Türkiye — Diplomatik Gelişmeler

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, farklı etkinliklerde yaptığı konuşmalarda "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin mesajlar verdi. Demokrasi ve Özgürlükler Adası'ndaki Bosphorus Diplomasi Forumu kapanışında "bir asırlık ayrılığı geride bırakıyoruz" diyen Kurtulmuş, 40 yılı aşkın süredir devam eden sürecin artık geride bırakıldığını söyledi. MÜSİAD'ın Bakırköy'deki merkezinde düzenlenen 17. Milli İrade Buluşması'nda ise "artık ne ayrılıkçı söze ne de ayrımcılık sözlerine yer yok" ifadesini kullandı ve terörün Türkiye'ye maliyetinin en mütevazı tahminlerle 2,3 trilyon lira olduğunu belirtti. Kurtulmuş, CNN Türk'e yaptığı açıklamada Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin hazırlanan Çerçeve Yasa'nın kapsamını netleştirdi. Yasanın yalnızca PKK, PYD ve KCK için hazırlandığını, örgütün üst düzey yöneticilerinin yasadan yararlanamayacağını söyledi. Bu açıklamalar, hükümetin terörle mücadelede yeni bir aşamaya geçtiği ve toplumsal uzlaşmayı hedeflediği bir dönemde geldi. Kurtulmuş'un mesajları, sürecin yasal çerçevesinin sınırlarını çizerken aynı zamanda ayrılıkçı söylemlerin reddedildiğini vurguluyor.

Salı sabahı erken saatlerde Suriye'nin kuzeybatısındaki Ebu Duhr hava üssüne sekiz İsrail hava saldırısı düzenlendi. Suriye devlet medyası Ekhbariya, askeri kaynağa dayandırdığı haberinde saldırının pist ve depolama tesislerini vurduğunu aktardı. Ayrı bir askeri kaynak ve üs yakınında yaşayan bir sivil da saldırıyı doğruladı. ABD'nin bölge temsilcisi saldırıyı 'gereksiz tırmanma' olarak nitelendirdi. Suriye devlet medyası can kaybı veya hasarın boyutuna ilişkin ayrıntı vermedi. Saldırı, bölgedeki askeri hareketliliğin sürdüğü bir dönemde gerçekleşti; ABD'li yetkilinin açıklaması, tırmanma riskine ilişkin endişeyi yansıtıyor.

İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, Avcılar'da riskli yapı olarak tespit edilen Orçelik Sitesi'nin yıkımı sırasında açıklama yaptı. Aslan, 2019'dan sonra yaklaşık 100 bin vatandaşın yerinde kentsel dönüşümle hayatına dokunulduğunu, can ve mal emniyetinin sağlandığını söyledi. Olası bir afette 'Sesimi duyan var mı?' diye kimseyi duymamak için çalıştıklarını ifade etti. Açıklama, İstanbul'da deprem riskine karşı yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarının kapsamını ortaya koyuyor. Yerinde dönüşüm modeli, vatandaşların yaşadıkları bölgelerden ayrılmadan güvenli konutlara kavuşmasını hedefliyor. Avcılar'daki yıkım, riskli yapı stokunun azaltılması yönündeki adımlardan biri olarak kaydedildi.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, geçen hafta Mekke'de imzalanan savunma anlaşması çerçevesinde siyasi ve askeri koordinasyon mekanizmaları kuracak. Ankara'daki savunma bakanlığının açıklamasına göre bu mekanizmalar taraflar arasında eşgüdümü sağlarken savunma sanayii işbirliğini de derinleştirecek. Anlaşma; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in katılımıyla imzalanmıştı. Ankara, anlaşmanın NATO üyeliğine alternatif oluşturmadığını ve İttifak'ın 5. Maddesi ile çelişmediğini vurguladı. Türk askerinin bölgesel krizlere çekileceği yönündeki yorumlar da reddedildi. İsrail basınında yer alan analizlerde anlaşmanın Türkiye için savunma sanayii ve ekonomik kazanım kapısı olabileceği, bazı değerlendirmelerde ise buna karşı yeni ittifak senaryolarının tartışıldığı belirtildi.

Türk savunma sanayisi, yaklaşık 25 yıllık süreçte ölçek, teknolojik yetkinlik, yerlilik, ihracat ve ürün çeşitliliği bakımından önemli bir dönüşüm geçirdi. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı öncülüğünde yürütülen çalışmalarla sektör, ağırlıklı olarak yurt dışı tedarik ve lisanslı üretime dayanan yapıdan, özgün platformlar ve sistemler geliştiren bir yapıya evrildi. Bu değişim, Türkiye'nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltma ve yerli üretim kapasitesini artırma yönündeki hedefleriyle örtüşüyor. İhracat ve ürün çeşitliliğindeki gelişmeler, sektörün uluslararası pazardaki rekabet gücünü de etkileyen unsurlar olarak öne çıkıyor.

Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmi Gazete'de yayımlanan kararla Muğla Fethiye ile Antalya Kaş açıklarında yer alan deniz alanı ve Kuzey Ege'de sınırları belirlenen saha, Deniz Milli Parkı olarak belirlendi. Türkiye'de 50 milli park bulunurken, Millî Park Kanunu kapsamında ilk kez bir deniz alanı milli park ilan edildi. Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı, Muğla'nın Fethiye ve Antalya'nın Kaş ilçeleri açıklarını kapsıyor. Karar, Millî Park Kanunu çerçevesinde deniz alanlarının korunmasına yönelik yeni bir uygulama olarak kayıtlara geçti.

Türkiye'de 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçmesine karşın zorunlu deprem sigortası kapsamındaki konut oranı yüzde 58'de kaldı. Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) verilerine göre ülke genelinde 11,7 milyon konut sigortalı bulunuyor. DASK'ın yayımladığı haritada en düşük sigortalılık oranı yüzde 45 ile Karadeniz Bölgesi'nde ölçüldü. Bölgesel farklılıkların öne çıktığı tablo, zorunlu deprem sigortasının ülke genelinde eşit yaygınlıkta olmadığını gösteriyor.

Belçika'nın Flaman Bölgesi'ndeki Dendermonde kentinde, sosyal yardım kuruluşu CAW'a ait eski bir binada tadilat yapan işçiler, bodrum katındaki duvarı sökerken içine gizlenmiş bir sandık buldu. İnşaat şirketi De Brand çalışanlarının açtığı sandıkta çok sayıda altın külçe ve sikke olduğu görüldü. Haberde hazinenin değerinin yaklaşık 9 milyon euro olduğu belirtildi. Olayın ardından bina sahibi CAW ve kolluk kuvvetleri bilgilendirildi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin hava savunma sistemlerinde ciddi füze sıkıntısı yaşadığını açıkladı. Zelenski'ye göre Ukrayna'nın elinde Rus füzelerini engelleyecek kadar Patriot savunma füzesi kalmadı; bu nedenle bazı geceler savunma sistemleri devreye sokulamıyor. Zelenski, ABD'nin elindeki Patriot füzelerinin yüzde 10'unu Ukrayna'ya vermesi durumunda Rus füzelerinin tamamının yok edilebileceğini ifade etti. Açıklama, Ukrayna'nın hava savunma kapasitesindeki açığı ve ABD'den gelecek askeri desteğin savaşın seyrine etkisini gündeme getiriyor.

17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de Gölcük merkezli 7,4 büyüklüğündeki deprem, 45 saniye sürdü ve 17 bin 840 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Felaketin ardından bölgede arama kurtarma çalışmalarına katılan vatandaşlardan Bedri Şendoğan, enkaz altından 17 kişiyi sağ olarak çıkardı. 71 yaşındaki Şendoğan, o geceyi hâlâ unutamadığını belirtiyor. Depremin yarattığı yıkım, resmi ekiplerin yanı sıra bölge halkının da kurtarma çabalarına katılmasını zorunlu kıldı. Şendoğan'ın kişisel çabası, afet anında sivil inisiyatifin ve dayanışmanın önemini ortaya koyan örneklerden biri olarak kayıtlara geçti.

Cumhurbaşkanı kararıyla Türk Silahlı Kuvvetleri'nde 205 general ve amiralin yeni görevlerine ataması yapıldı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı'ndan 123, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'ndan 38, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'ndan 44 general ve amiral atama kapsamında yer aldı. Atamalar sonrası TSK'daki general ve amiral sayısının 30 Ağustos 2026 itibarıyla 334'e ulaşması planlanıyor. Bu sayı, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrası yaşanan ihraçlar nedeniyle 2016'da 206'ya kadar gerileyen kadro seviyesinin üzerine çıkıldığını gösteriyor. Böylece TSK'nın general ve amiral kadrosunda on yıllık süreçte bir yenilenme gerçekleşmiş oldu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Bayındır Memur-Sen'in 8. Olağan Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, hızlı tren ağının genişletileceğini açıkladı. Bakan, 2028 yılına kadar hızlı trenle ulaşılabilen il sayısının 27'ye çıkacağını belirtti. Bu genişlemenin, Türkiye'nin tamamının 48 saat içinde hızlı trenle gezilebilmesine olanak sağlayacağını ifade etti. Açıklama, demiryolu altyapısına yönelik yatırımların kapsamını ortaya koyuyor. Hızlı tren hatlarının yaygınlaşması, şehirler arası yolculuk sürelerini kısaltarak iç turizm ve bölgesel bağlantı açısından önem taşıyor. Uraloğlu'nun verdiği tarih, projenin tamamlanma hedefini işaret ediyor.

Eskişehir'de yaklaşık 25 yıldır kuyumculuk yapan Hüseyin Altay, Frigler dönemine kadar uzanan 'Sivrihisar cebesi' olarak bilinen geleneksel örgü sanatını yaşatmaya çalıştığını söyledi. Tamamen el işçiliğiyle üretilen bu kültürel mirasın yapımı 4 gün sürüyor ve fiyatı 1 milyon lira. İstanbul doğumlu olan ve baba mesleği kuyumculuğu sürdüren Altay, söz konusu zanaatın yapay zekâ ve teknolojiden etkilenmeyeceğini belirtti. Altay'a göre, bu geleneksel üretim yöntemi kültürel değeri nedeniyle teknolojik gelişmelerden bağımsız şekilde varlığını sürdürecek.

Ankara'da Celali aşireti mensubu Yunus Nazik ve Melike Nazik çiftinin oğlu Berdan Çağrı Nazik için bir düğün salonunda sünnet düğünü düzenlendi. Davete yaklaşık 3 bin kişi katıldı; yüzlerce davetli çocuğa takı ve para taktı. Toplanan paraların valize sığmadığı belirtildi. Etkinlik, aşiret kültüründe sünnet düğünlerinin toplumsal dayanışma ve hediyeleşme işlevini yansıtıyor. Yoğun katılım ve yüksek miktardaki nakit hediyeler, bu tür törenlerin ekonomik boyutunu da ortaya koyuyor. Resmî bir açıklama yapılmadı; haber, düğünün görünürlüğü üzerinden kamuoyuna yansıdı.

AK Parti, 14 Ağustos 2001'de kuruluşunun 25. yıl dönümünü özel etkinlikler, hatıra objeleri ve yıl boyunca sürecek projelerle kutluyor. Parti, "Milletimizle Çeyrek Asır, Türkiye Geleceğe Hazır" sloganını kullanarak 25 yıllık siyasi geçmişini ve AK Parti hükümetleri döneminde hayata geçirilen çalışmaları öne çıkarmayı planlıyor. Kutlama programı kapsamında parti, siyasi hafızayı canlı tutmayı ve geleceğe yönelik mesajlar vermeyi amaçlıyor. Haberde, yıl boyunca devam etmesi öngörülen projelerin ayrıntılarına ilişkin ek bilgi verilmiyor. Bu tür yıl dönümü kutlamaları, siyasi partilerin kendi tarih anlatısını güçlendirmek ve tabanla bağ kurmak için kullandığı araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.