Pakistan — Diplomatik Gelişmeler

Karaçi'nin Gulshan-i-Hadeed bölgesinde, Thatta ilçesindeki bir mahkeme duruşmasının ardından kente dönen çift silahlı saldırıya uğradı. 18 yaşındaki yeni evli kadın hayatını kaybetti, eşi ağır yaralandı. Olay, çiftin Thatta'daki mahkeme çıkışı dönüş yolunda meydana geldi. Malir Kıdemli Polis Şefi Abdul Khaliq Pirzada, kadının aslen Thatta'nın Dhabeji bölgesinden olduğunu ve yakın zamanda evlendiğini açıkladı. Saldırının nedeni ve failleri hakkında haberde ek bilgi yer almadı.

Cemaat-i İslami (JI) lideri Hafız Naeemur Rehman, Pazar günü Pencap Başbakanı'nın konutu önünde düzenlenen oturma eyleminde konuştu. Petrol vergisi ve artan akaryakıt fiyatlarına karşı başlatılan protestonun, hükümet talepleri kabul edene kadar süreceğini söyledi. Rehman ayrıca, protestoya yönelik herhangi bir engelleme girişiminin oturma eylemini hükümeti devirme hareketine dönüştüreceği uyarısında bulundu.

Pakistan Sağlık Bakanı Mustafa Kamal, Salı günü İslamabad'da düzenlenen Başbakan'ın Hepatit C Eliminasyon Programı'nın açılışında konuştu. Bakanlık çalışanlarının tamamına hepatit C taraması yaptırmanın zorunlu hale getirildiğini, test yaptırmayanların maaşlarının önümüzdeki aydan itibaren kesileceğini açıkladı. Kamal, etkinlikte kendisi de hepatit C testi yaptırdı. Bu adım, Pakistan'ın hepatit C'yi ortadan kaldırma programı kapsamında kamu kurumlarında tarama oranlarını artırmayı hedefliyor. Maaşların kesilmesi yönündeki idari yaptırım, çalışanların teste katılımını sağlamak için kullanılan bir araç olarak öne çıkıyor. Uygulamanın sağlık personelinden başlaması, bakanlığın kendi bünyesinde farkındalık oluşturma ve veri toplama çabası olarak değerlendirilebilir.

Pakistan'ın en iddialı demiryolu projesi olan Main Line-1 (ML-1) kapsamında Karaçi, Haydarabad ve Lahor'da yaklaşık 15 bin kişi evini kaybetme riskiyle karşı karşıya. Karaçi Urban Lab'ın uydu verileriyle yaptığı ve saha doğrulamasıyla desteklediği tahmine göre, Karaçi-Lahor koridoru boyunca hattın üzerinde veya yakınında yaşayan aileler yerinden edilebilir. Proje için inşaat çalışmalarının Ocak ayında başlaması planlanıyor. ML-1, Pakistan'ın demiryolu altyapısını modernleştirmeyi hedefleyen büyük ölçekli bir girişim olarak öne çıkıyor. Ancak hattın genişletilmesi, güzergâh üzerindeki yerleşim alanlarını doğrudan etkiliyor. Yaklaşık 15 bin kişilik risk grubu, projenin sosyal maliyetini ortaya koyarken, yeniden yerleşim süreçlerinin kapsayıcı biçimde planlanması gerektiğine işaret ediyor. Çalışmaların başlamasına kısa süre kala, etkilenen nüfusun durumu ve olası telafi mekanizmaları projenin yakın takip edilen boyutları arasında yer alıyor.

Sindh Başbakanı Syed Murad Ali Shah, pazartesi günü Karaçi'deki CM House'da düzenlenen NICVD 85. Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık etti. Toplantıda, Ulusal Kardiyovasküler Hastalıklar Enstitüsü'nün (NICVD) tam kalp nakli programını başlatmak için hazırlık çalışmalarına başlamasına onay verdi. Ayrıca, Sol Ventrikül Destek Cihazı (LVAD) teknolojisine dayalı bir İleri Kalp Yetersizliği Programı kurulmasını da onayladı. Bu adımlar, Sindh eyaletinde ileri kalp hastalıkları tedavisinde kapasite artırımına yönelik.

Pakistan Senatosu'na bağlı bir komisyon, pazartesi günü İslamabad'da yaptığı açıklamada federal hükümetin 18. Anayasa Değişikliği'ni bilerek görmezden geldiğini ve eyaletlere ait bakanlık ve işlevleri merkezde tutarak yılda 5 ila 6 trilyon rupi tutarında kaynak kaybına yol açtığını iddia etti. Komisyon, 25 bakanlık ve kurumu 'hukuka aykırı biçimde merkezde tutulan' birimler olarak listeledi. Panel ayrıca Ortak Çıkarlar Konseyi'nin (CCI) eyaletler arasında eşitlik temelinde yeniden yapılandırılması çağrısında bulundu. Bu tespitler, 18. Değişiklik sonrası devam eden federal-eyalet yetki ve kaynak paylaşımı tartışmalarının güncel bir göstergesi.

Khyber Pakhtunkhwa Başbakanı Sohail Afridi, eski başbakan İmran Han'ın sağlık durumuna ilişkin resmi tıbbi rapor hakkında ciddi endişe duyduğunu açıkladı. Raporda belirtilen durumun ülke genelinde derin kaygı yarattığını söyleyen Afridi, Han'ın ailesi ve avukatlarıyla görüşmesine izin verilmesini ve özel doktorlarının erişiminin sağlanmasını talep etti. Afridi'nin açıklaması, TTAP liderlerinin hükümeti ekonomik ve siyasi cephelerde başarısızlıkla suçladığı bir döneme denk geldi. İmran Han'ın sağlık durumu ve kendisine yönelik erişim kısıtlamaları, ülkedeki siyasi gerilimin odağında yer alıyor.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Pakistan'ın Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Konferansı (CD) başkanlığını üstlendiğini duyurdu. Açıklamaya göre konferans toplantılarına Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi başkanlık edecek. Cenevre'deki Birleşmiş Milletler Ofisi'nde bulunan CD, dünyanın silahsızlanma ve silah kontrolü anlaşmalarını müzakere eden tek çok taraflı forumu olarak tanımlanıyor. Pakistan'ın bu görevi üstlenmesi, ülkenin çok taraflı silahsızlanma diplomasisindeki rolü açısından dikkat çekiyor.

Pakistan, 79. Bağımsızlık Günü'nü bir kez daha gelecek yılın farklı olacağı ve sıradan vatandaşlara rahatlama getireceği iyimserliğiyle kutladı. Bu iyimserliğin kaynağı olarak Makkah Ortak Savunma Anlaşması gösteriliyor. Kutlamalar kapsamında sokaklar bayraklar, flamalar ve liderlerin resimleriyle süslendi, duvarlara grafitiler yapıldı. Ancak haberin başlığındaki 'sonsuz bekleyiş' ifadesi, bu iyimserliğin henüz somut bir rahatlamaya dönüşmediğini yansıtıyor.

Güvenlik güçleri, Balochistan'ın Washuk ve Mastung ilçelerinde düzenlenen iki istihbarat temelli operasyonda toplam 12 teröristi etkisiz hale getirdi. Inter-Services Public Relations (ISPR) tarafından yapılan açıklamaya göre, 'yüksek tempolu' olarak nitelendirilen operasyonlar, Balochistan'da Fitna-al-Hindustan'a karşı yürütülen 'Radul Fitna' terörle mücadele kampanyası kapsamında gerçekleştirildi. Açıklamada, operasyonların bölgedeki terör unsurlarının etkinliğini kırmaya yönelik olduğu belirtildi. Bu müdahaleler, Pakistan'ın Balochistan eyaletinde uzun süredir devam eden güvenlik operasyonlarının bir parçası olarak dikkat çekiyor. Balochistan, ayrılıkçı grupların ve militanların sık sık saldırılar düzenlediği bir bölge olup, güvenlik güçleri düzenli aralıklarla operasyonlar yürütüyor. Son operasyonlar, hükümetin bölgedeki terör tehdidine karşı kararlılığını ortaya koyarken, 'Radul Fitna' kampanyası özelinde belirli bir gruba odaklanıldığına işaret ediyor.

Karaçi'deki limanlarda sekiz gündür süren kamyoncu ve yemeklik yağ tankeri grevi, konteyner birikimine ve limanlarda tıkanıklığa yol açtı. Bu gelişme üzerine hükümet yüksek düzeyli görüşmelere geçme kararı aldı. Federal Bakan Aleem Khan ve Sind Valisi, Karaçi'de mal taşımacılarıyla bir araya gelecek. Güvenlik birimleri de tıkanıklığı çözmek için çabalara destek veriyor. Pazar günü Vali Konağı'nda yapılacak kritik görüşme turunun ardından grevin sona erebileceği ifade ediliyor.

Sindh’in Khairpur bölgesinde hurma işçileri, temmuz ayında başlayan sezon boyunca kavurucu sıcaklıklar altında çalışıyor. Bölgede sıcaklıklar düzenli olarak 40 derecenin üzerine çıkıyor. İşçiler, açık alev üzerinde kaynayan kazanlardan haşlanmış hurmaları çıkarırken, yıldan yıla artan sıcaklığın çalışma koşullarını zorlaştırdığını belirtiyor. İşçiler güneş doğmadan önce mesaiye başlıyor ve günü kısa vardiyalara bölüyor; ancak sıcaklık kısa sürede etkili oluyor. Hurma sezonunun en sıcak döneme denk gelmesi, tarım işçilerinin iş yükünü artırıyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın daveti üzerine üç günlük bir ziyaret için yola çıktı. Ziyarete Genelkurmay Başkanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Asim Münir de eşlik ediyor. Bu üst düzey askeri yetkilinin refakati, ziyaretin savunma ve stratejik iş birliği boyutuna işaret ediyor. Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler tarihi olarak güçlü olup, bu tür ziyaretler sıklıkla ekonomik yardım, yatırım ve bölgesel güvenlik konularını gündeme taşımaktadır. Ziyaretin, iki ülke arasındaki diplomatik ve askeri bağları güçlendirmesi bekleniyor. Suudi Arabistan, Pakistan için önemli bir ekonomik ortak ve büyük bir Pakistan diasporasına ev sahipliği yapıyor.

Pakistan'ın 79. Bağımsızlık Günü, Rawalpindi ve İslamabad'da mitingler, seminerler, bayrak çekme ve pasta kesme etkinlikleriyle kutlandı. Perşembe gecesi İslamabad'daki Yadgar-ı Fetih'te düzenlenen tören kapsamında Zero-Point köprüsünde havai fişek gösterisi yapıldı; halk gösteriyi izlemek için toplandı. Hükümet binalarında da özel törenler düzenlenirken, ülke genelinde olduğu gibi ikiz şehirlerde de vatandaşlar bağımsızlık coşkusunu sokaklara taşıdı. Kutlamalar, Pakistan'ın 1947'de İngiliz sömürge yönetiminden ayrılarak egemenlik kazanmasının yıl dönümünü işaret ediyor ve ulusal birlik mesajları içeriyor.

Lahor'un Badami Bagh bölgesi ve Multan Yolu üzerindeki Yateem Khana Chowk'ta Perşembe gecesi silahlı kişilerce düzenlenen hedefli saldırılarda üç polis öldürüldü, iki polis yaralandı. Olayların ardından bölgeye ağır polis takviyesi sevk edildi; üst düzey polis yetkilileri olay yerlerine giderek tüm gücü alarma geçirdi. Ölenler arasında Sub-Inspector Adeel Ashiq ve polis memuru Asad'ın bulunduğu açıklandı. Pencap eyaletinde güvenlik güçlerine yönelik hedefli saldırılar, polis teşkilatı üzerindeki baskıyı artırıyor. Saldırıların planlı ve eşgüdümlü görünümü, emniyet birimlerinin kent genelinde teyakkuz düzeyini yükseltmesine neden oldu. Yetkililer olayla ilgili soruşturma başlatırken, saldırganların kimliği ve motivasyonuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Bu tür saldırılar, Pakistan'ın Pencap eyaletinde kolluk kuvvetlerinin karşı karşıya olduğu güvenlik risklerini ve kentsel alanlardaki hedefli şiddet olaylarının sürekliliğini gösteriyor. Eldeki veriler, saldırıların arkasındaki örgüt veya nedene ilişkin net bir bağlantı kurmaya yetmiyor. Polis, bölgede geniş çaplı arama ve kontrol faaliyetlerini sürdürüyor.