Filistin ve Türkiye

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün Edirne'de Selimiye Camii'nde yaptığı konuşmada 'Terörsüz Türkiye' hedefine ulaşmak için tempoyu artıracaklarını açıkladı. Aynı gün Ankara Havalimanı ve bağlantı yollarının açılışında ise 2026 yılını 'her alanda zirveler yılı' olarak tanımlayarak, kimsenin ülkenin motivasyonunu bozmasına izin verilmeyeceğini belirtti. Kabine Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, NATO zirvesi hazırlıkları ve bölgesel gelişmelerin ele alındığını, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sayesinde kurumların uyum içinde çalıştığını ve Türkiye'nin İran ile Körfez bölgesini etkileyen çatışma gibi krizleri başarıyla yönettiğini ifade etti. Erdoğan'ın farklı platformlarda verdiği mesajlar, 2026'ya yönelik kapsamlı bir hazırlık dönemine işaret ediyor. Terörle mücadelede yeni bir ivme vaadi ve ekonomik altyapı yatırımlarının vurgulanması, hükümetin güvenlik ve kalkınma politikalarını eş zamanlı yürütme niyetini gösteriyor. Bölgesel kriz yönetimi açıklamaları ise Ankara'nın dış politikada proaktif duruşunu koruyacağının sinyali olarak okunabilir.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu hafta düzenlenecek ittifak zirvesinde üye ülkelerin savunma harcamalarını artırma sözlerini tuttuklarını vurgulamaya hazırlanıyor. Ancak kaydedilen ilerleme üye ülkeler arasında farklılık gösteriyor ve ittifak içinde belirgin görüş ayrılıkları ortaya çıkıyor. Avrupa genelinde bütçe sınırları zorlanırken, artan savunma harcamaları ekonomik baskıları artırıyor. Zirvede, kolektif savunma hedefleri ile ulusal mali kısıtlar arasındaki gerilimin tartışılması bekleniyor.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, 1915 olaylarını 'Ermeni soykırımı' olarak tanıdıklarını açıkladı. Sa'ar, İsrail'in tarihsel gerçeği kabul ederek ahlaki bir görevi yerine getirdiğini belirtti. Bu karar, Türkiye ve Azerbaycan'dan sert yanıt aldı. Türk Dışişleri Bakanlığı, kararın, Gazze'deki Filistinlilere yönelik sistematik zulüm ve Uluslararası Adalet Divanı'ndaki soykırım suçlamalarını örtbas etme amacı taşıdığını savundu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İsrail yönetiminin 'ikiyüzlülüğünü' vurgularken, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala da Netanyahu hükümetinin dikkatleri kendi suçlarından başka yöne çekmeye çalıştığını ifade etti. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ise kararı 'ciddi endişe' ile karşıladığını duyurarak bunu 'tarihi gerçeklerin çarpıtılması' olarak nitelendirdi ve İsrail'i kararı yeniden değerlendirmeye çağırdı. İsrail'in müttefiki olan ancak en yakın dış ortağı Türkiye olan Azerbaycan, bu adımın ikili ilişkileri etkileyebileceğine işaret etti. İsrail hükümeti ise söz konusu tanımanın, uzun süredir uluslararası mahkemelerde soykırım suçlaması ile karşı karşıya olan Netanyahu yönetimine yönelik baskıların arttığı bir döneme denk geldiği yorumlarına neden oldu.

ABD ve İran, İsviçre'nin Burgenstock beldesinde Pakistan ve Katar arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda, 60 gün içinde nihai barış anlaşmasına varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde anlaştı. Pazar günü başlayıp Pazartesi gününe uzayan müzakereler, daha önce imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı çerçevesinde yürütüldü. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın katıldığı açılışta tarafların barışa yönelik samimiyetine vurgu yapıldı. Arabulucuların ortak açıklamasında, teknik detayların belirlenmesinin ardından nihai anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasının kararlaştırıldığı duyuruldu. Mutabakat aylardır süren çatışmaları sonlandırma potansiyeli taşırken, İsrail'in "mücadelemiz bitmedi" açıklaması, ABD'deki ara seçimler ve taraflar arasındaki derin güvensizlik ateşkesin kalıcılığını tehdit eden unsurlar olarak öne çıkıyor. Eşzamanlı olarak İran ve ABD, Hürmüz Boğazı'nda askeri çatışmaları önlemek için bir iletişim hattı kurdu. ABD ayrıca Lübnan'daki ateşkesi denetlemek üzere bir mekanizma oluşturdu. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın Pakistan ziyaretinde bölgesel güvenlik yapısı çağrısı ve İslam ülkeleri arasında birlik vurgusu, diplomatik hareketliliğin genişlediğine işaret ediyor. Uzmanlar ise barış sürecinin "bozguncu" aktörlerce sekteye uğratılabileceği uyarısında bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesine katılımı, Türkiye’nin onlarca F110 savaş uçağı motoru tedarikini güvence altına almasına yardımcı olabilir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleşecek zirve, ittifakın 32 üye ülkesinin liderlerini bir araya getirecek. Analistler, ziyaretin motor anlaşması için diplomatik bir fırsat penceresi açtığını ancak Türkiye ile ABD arasındaki F-35 krizini çözmeye yetmeyeceğini belirtiyor. F-35 programından çıkarılma nedeniyle gerilen ikili savunma ilişkilerinde, F110 motorlarına yönelik talebin ayrı bir iş birliği kalemi olarak öne çıktığı görülüyor. Uzmanlar, motor tedarikinin gerçekleşmesinin, Türkiye’nin hava kuvvetleri modernizasyon ihtiyacını karşılamada geçici bir rahatlama sağlayabileceğini fakat stratejik ortaklıktaki yapısal sorunları gidermeyeceğini vurguluyor. Zirve sırasında yapılacak ikili görüşmelerde, tarafların savunma iş birliğini dar kapsamlı mutabakatlarla canlı tutma arayışında olması bekleniyor. Trump’ın Ankara teması, Türkiye’nin NATO içindeki konumunu ve ABD ile savunma sanayii bağlarını yeniden tanımlama çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak Kongre kaynaklı yaptırım riski ve CAATSA kapsamındaki kısıtlamaların, motor anlaşmasına rağmen geniş çaplı teknoloji transferinin önünde engel teşkil etmeye devam edeceği ifade ediliyor.

Türkiye'nin başkenti Ankara, Salı günü başlayacak ve aralarında ABD Başkanı Donald Trump'ın da bulunduğu 32 devlet başkanının katılacağı kritik NATO zirvesi öncesinde kapsamlı bir estetik makyajdan geçiyor. Belediye ekipleri, havalimanından şehir merkezine uzanan güzergâh boyunca çiçekler dikiyor ve harap evler ile yoksul mahalleleri gizlemek için dev billboardlar yerleştiriyor. Bu çalışmalar, Türkiye'nin uluslararası arenadaki imajını güçlendirmek ve başkenti zirve için daha modern bir görünüme kavuşturmak amacıyla yürütülüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, 32 yıllık siyasi mücadelesini inanç, azim ve emekle örülü bir başarı hikayesi olarak niteledi. Erdoğan, bu sürecin ülkede eser ve hizmet siyasetinin hâkim olduğu bir dönem olduğunu belirtti. Erdoğan'ın bu çıkışı, hükümetin icraat temelli siyaset anlayışını öne çıkaran ve uzun dönemli vizyonunu yansıtan bir söylem olarak değerlendirildi. Açıklamada somut yeni bir icraat detayı yer almazken, mevcut politik çizginin altı çizildi.

Gülistan Doku, 5 Ocak 2020'de kaldığı yurttan ayrıldıktan sonra kaybolmuş, başlatılan soruşturma kapsamında bir süredir ABD'de firari durumda bulunan Umut Altaş kilit şüpheli konumundaydı. Altaş, ABD'de görülen bir duruşmada hakim karşısına çıktı. Kendisiyle görüşen kimliği açıklanmayan bir avukat, Altaş'ın Türkiye'ye iade edilmek istediğini ve Gülistan'ın bedeninin bulunduğu yeri göstereceğini ifade ettiğini aktardı. Bu açıklama, yıllardır çözülemeyen faili meçhul kayıp vakasında önemli bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. Altaş'ın iade talebi ve iş birliği teklifi, soruşturmanın seyrini değiştirebilecek bir adım olarak öne çıkıyor. Göstereceği yerin doğruluğu ve adli sürecin nasıl işleyeceği ise ilerleyen günlerde netlik kazanacak.

Venezuela'da meydana gelen şiddetli depremlerin ardından Türkiye, insani yardım ve arama kurtarma ekiplerini bölgeye sevk etti. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya üzerinden yaptığı videolu paylaşımla operasyonun detaylarını açıkladı. Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı'ndan tahsis edilen iki A-400M askeri nakliye uçağı, İstanbul, İzmir ve Denizli'den toplam 38 AFAD arama kurtarma personelini Venezuela'ya taşıdı. Ekipler, depremden etkilenen bölgelerde görev yapmak üzere bölgeye ulaştı. Bu sevkiyat, Türkiye'nin uluslararası afet müdahalesindeki hızlı kapasitesini ve küresel dayanışma anlayışını yansıtıyor. Türkiye, benzer afetlerde olduğu gibi dost ülkelere zor anlarında destek sunmayı sürdürdü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti’nin Sapanca’daki 33. İstişare Kampı’nın açılışında yaptığı konuşmada, muhalefete ve partili yol arkadaşlarına birlik mesajı verdi. Erdoğan, 86 milyonluk nüfusun farklı yaşam tarzları, siyasi görüşler ve hassasiyetlere sahip olduğunu, ancak bu çeşitliliğin düşmanlığa dönüşmemesi gerektiğini vurguladı. Konuşma, Türkiye’de siyasi kutuplaşmanın yoğun olduğu bir dönemde geldi. Erdoğan’ın özellikle ‘birbirine tahammül etmek zorunda olan bir millet değiliz’ ifadesi, toplumsal uyum ve karşılıklı anlayış çağrısı olarak yorumlandı. İstişare kampı, partinin iç muhasebesi ve stratejik planlaması açısından önem taşırken, bu tür mesajlar siyasi diyalog zeminini güçlendirme çabası olarak değerlendiriliyor.