhal ve herhangi bir geçiş ücreti alınmaksızın yeniden açılmasını, İran'ın anlaşma şartlarına uyması halinde ise yaptırımların hafifletilmesini öngörüyor. Habere göre anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılmasını içeriyor. Bu süre boyunca taraflar arasında nükleer müzakereler yürütülecek. Metinde İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin bir çerçeve yer alsa da İran'ın nükleer programına yönelik somut adımların ikinci ve daha kapsamlı bir anlaşmaya bırakıldığı belirtildi. ‘HAMANEY HENÜZ ONAYLAMADI’ Arabulucu ülkelerden birinin diplomatı, Axios'a yaptığı açıklamada "ABD ve İran bir anlaşma metni üzerinde mutabık kaldılar" ifadelerini kullandı. Ancak diplomat, anlaşmanın hala nihai onay sürecinden geçmesi gerektiğini vurguladı. Konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağa göre, Perşembe akşamı itibarıyla anlaşma İran tarafındaki üst düzey yetkililer tarafından onaylandı. Bununla birlikte anlaşmanın henüz ülkenin en üst karar mercii konumundaki İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney tarafından onaylanmadığı ifade edildi. Trump hafta sonu bir imza töreni düzenlenmesini beklediğini açıklarken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahran yönetiminin "henüz nihai bir karara varmadığını" söyledi. ‘BEYAZ SARAY İYİMSER’ Axios'un aktardığına göre Beyaz Saray son iki ay içerisinde birkaç kez anlaşmanın tamamlandığını düşündü ancak görüşmeler her seferinde sonuçsuz kaldı. Arabulucu diplomat ise bu kez metnin kabul edileceği konusunda iyimser olduğunu belirtti. HAZIRLIKLAR BAŞLADI: DÖRT ABD UÇAĞI YOLA ÇIKTI Haberde öne çıkan bir diğer kritik gelişme ise ABD Hava Kuvvetleri’ne ait dört C-17 nakliye uçağının Perşembe günü Avrupa’ya hareket etmesi oldu. Axios’a göre bu uçaklar, Başkan Yardımcısı JD Vance’in önümüzdeki günlerde Cenevre’de yapılması planlanan olası imza törenine katılması ihtimaline karşı ekipman taşıdı. Bu detay, Washington’un anlaşmanın imzalanacağı senaryoya yönelik somut hazırlık yaptığını gösteren en güçlü işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor. Geçici anlaşmanın, Çarşamba gecesi Katarlı arabulucu Ali Al-Thawadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında saatler süren görüşmeler sonrasında şekillendiği kaydedildi. İki arabulucu ülkenin diplomatları ile iki ABD'li yetkiliye göre, görüşmeler sırasında Al-Thawadi'nin Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile birçok kez telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ifade edildi. ‘NETANYAHU’YA BÜYÜK ŞOK’ Trump'ın anlaşmanın tamamlandığı yönündeki açıklamasının İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için “büyük şok” olduğu da haberde yer aldı. ABD'li bir kaynağa göre Netanyahu son günlerde süreç hakkında yeterli bilgiye sahip değildi ve gelişmeleri öğrenebilmek için Trump yönetimine yakın isimleri derhal aradı. MUTABAKAT ZAPTINDA NELER VAR? Mutabakat zaptına göre Hürmüz Boğazı derhal ve geçiş ücreti olmadan yeniden açılacak, 30 gün içinde savaş öncesi deniz ticareti hacmine dönülmesi hedeflenecek. Buna karşılık ABD’nin uyguladığı ablukanın kaldırılması öngörülüyor. ABD’li yetkililere göre boğazın açılmasının ardından İran’a 60 gün boyunca petrol satışı için geçici yaptırım muafiyetleri tanınacak. Yaptırımların tamamen kaldırılması ise belirli bir tarihe bağlanmayacak, sürecin uygulanmasına göre kademeli ilerleyecek. Metinde ayrıca yurtdışında dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlıklarının akıbeti netleştirilmiş değil. İran bu fonlara hızlı erişim isterken, ABD tarafı ödemelerin aşamalı yapılmasından yana. ‘GİZLİ BİR YAN ANLAŞMA OLABİLİR’ İDDİASI ABD yönetimine yakın dış kaynaklardan biri, dondurulmuş fonlar konusunun gizli bir yan anlaşmayla çözülebileceği yönünde endişelerini dile getirdi. Ancak bir ABD'li yetkili kısa süre önce Axios'a yaptığı açıklamada böyle bir ihtimali reddetti. ABD'li bir yetkili ve arabulucu ülkelerden bir kaynağın verdiği bilgiye göre ABD, İran ve Katar son günlerde İran'ın Katar'da dondurulmuş fonlarının bir bölümünü insani yardım malzemeleri satın almak amacıyla kullanabilmesini sağlayacak bir mekanizma üzerinde görüşmeler yürüttü. Habere göre İran'ın ilk anlaşmaya uyması ve sonraki müzakerelerde "iyi niyet" göstermesi halinde yaptırımların hafifletilmesi kademeli olarak artırılacak. Arabulucu diplomat, "Yaptırımların kaldırılması için belirlenmiş bir tarih yok ve bu süreç anlaşmanın uygulanmasına bağlı olacak" dedi. ‘İSLAMABAD ANLAŞMASI’ Son olarak haberde Katar ve Pakistan'ın ortak arabuluculuğunda şekillenen anlaşmanın, tarafların nihai olarak imza atması halinde "İslamabad Anlaşması" adını alacağı belirtildi. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ise sürece ilişkin, "Anlaşmaya son şeklini vermek ve imza töreni için bir tarih belirlemek üzere taraflarla birlikte çalışıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Milliyet - Security12 Jun, 08:49
İran basınına göre, ABD ile İran arasındaki mutabakat taslağının yeni detayları ortaya çıktı
İran basını, İranABD arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin yeni detayların ortaya çıktığını ileri sürerek konunun füze programı dahil edilmeden nükleer ve ekonomik konular çerçevesinde yürütüleceğini ileri sürdü.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
Trump Hürmüz'ü 'yeni ABD toprağı' olarak işaretledi, İran'la görüşmeyi reddetti
ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü Hürmüz Boğazı'nı 'yeni ABD toprağı' olarak işaretledi ve İran'la herhangi bir görüşme yapılmadığını söyledi. Trump ayrıca deniz ablukasının tam güçle sürdüğünü ve boğazın açık olduğunu belirtti. Buna karşılık Tahran yönetimi, Washington taleplerini karşılayana kadar su yolunun kapalı kalacağını yineledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ABD'nin İran'ın koşullarında müzakere için 'yalvardığını' iddia etti. Bölgesel gerginlik de tırmandı: Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ı balistik füze fırlatmakla suçladı; Husiler ise Suudi Arabistan'ın güneyindeki bir petrol rafinerisini hedef aldı. Bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri ve diplomatik krizi derinleştirirken, taraflar arasında müzakere zemini bulunamadığını gösteriyor.
ABD1 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Körfez'de Kilitlenme: ABD-İran Müzakerelerinde 60 Gün Doldu
ABD ile İran arasında İslamabad Mutabakatı kapsamında öngörülen 60 günlük müzakere süresi Pazartesi günü doldu. Diplomatik cephede ilerleme kaydedilmezken, Tahran bu sürenin bir son tarih değil, görüşmeleri kolaylaştırmaya yönelik bir 'çerçeve' olduğunu belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, 60 günlük pencerenin yalnızca müzakereleri ilerletmek için bir zemin oluşturduğunu ifade etti. Taraflar arasında yeni bir ABD-İran çatışması turuna ilişkin kaygılar hissediliyor. Körfez bölgesinde tansiyonun yeniden yükselme riski, müzakerelerin geleceğine dair belirsizliği artırıyor. İslamabad Mutabakatı'nın uygulanmasında yaşanan bu tıkanıklık, bölgesel güvenlik açısından diplomatik sürecin ne yönde evrileceğine ilişkin soru işaretlerini derinleştiriyor.
ABD1 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
İran Avrupa hedeflerini gündeme aldı; Hürmüz trafiği dibe vurdu
Temmuz sonunda ABD'nin hava saldırılarına ara vermesi ve İran'ın aynı şekilde karşılık vermesiyle başlayan görece sükunet, Hürmüz Boğazı'ndaki anlaşmazlık nedeniyle kalıcı olmadı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Washington'ın mutabakat zaptını ihlal ederek alternatif koridor açtığını öne sürdü; Umman ile yeni seyir hatlarına ilişkin görüşmelerin son aşamada olduğunu ancak boğazın yeniden açılması için ABD'nin koşulları kabul etmesi gerektiğini söyledi. 11 Ağustos'ta ABD ve Husiler gemilere yönelik yeni saldırılar bildirdi; 12 Ağustos'ta Hürmüz'den geçen gemi sayısı 8'e düşerek bir haftanın en düşük seviyesini gördü. Petrol fiyatları yükselirken küresel hisse senetleri geriledi. Savaşın askeri ve bölgesel yansımaları da derinleşiyor. Washington Post, ABD'nin beş ayda 45 MQ-9 Reaper İHA kaybettiğini ve maliyetin 1,3 milyar doları bulduğunu aktardı. New York Times, Pentagon'un önleyici füze stoklarının azaldığını, İran'ın ise ABD savunma sistemlerini aşabilen yeni taktikler geliştirdiğini yazdı; Trump mühimmat sıkıntısı iddialarını reddetti. İran'ın Bulgaristan'daki Bezmer Hava Üssü ve Kıbrıs'taki İngiliz Akrotiri Üssü dahil Avrupa'daki ABD askeri hedeflerini vurmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Pakistan ordusu da Çin üzerinden İran'a füze sevkiyatı yapıldığı haberlerini yalanladı.
ABD26 olay16 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
FT: İran, Trump savaşı büyütürse Avrupa'daki ABD varlıklarını hedef alabilir
Financial Times, İran'a yakın iki kaynağa dayandırdığı haberinde Tahran'ın, ABD Başkanı Trump'ın Orta Doğu'daki savaşı yeniden büyütmesi durumunda ABD'nin Avrupa'daki askeri varlıklarını hedef alma seçeneklerini değerlendirdiğini öne sürdü. Milliyet'in aktardığı habere göre, Orta Doğu'da başlayan çatışmaların Avrupa'ya sıçrama ihtimali tartışılırken Tahran'ın olası misilleme planına ilişkin ayrıntılar gündeme geldi. İddia henüz resmi makamlarca doğrulanmadı. Ancak bu yönde bir adım, mevcut bölgesel gerilimi transatlantik güvenlik alanına taşıyabilir. ABD'nin Avrupa'daki askeri altyapısı NATO kapsamında da kritik öneme sahip olduğundan, olası bir İran misillemesi ittifak içinde yeni bir güvenlik krizini tetikleyebilir. Diplomatik çevreler, tırmanmanın önlenmesi için taraflar arasında doğrudan iletişim kanallarının açık tutulmasının önemine işaret ediyor.
ABD2 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
NATO: İran'dan Gelebilecek Tehditlere Karşı Hazırız
NATO, İran'ın Avrupa'daki ABD üslerine saldırı planladığı yönündeki haberlerin ardından açıklama yaptı. İttifak, İran'dan gelebilecek tehditlere karşı tüm müttefiklerini savunacağını bildirdi. Açıklama, İran'ın Avrupa'daki ABD askeri varlığına yönelik iddiaların gündeme gelmesinden sonra geldi. NATO'nun bu çıkışı, ittifakın kolektif savunma ilkesine bağlılığını ve İran kaynaklı risklere karşı caydırıcılık yaklaşımını yansıtıyor.
ABD1 olay6 sa önce - Aynı ülke gündemicanlı
Trump'tan İran'a Nükleer Uyarı ve Müzakere Sinyali
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelere ilişkin yaptığı açıklamada "Bir noktada İran'la müzakereleri yeniden başlatabiliriz" dedi. Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini belirterek Tahran'ın böyle bir silahı kullanacağını öne sürdü. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD'nin kontrolünde olduğunu ifade etti. Açıklama, ABD ile İran arasındaki nükleer gerilimin sürdüğü bir dönemde geldi. Trump'ın sözleri diplomasiye açık kapı bırakırken, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol vurgusuyla askeri caydırıcılığa da işaret ediyor. Ancak müzakerelerin ne zaman ve hangi koşullarda yeniden başlayabileceğine dair ayrıntı verilmedi.
ABD1 olay22 sa önce