İran-İsrail krizinde 100. gün: Trump'ın ateşkes çağrısıyla gerilim düştü, nükleer anlaşma sinyali
İran ile ABD ve İsrail arasında Mart ayında başlayan ve 100. günü geride bırakan çatışma süreci, son günlerde yeniden tırmandı. İsrail ve İran karşılıklı füze saldırılarının ardından eski ABD Başkanı Donald Trump'ın 'derhal ateşkes' çağrısı üzerine geri adım attı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu çatışmalara ara verildiğini doğrulasa da gelecekteki saldırılara sert karşılık verileceği uyarısında bulundu. Trump yönetimi bir yandan askeri gerilimi düşürmeye çalışırken, diğer yandan İran'ın nükleer programına ilişkin uzun vadeli bir anlaşmaya yaklaşıldığının sinyalini verdi. Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD'nin çıkarlarının İsrail'inkinden ayrıştığını belirterek nükleer müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini duyurdu. Krizin ekonomik yansımaları sürerken, İngiliz perakende devi WH Smith havalimanlarındaki müşteri kaybını gerekçe göstererek kâr uyarısı yaptı. Mart ayından bu yana İsrail saldırılarında 3 bin 600'den fazla kişi yaşamını yitirdi. Diplomatik çabaların yoğunlaştığı bu dönemde ateşkesin kalıcılığı ve olası nükleer anlaşmanın şartları belirsizliğini koruyor.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
İran gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 5 gün önce- Güvenlik07 Haz 11:06
US-Iran conflict marks 100th day with no end in sight
The conflict between Iran and the United States entered its 100th day on June 7, with no clear path toward resolution as negotiations remain deadlocked and the economic repercussions of the crisis continue to reverberate across global markets.
- Güvenlik07 Haz 13:23
Breaking Down the Israel–Iran Conflict: What We Know So Far - Day 100
This guide answers the most important questions about the Israel Iran war that is unfolding right now. The United States and Israel have launched major military strikes on Iran and Iran has responded with missile attacks across the region. This is one of the most serious escalations in the Middle East in years.
- Güvenlik08 Haz 18:05
Israel and Iran step back from renewed conflict after Trump calls for halt
Netanyahu acknowledges pause in fighting in TV speech but vows forceful response to future attacks Middle East crisis – live updates Fears of a return to a full-scale regional war in the Middle East eased on Monday when Israel and Iran said they had halted attacks on each other after an appeal from Donald Trump to “immediately stop shooting”. Benjamin Netanyahu, Israel’s prime minister, acknowledged the halt in fighting with Iran in a televised speech, but vowed to respond “with force” to future attacks. Continue reading...
- Güvenlik08 Haz 22:36
Israel and Iran step back from further strikes after renewed clashes
Israel and Iran appeared to pull back from further military action on Monday after exchanging fire for the first time since a US-brokered ceasefire two months ago. Both sides warned they would retaliate if attacked again, while regional powers and the Trump administration pushed to prevent the conflict from escalating into a wider war.
- Güvenlik09 Haz 00:00
Iran war live: Trump warns Netanyahu as Israel, Tehran halt fighting
A total of 3,637 people have been killed in Israeli strikes since March and 11,188 wounded, the Health Ministry said.
- Güvenlik09 Haz 12:53
Vance says US and Israel's 'interests diverge' on Iran nuclear issue: What to know
The rare admission by top Trump administration official comes as polling show US alignment with Israel in war against Iran is political baggage among a growing number of Republican voters.
- Güvenlik10 Haz 07:09
WH Smith to raise £100m as it warns on profits due to Iran war
Retailer plans to shut unprofitable stores as shopper numbers at airports fall amid Middle East conflict Business live – latest updates WH Smith has issued a profit warning after shopper numbers at its stores in US airports fell as a result of the war in the Middle East. The retailer, which operates 1,200 outlets globally in airports, railway stations and hospitals, also announced plans to raise about £100m to strengthen its balance sheet, pay down debt, invest in technology and shut down unprofitable stores after “a downturn in trading conditions”. Continue reading...
- Güvenlik10 Haz 11:22
US close to deal addressing Iran's nuclear program 'for the long term,' VP Vance says - report
"I feel that we are in a position to get a deal that is good for the US economically and that really does deal with the Iranian nuclear program, not just now... but for the long term," he said.
- Güvenlik10 Haz 10:41
Iran's president says Tehran seeks path beyond ‘no war, no peace’ amid regional tensions
Pezeshkian says war is not in Iran’s interest but country ‘will not be forced into submission through military pressure or threats’
- Güvenlik10 Haz 12:39
North Korea even less likely to give up nuclear program amid US-Iran war: South Korea
US President Trump's 'unique personality' can be 'very helpful' in current situation with North Korea, South Korean President Lee says
- Diplomatik07 Haz 22:29
Iran strikes Israel, proving it will use hard power on behalf of Lebanon
The magnitude of what just happened may take some time to sink in. This is the first time Iran has struck Israel after Israel struck another country’s territory (that is, not Iran). This means that the battle lines have been moved. Iran’s deterrence had already been restored in the sense that Israel knew that any strike on it would be responded to. But now, Iran has proven that it will also respond to Israeli strikes on Lebanon. This is the first time in decades that a regional power has the means, capacity, and willingness to put hard power against Israeli military maneuvers or aggression against a third party. This will be particularly significant since Trump has signalled that he seeks to restrain Israel from continuing the escalation. Trump reportedly told Israeli journalist Barak Ravid that “Hopefully Israel is not going to retaliate. If Bibi strikes them back it’s just gonna keep going like the last 47 years, or the last 3000 years.” Trump also added: “We are very close to a final deal with Iran. It is going to be a good deal. I don’t want it to blow up because of what is happening now.” Whether this would extend to Palestine is uncertain, but if it does, it may prove a game-changer. Israel has been able to annex territory, commit genocide and war crimes without any real consequences because the West has refused to, and no regional power has had the hard power to impose costs on Israel. If this equation changes, the future of the Israeli-Palestinian conflict will likely take a significant turn. Which is why Israel will do everything it can to disallow any shift. From a U.S. perspective, supporting Israel at this point recommits the U.S. to its decades-long policy of seeking to sustain a balance in the region that allows for near-complete Israeli dominance. That policy has been extremely costly to U.S. interests, has destabilized the region, and enabled the Israelis to get increasingly aggressive and reckless (since they face no consequences for it). However problematic it has been, it will become far more challenging and destabilizing going forward since sustaining Israel’s dominance will necessitate continued war with Iran. This clearly contradicts U.S. interests. If U.S. interests were at the center of US policy, getting out of the Middle East and its regional rivalries would be a no-brainer. This article was republished with permission from Trita Parsi's substack
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktörcanlı
İran, ABD ve İsrail'in Denetim Anlaşması Kapsamındaki Nükleer Tesislere Saldırılarını Kınadı
İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) Guvernörler Kurulu toplantısındaki delegasyonu, ABD ve İsrail'in Denetim Anlaşması kapsamındaki nükleer tesislere yönelik saldırılarını kınadı. Tahran’ın 6 Haziran’da yaptığı açıklamaya göre, söz konusu saldırılar uluslararası denetim altındaki tesisleri hedef aldı. İran, saldırıların nükleer silahların yayılmasını önleme rejimine zarar verdiğini savundu. Denetim Anlaşması, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) çerçevesinde IAEA’nın nükleer faaliyetlerin barışçıl amaçlı olduğunu doğrulamasını sağlar. Bu kapsamdaki tesislere yapılan müdahaleler, hem uluslararası hukuk açısından hem de bölgesel güvenlik bağlamında ciddi sonuçlar doğurabilir. İran’ın tepkisi, özellikle kendi nükleer programıyla ilgili uzun süredir devam eden gerilimlerin IAEA zemininde yeni bir boyut kazandığını gösteriyor. İran’ın bu çıkışı, ABD ve İsrail ile yaşanan diplomatik çatışmanın kurumsal platforma taşınması olarak değerlendirilebilir. Aynı zamanda Tahran, nükleer anlaşma müzakerelerinin sürdüğü bir dönemde uluslararası kamuoyunu yanına çekmeyi hedefliyor. Gelişme, IAEA’nın tarafsızlık ilkesi ve nükleer denetim mekanizmasının geleceği açısından da önem taşıyor.
İran23 olay5 sa önce - Ortak aktörcanlı
İran Krizi Derinleşirken Putin ve UAE Barışı, Trump İse Anlaşmayı Tartışıyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırıları, Tahran’ın savaşı bölge dışına taşıma tehditleriyle karşılık bulurken, diplomatik temaslar yoğunlaştı. Rusya Devlet Başkanı Putin, Birleşik Arap Emirlikleri lideri ile İran krizini görüşerek barışçıl çözümün önemini vurguladı. Buna karşın İran, UAE’nin İsrail ile ilişkilerine sert uyarıda bulunarak gerilimin bölgesel boyutunu ortaya koydu. Trump yönetimi, bir yandan İran’a ‘büyük darbe’ tehditleri savururken, diğer yandan ‘anlaşmaya çok yakın’ mesajları vererek belirsiz bir diplomasi yürütüyor. Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve İran’ın nükleer programı müzakerelerin odak noktaları olarak öne çıkıyor. Çatışmanın küresel ekonomiye etkisi Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ‘yıkıcı’ olarak nitelendirilirken, NATO müttefiklerinden daha fazla destek isteyen ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Pakistan’ın arabuluculuk girişimlerine dikkat çekti. Suudi Arabistan’ın diplomatik çabaları memnuniyetle karşılaması ve Trump’ın G7 zirvesine katılma planı, çok taraflı diplomasinin yoğunlaştığını gösteriyor. Ancak İran, haklarına saygı gösterilmeden anlaşmanın mümkün olmadığını yineliyor ve ABD’nin ‘büyük ölçüde müzakere edilmiş’ anlaşma iddiasını reddediyor. Bölgedeki askeri tansiyon, Barakah nükleer santrali yakınındaki İHA saldırısı ve uluslararası etkinliklerin iptali gibi somut yansımalarla sürüyor. İran Devrim Muhafızları’nın ‘saldırı tekrarlanırsa yeni cepheler açılır’ uyarısı ve Trump’ın anlaşma konusunda ‘elli-elli’ kararsızlığı, durumun kırılganlığını koruduğunu ortaya koyuyor. Diplomaside yoğun mesaiye rağmen, tarafların maksimalist talepleri ve sahadaki karşılıklı tehditler, kalıcı ateşkese giden yolu belirsizleştiriyor. Uluslararası toplum, Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli geçişe açılması ve nükleer programın denetimi gibi konularda uzlaşıyı beklerken, bölgesel aktörlerin farklı hizalamaları çözümü karmaşıklaştırıyor.
İran61 olay1 gün önce - Ortak aktörcanlı
İran ‘onurlu çerçeve’ ile savaşa son vermeye hazır, ABD anlaşma için bastırıyor
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar Emiri Tamim bin Hamad Al Sani ile yaptığı telefon görüşmesinde, devam eden savaşı sona erdirmek ve bölgesel gerilimi azaltmak için ‘onurlu bir çerçeve’yi hayata geçirmeye hazır olduklarını söyledi. Devlet medyasına yansıyan açıklamada Pezeşkiyan, Tahran’ın diyalog ve angajmana bağlılığını sürekli gösterdiğini vurguladı. BBC Uluslararası Editörü Jeremy Bowen ise Beyaz Saray’ın kamuoyu yoklamaları ve Körfez müttefiklerinin baskısı altında bir anlaşma için çabaladığını, ancak İran’ın taviz koparmadan geri adım atmadığını yazdı. İran’ın diplomatik açıklaması, bölgedeki çatışmaların tırmandığı bir dönemde geldi ve özellikle Katar’ın arabuluculuk rolünü teyit etti. Pezeşkiyan’ın ‘onurlu çerçeve’ vurgusu, Tahran’ın ulusal çıkarlarından ödün vermeden bir çözüm aradığını gösterirken, ABD tarafındaki hareketlilik Trump yönetiminin önümüzdeki seçimler öncesinde dış politika başarısına duyduğu ihtiyaca işaret ediyor. İki haber birlikte okunduğunda, taraflar arasında bir müzakere zemini arandığı ancak beklentilerin henüz örtüşmediği ortaya çıkıyor. Gelişmeler, Orta Doğu’daki geniş çaplı savaşın sadece askeri boyutuyla değil, diplomatik ve siyasi maliyetiyle de masaya yatırıldığını gösteriyor. İran’ın nükleer programı, bölgesel vekil güçler ve ABD’nin İsrail’e desteği gibi başlıkların müzakere paketinde yer alması muhtemel. Katar’ın kanalıyla yürütülen temaslar, olası bir ateşkes ya da gerilim düşürücü mekanizma için sinyal olarak değerlendiriliyor. Ancak BBC yorumu, İran’ın stratejik taleplerinden vazgeçmediğini ve Trump yönetiminin aceleci bir anlaşma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
İran18 olay2 gün önce - Ortak aktör
İran-ABD Savaşında 84. Gün: Ateşkes Görüşmeleri İlerlerken Tehditler ve Ekonomik Yük Artıyor
İsrail, İran'la süren savaşta F-35I savaş uçaklarının menzilini artırmak için Elbit Systems'e 34 milyon dolarlık sözleşme verdi. Ordu en yüksek hazırlık seviyesinde beklerken, İran da müzakerelerin başarısız olması halinde çatışmayı yeniden başlatmaya hazır olduğunu duyurdu ve ABD-İsrail saldırılarının sürmesi durumunda çatışmayı 'bölgenin ötesine' taşıma tehdidinde bulundu. Bu arada BAE'de bir nükleer santrale insansız hava aracı saldırısı düzenlendiği, Suudi Arabistan'ın Irak hava sahasından gelen üç İHA'yı önlediği bildirildi. Hürmüz Boğazı'ndan geçişler İran Devrim Muhafızları kontrolünde sürüyor. Operasyon yaklaşık üç ay önce ABD'nin 'Epik Öfke Operasyonu' ile başlamış, kırılgan bir ateşkes altıncı haftasını doldurmuş durumda. Pakistan arabuluculuğunda yürütülen ABD-İran görüşmelerinde taraflar anlaşma taslakları üzerinde çalışıyor. Trump yönetimi müzakerelerin 'son aşamada' olduğunu, 48 saat içinde bir çerçeve anlaşmasının imzalanabileceğini belirtirken, İran nükleer programının ilk aşamada ele alınmayacağı 30-60 günlük bir müzakere takvimi öngörülüyor. İran yeni bir teklif sunsa da arabulucu kaynaklar ilerleme konusunda karamsar. ABD'de yapılan bir ankete göre halkın yüzde 60'ı savaşa karşı çıkıyor. Savaşın ekonomik etkileri derinleşiyor: Petrol ve gübre arzındaki daralma stagflasyon baskısı yaratırken, küresel tahvil faizleri yükseliyor. Artan maliyetler nedeniyle Dünya Merkez Mutfağı Gazze'deki sıcak yemek dağıtımını yarıya indirdi. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik bir mutabakatın sonuçlanmak üzere olduğu bildiriliyor; ancak İran uranyum programından vazgeçmeyeceğini vurguluyor.
İran21 olay25 May - Ortak aktörcanlı
İran ve ABD Arasında Hürmüz Boğazı Gerilimi, Diplomasi ve Suçlamalar Sürüyor
İran’ın BM misyonu, ABD’yi Tahran ve nükleer programı hakkında “yalan, asılsız suçlama ve dezenformasyon yaymakla” suçladı. Açıklamada, Washington’un deniz ablukalarıyla uluslararası hukuku ihlal ettiği öne sürüldü. Buna karşın ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve nükleer konularda zamana bağlı müzakereleri içeren “oldukça sağlam” bir önerinin masada olduğunu duyurdu. Taraflar arasında ateşkesin uzatılması, boğazdaki geçiş serbestisinin sağlanması ve bazı yaptırımların kaldırılmasını öngören bir anlaşma ihtimali gündemde; ancak nükleer program konusundaki temel uyuşmazlık sürüyor. Küresel enerji piyasaları, anlaşma beklentisiyle hareketlendi. Brent petrolü yüzde 4,2 düşerek varil başına 99,16 dolara geriledi. İran, boğaz üzerindeki egemenliğinin serbest ticareti engellemek için değil, güvensizlik ve askeri girişimleri önlemek amacı taşıdığını savundu. ABD’li yetkililer ise boğazda mayın bulunmadığını açıkladı. AB dış politika şefi Kaja Kallas, seyrüsefer serbestisini güvence altına almak için daha fazla deniz unsuruna ihtiyaç duyulduğunu belirtti. ABD Başkanı Trump’ın “acelemiz yok” açıklaması ve İran’ın nükleer konuda doğrudan müzakereleri reddetmesi, sürecin kırılganlığını ortaya koyuyor. Çatışmaların gölgesinde Rusya-Belarus nükleer tatbikatları ve Ukrayna’nın BMGK’de acil toplantı talebi, geniş çaplı jeopolitik belirsizliği derinleştiriyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tansiyon, enerji arzı, uluslararası deniz hukuku ve küresel güvenlik dengeleri açısından yakından izleniyor.
69 olay3 sa önce - Ortak aktörcanlı
Pakistan'dan İran'a arabuluculuk adımı: Naqvi, Tahran'da
Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asim Munir'in mesajını İran'ın dini liderine iletmek üzere Tahran'a gitti. Ziyaret, ABD-İran diyaloğundaki tıkanıklığı aşma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Başbakan'dan hareket öncesi talimat alan Naqvi'nin getirdiği mesaj, İran resmi ajansı IRNA tarafından 'önemli' olarak nitelendirildi. Pakistan'ın arabuluculuk girişimi, bölgesel gerilimlerin yüksek olduğu bir dönemde geldi. ABD-İran nükleer müzakerelerindeki belirsizlik sürerken, İslamabad yönetimi diplomatik kanalları kullanarak taraflar arasında iletişimi yeniden canlandırmayı hedefliyor. Mesajın içeriği açıklanmasa da, doğrudan dini lidere iletilmesi, Pakistan'ın İran'daki en üst düzey karar merciine erişimini gösteriyor. Bu adım, Pakistan'ın hem komşusu İran hem de ABD ile olan ilişkilerini dengeleme ve bölgesel istikrara katkı sağlama çabası olarak okunuyor. Tahran ve Washington arasında son dönemde dolaylı görüşmeler yapılsa da, ilerleme sağlanamamıştı. Pakistan'ın inisiyatifi, sürecin yeniden başlaması için bir fırsat olarak değerlendirilebilir.
ABD1 olay6 gün önce