Lübnan ve ABD

İsrail ordusu, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes mutabakatına ve mevcut ateşkese rağmen, Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye kentine bağlı Meyfedun ve Şevkin beldelerinde üç aracı insansız hava aracıyla vurdu. Saldırıda dört kişi hayatını kaybetti. ABD Başkanı Donald Trump, İran'la bir ateşkes anlaşmasına varıldığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın sona erdiğini açıklamış, Tahran ise teklifi incelediğini bildirmişti. Buna karşın İsrail, Lübnan'ın güneyindeki 29 belde için tahliye uyarıları yaparak Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırıları düzenledi. AB, Lübnan'ın ateşkes kapsamına alınması gerektiğini vurgularken BM çatışmalarda düşüş gözlendiğini belirtti. Saldırı, ABD-İran hattında ilerleyen diplomatik sürecin sahadaki kırılganlığını ortaya koyuyor. İsrail'in operasyonlarına devam etmesi, varılan mutabakatın kapsayıcılığına yönelik soru işaretlerini artırırken, Lübnan'da sivil kayıplar ve altyapı hasarı derinleşiyor. Uluslararası aktörler, kalıcı bir ateşkes için Lübnan'ın da sürece dahil edilmesi çağrısında bulunuyor.

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, X hesabına izinsiz erişildiğini tespit etti. Selam, bir gün önce yaptığı paylaşımın hesabına giren biri tarafından silindiğini belirterek aynı mesajı yeniden yayımladı. Başbakan, "Dün yazdıklarımı yeniden paylaşıyorum, hesabıma girerek bunları silmeyi başaran birinin olduğu ortaya çıktı" ifadelerini kullandı. Selam'ın çarşamba günü yaptığı ve daha sonra silinen paylaşım, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki el-Mansuri bölgesine ilişkin konuları içeriyordu. Hesabın ele geçirilmesi ve bu mesajın silinmesi, Lübnan-İsrail hattındaki gerginlik ortamında dikkat çekti. Olayın arkasında kimin olduğuna dair resmi bir açıklama yapılmazken, Milliyet'in haberi İsrail'in rolü olabileceği sorusunu gündeme getirdi.

İsviçre'nin Burgenstock kentinde Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda başlayan ABD-İran barış görüşmeleri, tarafların 60 günlük yol haritası üzerinde uzlaşmasına rağmen ateşkesin kısa sürede çökmesiyle yerini yoğun askeri çatışmalara bıraktı. ABD, İran'daki askeri altyapıya yönelik hava saldırılarını 13. geceye taşırken, İran da başta Kuveyt ve Ürdün olmak üzere Körfez ülkelerindeki ABD müttefiki hedeflere misilleme saldırıları düzenledi. Ürdün'de üç ABD askerinin ölümünün ardından Pentagon, komuta merkezleri, füze rampaları ve hava savunma sistemlerini art arda vurmaya devam ediyor. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerlerine müdahale ederken ABD radar ve hava savunma tesislerini hedef aldığını duyurdu. Başkan Trump'ın "işim bitmedi" açıklaması ve İran'ın sivil bölgelerdeki ABD varlıklarına yönelik uyarıları tansiyonun düşmeyeceğine işaret ediyor. Savaşın maliyeti 37,5 milyar doları aşarken, küresel petrol akışı için kritik suyollarındaki deniz trafiği de risk altına girdi. Burgenstock diplomasisi yerini bölgesel bir tırmanışa bırakmış görünüyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'un Washington ziyareti, Lübnan diplomasisi için kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Aoun'un yakın dostu ve Trends Araştırma Grubu'nun üst düzey yöneticisi Bilal Saab, görüşmelerin 'daha iyi geçemeyeceğini' belirterek ihtiyatlı bir iyimserlik sergiledi. Ziyaretin, Lübnan'ın egemenliği için uluslararası desteği pekiştirme fırsatı sunduğu ifade ediliyor. Washington'daki temaslar, Lübnan'ın siyasi ve ekonomik istikrarı açısından önem taşıyor. Saab'ın olumlu değerlendirmesi, ABD'li yetkililerle yapılan görüşmelerin Beyrut'un uluslararası alandaki konumunu güçlendirecek sonuçlar doğurmuş olabileceğine işaret ediyor. Lübnan, uzun süredir devam eden siyasi ve ekonomik krizlerle mücadele ederken, Aoun yönetimi Washington ile ilişkileri güçlendirerek ülkenin toparlanmasına katkı sağlamayı hedefliyor. Bu ziyaret, aynı zamanda Lübnan'ın bölgesel ve uluslararası alanda egemenliğini pekiştirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. ABD'nin Lübnan'ın egemenliğine verdiği desteğin altının çizilmesi, bölgesel dinamiklerde Beyrut'un elini güçlendirebilecek bir gelişme olarak yorumlanıyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, İsrail ile son tur görüşmelerin ardından ateşkesin sağlamlaştırılması ve İsrail’in güneyden çekilmesi için ABD’den destek aramak üzere Washington’a gitti. Cumartesi günü Beyrut’tan ayrılan Aoun’un, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi bekleniyor. Ziyaret, iki ülke arasındaki kırılgan ateşkesin sürdürülmesi ve bölgedeki güvenlik gerginliklerinin yatıştırılması çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, Hizbullah’ın düzenlediği toplu cenaze töreni ve silahsızlanmayı reddeden gösteri, ateşkese rağmen iç cephedeki gerilimi gözler önüne seriyor. Ateşkes ihlalleri sürerken, İsrail hava saldırıları ve sınır hattındaki şiddet olayları devam ediyor. Bu gelişmeler ışığında ABD, bölgedeki güvenlik risklerine dikkat çekerek seyahat uyarısını yeniledi.

İsrail'in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter, verdiği bir mülakatta Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin Hizbullah'la mücadelede isteksiz oldukları gerekçesiyle Şii personeli marjinalleştirdiğini iddia etti. Leiter, ordunun yaklaşık yüzde 25-30'unun Şii olduğunu ve bu kesimin Hizbullah'a karşı harekete geçme iradesi göstermediğini belirtti. Bu açıklama, Lübnan'daki hassas mezhepsel dengeyi ve devlet kurumlarının iç bütünlüğünü yeniden tartışmaya açtı. Şii askerlerin dışlanması, ordunun ulusal birliği temsil etme kapasitesine gölge düşürürken, siyasi kutuplaşmayı derinleştirebilir. Leiter'in sözleri, uluslararası alanda Lübnan'ın Libya benzeri bir iç savaşa sürüklenebileceği yönündeki endişeleri körüklüyor. Ordu içindeki ayrışmanın kurumsal zaafiyet yaratması ve mezhepsel hatlar boyunca yeni çatışma dinamiklerini tetiklemesi olasılığı, ülkenin istikrarına yönelik riskleri artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde önce bir hafta süre tanıyıp Tahran'ın anlaşmaya istekli olduğunu söylerken, son saldırıların ardından sert bir dönüş yaptı. Trump, İran'ın kendisini ortadan kaldırmak istediğini iddia ederek 'Artık benim için bitti' dedi ve İranlı yetkilileri 'aşağılık mahluklar, hasta insanlar' olarak niteledi. Bu açıklama, daha önce Ankara yolunda İran'ın elektrik santrallerini bir saatte imha edebilecekleri tehdidinin ve 'anlaşma olmazsa güzel olmayan bir şekilde kazanırız' sözlerinin hemen ardından geldi. BBC Türkçe'nin analizine göre, taraflar arasındaki ateşkes Trump 'bitti' demeden önce zaten çökmüştü; Tahran ve Washington, savaş sonrası düzeni şekillendirmek için sert bir rekabet içinde kilitlenmiş durumda. Karşılıklı taviz arayışı yerine güç mücadelesinin ağır basması, yıpratıcı çatışmadan çıkışı zorlaştırırken, diplomatik çözüm umutlarını da şimdilik rafa kaldırmış görünüyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, İsrail ile varılan ABD destekli çerçeve anlaşmanın ardından Washington'a ülkesine desteğini sürdürme çağrısı yaptı. Cumartesi günü Beyrut'tan yapılan açıklamada Aoun, ABD'den Lübnan'ın kurumlarının, ordusunun ve halkının yanında 'durmasını' istedi. Anlaşma, İsrail-Hizbullah savaşını kalıcı biçimde sona erdirmeyi hedeflese de ateşkes eşitsiz şekilde uygulanıyor. İsrail'in güneyde sürdürdüğü saldırılar, varılan mutabakatın kırılganlığını ortaya koyuyor. Aoun'un çağrısı, savaş yorgunu Lübnan'ın yeniden inşa ve güvenlik tesisinde uluslararası desteğe bağımlı olduğunu gösteriyor. ABD'nin kalıcı angajmanı, anlaşmanın işlerliği ve kırılgan devlet kurumlarının desteklenmesi açısından hassas önem taşıyor.

Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi arefesinde MHP lideri Devlet Bahçeli, uluslararası düzenin 'beka satrancına' dönüştüğünü belirterek askeri hastanelerin yeniden açılmasını istedi. Türkiye'nin NATO'da askeri hastanesi bulunmayan tek ülke olduğunu vurgulayan Bahçeli, bunu 'milli beka meselesi' olarak niteledi. Millî Savunma Bakanlığı ise askerî sağlık sisteminin güncellenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Öte yandan ABD Başkanı Trump'ın İsrail'e Hizbullah konusunda Suriye'ye yetki verme önerisi ve Suriye Dışişleri Bakanı'nın Lübnan Hizbullahı ile görüşebileceklerini söylemesi bölgesel denklemleri hareketlendirdi. CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu da zirve öncesinde Türkiye'nin stratejik taşeron olmaması gerektiğini söyleyerek 'devlet aklına' ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Tüm bu çıkışlar, Ankara'nın NATO'daki konumunu ve güvenlik önceliklerini yeniden şekillendirme arayışını yansıtıyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, İsrail ile imzalanan ve ABD destekli çerçeve anlaşmasını savundu. Aoun, müzakereleri 'diplomatik bir savaş' olarak nitelendirip ihanet olmadığını vurgulayarak, Lübnan topraklarından 'tek bir karış bile' ödün verilmeyeceğini söyledi. Açıklamalar, Suriye Dışişleri Bakanı'nın Beyrut'ta herhangi bir askeri harekâtta bulunmayacaklarını duyurduğu sırada geldi. Bu, bölgesel gerilimlerin ortasında Suriye'nin Lübnan'ın başkentine yönelik askeri müdahale endişelerini gidermeye yönelik bir adım olarak değerlendirildi. ABD arabuluculuğunda yürütülen İsrail-Lübnan müzakereleri bölgedeki sınır ve egemenlik meselelerine odaklanıyor. Aoun'un çıkışı, ülke içindeki eleştirilere rağmen sürecin diplomatik yöntemlerle sürdürüleceğini ve ulusal egemenliğin korunacağını vurguluyor. Suriye'nin Beyrut konusundaki tutumu da istikrar arayışına katkı sağlıyor.