Rusya ve Ukrayna

Ukrayna medyası, Rus güçlerinin Zaporijya Nükleer Santrali'ne insansız hava aracı (İHA) ekipleri ve silah depoları konuşlandırdığını, tesisi mayınladığını ve güvenlik riskleri oluşturduğunu bildirdi. Avrupa'nın en büyük nükleer santrali olan tesis, 2022'den bu yana Rus kontrolünde bulunuyor. Savaşın başından beri santral çevresi çatışmalara sahne olurken, bu askeri yığınak nükleer kaza riskini artırarak bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit ediyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), santralde askeri faaliyetin sonlandırılması ve güvenli bölge oluşturulması çağrılarını yineliyor. Santralin mayınlanması ve silah deposu olarak kullanılması, nükleer güvenlik normlarının ihlali anlamına gelirken, olası bir çatışma veya kaza durumunda radyoaktif sızıntı endişelerini canlı tutuyor.

7 Temmuz’dan itibaren Rusya, Ukrayna’nın başkenti Kiev ve çevresi ile Harkiv kentine bir dizi balistik füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Kiev’de 7-8 Temmuz gecesi iki kişi öldü; Vışneve’deki saldırıda ölü sayısı dokuza yükseldi. 11 Temmuz’da Kiev’e yapılan saldırıda en az 12 kişi yaralandı, depolar ateş aldı. 16 Temmuz’da yine Kiev’de iki kişi öldü, altı kişi yaralandı; aynı gece Harkiv’de İHA saldırıları konutlara hasar verdi. 17 Temmuz’da Harkiv’in Şevçenkivski ilçesine düzenlenen saldırıda bir kişi öldü, sekiz kişi yaralandı. Saldırılar sırasında balistik füzelerin kısa sürede hedefe ulaşması nedeniyle hava alarmlarının gecikebildiği bildirildi. Ukrayna hava savunması bazı füzeleri etkisiz hale getirse de isabetler sivil bölgelerde can kaybı ve yangınlara yol açtı. Öte yandan, Rusya yanlısı kaynaklar Donetsk ve Zaporijya bölgelerinde Ukrayna ordusunun saldırıları sonucu ölü ve yaralılar olduğunu aktardı. Bu gelişmeler, Avrupa Birliği yetkililerinin Kiev’i ziyaret ettiği ve diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde yaşandı. Çatışmaların yoğunluğu, sivillerin korunmasına yönelik endişeleri artırırken, dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta ateşkes umutlarını zayıflatıyor. Saldırıların altyapı ve yerleşim alanlarını hedef almaya devam etmesi, insani durumun ağırlaşmasına ve bölgedeki istikrarsızlığın sürmesine neden oluyor.

Karadeniz ve Azak Denizi'nde limanlara, tahıl terminallerine ve ticari gemilere yönelik saldırıların son dönemde artması, Rusya ve Ukrayna'nın tahıl ihracatını olumsuz etkiledi. Dünya gazetesinin haberine göre, bu saldırılar bölgedeki tahıl sevkiyatını sekteye uğratırken küresel gıda arzına ilişkin kaygıları yeniden gündeme taşıdı. Karadeniz havzası, dünya tahıl ticaretinin kritik güzergâhlarından biri olup özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası alternatif rotalarla da olsa küresel gıda güvenliği açısından hayati rol oynuyor. Tahıl terminalleri ve gemilere yönelik saldırılar, sevkiyat kapasitesini düşürürken navlun maliyetlerini artırabilir ve ithalatçı ülkelerde gıda fiyatlarında dalgalanmalara yol açabilir. Jeopolitik tansiyonun yüksek olduğu bölgede, askeri eylemlerin ticari deniz trafiğini hedef alması, Karadeniz Tahıl Girişimi'nin askıya alınmasıyla zaten kırılganlaşan gıda tedarik zincirlerine yeni bir darbe vuruyor. Uzmanlar, saldırıların sürmesi halinde küresel arz güvenliğinin daha da risk altına girebileceğini belirtiyor.

Rusya'ya ait bir insansız hava aracının gece saatlerinde Ukrayna-Moldova sınırındaki bir geçiş noktasına düzenlediği saldırıda en az iki kişi yaşamını yitirdi. Odesa Bölge Valisi olayı Çarşamba günü doğruladı. Moldova Başbakanı Vasile Tofan, yalnızca ağustos ayında 17 insansız hava aracının Moldova topraklarına isabet ettiğini bildirdi. Saldırı, Ukrayna'nın bir petrol terminalini hedef aldığı belirtilen dönemde gerçekleşti. Kiev ve Moskova, askeri ve enerji altyapısına yönelik uzun menzilli saldırılarını artırıyor. Sınır hattındaki bu tür olaylar, çatışmanın Moldova'ya sıçrama riskini gündemde tutuyor.

28 Ağustos sabahı erken saatlerde Herson'da düzenlenen drone saldırısında bir kişi hayatını kaybetti. Saldırı, yetkililerin yoğunlaşan Rus saldırıları nedeniyle kent sakinlerine ayrılma çağrısı yapmasından saatler sonra geldi. Yetkililer, saldırıların güneydeki kentte elektrik kesintilerine yol açabileceği ve uzun kış öncesi risk oluşturduğu konusunda uyardı. Herson, Rusya-Ukrayna savaşının güney cephesinde yer alıyor ve bölgedeki çatışmalar sivil halkı doğrudan etkiliyor. Rus güçlerinin artan hava saldırıları ve altyapıya yönelik tehditleri, tahliye çağrılarını gündeme getirdi. Elektrik şebekesinin hedef alınması durumunda kış aylarında yaşam koşullarının daha da zorlaşmasından endişe ediliyor.