Pakistan ve ABD

İsrail ordusu, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes mutabakatına ve mevcut ateşkese rağmen, Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye kentine bağlı Meyfedun ve Şevkin beldelerinde üç aracı insansız hava aracıyla vurdu. Saldırıda dört kişi hayatını kaybetti. ABD Başkanı Donald Trump, İran'la bir ateşkes anlaşmasına varıldığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın sona erdiğini açıklamış, Tahran ise teklifi incelediğini bildirmişti. Buna karşın İsrail, Lübnan'ın güneyindeki 29 belde için tahliye uyarıları yaparak Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırıları düzenledi. AB, Lübnan'ın ateşkes kapsamına alınması gerektiğini vurgularken BM çatışmalarda düşüş gözlendiğini belirtti. Saldırı, ABD-İran hattında ilerleyen diplomatik sürecin sahadaki kırılganlığını ortaya koyuyor. İsrail'in operasyonlarına devam etmesi, varılan mutabakatın kapsayıcılığına yönelik soru işaretlerini artırırken, Lübnan'da sivil kayıplar ve altyapı hasarı derinleşiyor. Uluslararası aktörler, kalıcı bir ateşkes için Lübnan'ın da sürece dahil edilmesi çağrısında bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda, üç ülkenin anlaşmayı 'nihayet' imzalamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve bunu 'Orta Doğu'nun bir araya geldiğinin' bir göstergesi olarak nitelendirdi. Trump'ın açıklaması, savunma iş birliğine yönelik bu adımın bölgesel ittifaklar açısından önemli bir gelişme olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, Trump'ın ifadesi anlaşmanın imzalandığını teyit ediyor ve Washington'un bu tür bölgesel savunma düzenlemelerine verdiği desteği yansıtıyor. Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasındaki bu paktın, üç ülkenin askeri ve stratejik ilişkilerini derinleştirmesi bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı memnuniyetle karşıladı. Trump, üç ülkenin uzun süredir üzerinde çalıştığı savunma anlaşmasının imzalanmasını 'büyük, cesur ve önemli bir ilk adım' olarak nitelendirdi. Mekke Paktı olarak adlandırılan anlaşma, üç ülkenin savunma alanında iş birliğini öngörüyor. ABD'nin bu desteği, bölgesel savunma düzenlemelerine yönelik Washington'un tutumunu ortaya koyması açısından dikkat çekiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, El Cezire Arabic'in 'Al Muqabala' programı için verdiği özel röportajda, ABD Başkanı Donald Trump'tan F-35'ler konusunda söz aldığını söyledi. Erdoğan, 'Sözün yerine getirilmesini bekliyorum.' ifadesini kullandı. Röportajda bölgesel gelişmeler ve Mekke'de imzalanan savunma anlaşması da ele alındı. F-35 programı, Türkiye-ABD savunma ilişkilerinin önemli başlıklarından biri olarak görülüyor. Erdoğan'ın bu açıklaması, F-35 tedarik sürecine yönelik beklentinin sürdüğünü ortaya koydu.

Türkiye'nin iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), Washington DC'de 16. Cadde üzerinde Meridian Hill Park'a bakan eski Fransa Büyükelçiliği binasını satın alarak burayı ABD'deki nüfuz faaliyetleri için kalıcı bir üsse dönüştürüyor. Parti, Beaux-Arts tarzı malikaneyi 2024 yılında yaklaşık 4,9 milyon dolara almış; 12 Temmuz tarihli son Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası (FARA) bildirimine göre ek olarak 1,3 milyon dolar daha harcadığı görülüyor. Bu adım, AKP'nin Washington'daki lobicilik ve kamu diplomasisi çalışmalarını kurumsallaştırma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Eski diplomatik bina, partinin Amerikan karar vericileriyle temaslarını yürüteceği ve Türkiye'nin politikalarını tanıtacağı bir platform işlevi görecek şekilde yenileniyor. Toplam harcamanın 6 milyon doları aşması, yabancı siyasi partilerin ABD'deki mülk edinimleri ve nüfuz faaliyetlerinin FARA kapsamında şeffaflıkla izlenmesi gerekliliğini gündeme getiriyor.

Pakistan, ABD ile İran arasındaki gerilimi azaltmak için yürüttüğü arabuluculuk çabalarıyla uluslararası kamuoyunun dikkatini çekiyor. Dawn gazetesinin haberine göre, İslamabad'ın yoğun diplomatik girişimleri Nisan ayında ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasına katkıda bulundu; bu süreç Haziran 2026'da İslamabad Mutabakatı'nın imzalanmasıyla sonuçlandı. Analistler, Pakistan'ın bu arabulucu konumunu dış politika önceliklerinde yeni bir yönelim olarak değerlendiriyor. Söz konusu gelişme, Pakistan'ın ABD ile İran gibi rakip aktörler arasında güvenilir bir köprü kurma kapasitesine işaret ediyor ve ülkenin uluslararası ilişkilerdeki rolünün yeniden tanımlanabileceğine dair değerlendirmelere yol açıyor.

Pakistan uzun yıllar boyunca dar bir çerçeveden değerlendirildi: teröre karşı savaşta cephe ülkesi, Hindistan ile nükleer rekabet içinde bir güç ve istikrarsızlıkla tanımlanan bir devlet. Ancak son bir yıl, bu bakış açısının yetersiz kaldığını ortaya koydu. ABD-İran savaşı ve sonrasındaki gelişmeler, yıllardır süren diplomatik mesajların başaramadığını yaptı; Washington'ı Pakistan'ın Orta Doğu güvenlik mimarisindeki rolünü yeniden değerlendirmeye zorladı. Pakistan'ın bölgedeki etkisi, kriz anlarında vazgeçilmez bir aktör olarak öne çıkmasını sağladı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Cuma günü Mekke’de ortak savunma anlaşması imzaladı. Anlaşma, üyelerden birine yönelik saldırıyı tümüne yapılmış sayma ilkesini benimsiyor. Uluslararası basın, bölgesel ittifakların yeniden şekillendiği bir dönemde bu adımı geniş şekilde ele aldı; Reuters ve CNN gibi kuruluşlar anlaşmayı Orta Doğu’daki güvenlik dengeleri ve İran bağlamında değerlendirdi. Yunanistan merkezli Pentapostagma sitesi ise anlaşmaya karşı Atina’yı derhal harekete geçmeye çağıran bir analiz yayımladı. Analiz, paktın Doğu Akdeniz ve Ege’deki stratejik denklemi etkileyebileceği uyarısında bulundu. Yunanistan’ın bu çıkışı, anlaşmanın yalnızca Körfez bölgesini değil, daha geniş bir coğrafyayı ilgilendiren sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. İmzacı ülkeler, anlaşmayla askeri ve stratejik işbirliklerini kurumsallaştırmayı hedeflerken, rakip cephelerde endişe ve karşı adım arayışları şimdiden başladı. Bu gelişme, mevcut güvenlik mimarisinde yeni bir eksenin şekillendiğine işaret ediyor.

Pakistan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde işgal altındaki Batı Şeria'daki duruma ilişkin uyarıda bulundu. Uluslararası topluma, İsrail'in Filistin topraklarındaki yeni Yahudi yerleşimlerini durdurması için baskı yapma çağrısı yaparak bölgenin bir 'kırılma noktasına' yaklaştığını belirtti. BM Genel Sekreteri António Guterres, İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve yasal geçerliliği bulunmadığını vurguladı. Pakistan'ın bu çıkışı, yerleşim genişlemesinin bölgedeki gerilimi tırmandırdığı ve iki devletli çözüm ihtimalini tehlikeye attığı bir dönemde geldi. Uyarı, işgal altındaki topraklarda tırmanan şiddet ve diplomatik çabaların yetersizliğine dikkat çekerek, uluslararası aktörlerin acil adım atması gerektiğinin altını çiziyor. Açıklama, BM nezdinde yapılan bir oturumda kaydedildi ve İsrail-Filistin meselesindeki küresel endişenin sürdüğünü gözler önüne serdi.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'ndaki tırmanışın önlenmesi için bölgesel ortaklarla, özellikle Umman ve 'kardeş ülkelerle' temas halinde olduğunu bildirdi. Bakanlık, İslamabad'ın krizi bir bütün olarak ele aldığını ve 'tekil belirtilerle' değil çözüm odaklı yaklaştığını vurguladı. Suudi Arabistan öncülüğündeki deniz koalisyonunun görev tanımı ve operasyonel yapısı da Pakistan tarafından inceleniyor. Gazze'ye yönelik olası bir istikrar gücü konusunda ise hükümetin resmi teklif sonrası karar vereceği ifade edildi. Bu gelişmeler, Pakistan'ın Hürmüz'deki enerji güvenliğine verdiği önemi ve Körfez ülkeleriyle süregelen stratejik bağlarını yansıtıyor.