İsrail ve Türkiye

İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın girişimiyle 1915 olaylarını 'Ermeni soykırımı' olarak tanıdı. Karar, İsrail'in Gazze'deki askerî operasyonları nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı'nda soykırım suçlamasıyla yargılandığı bir dönemde alındı. Türkiye, bu adımın tarihî gerçeklerle bağdaşmadığını ve İsrail'in kendi suçlarını örtbas etme çabası olduğunu savundu. Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Filistin halkına yönelik sistematik zulmünü vurgulayarak kararı siyasi ve geçersiz saydı. Azerbaycan da İsrail'in bu kararını 'ciddi endişe verici' bularak kınadı ve tarihî olguların çarpıtıldığını belirtti. Bakü, bölgesel bölünmeleri derinleştirdiği gerekçesiyle kararın yeniden gözden geçirilmesini istedi. İsrail ile müttefik olmasına rağmen en yakın partneri Türkiye olan Azerbaycan'ın bu çıkışı, iki ülke ilişkilerinde gerilime yol açabileceğinin sinyalini verdi. Karar, diplomatik çevrelerde İsrail'in Türkiye'ye yönelik bir hamlesi olarak da değerlendiriliyor.

İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Türkiye'yi hedef alan söylemlerine yenilerini eklediği bildirildi. Netanyahu'nun seçim kampanyasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın fotoğrafının kullanılmaya başlandığı aktarıldı. İki yılı aşkın süredir İran ve Hamas kaynaklı bölgesel gerilimlerin sürdüğü bir ortamda yapılacak seçimlerde Türkiye gündeminin öne çıktığı görülüyor. Muhalefet cephesi, Netanyahu'nun Türkiye üzerinden yürüttüğü kampanya dilinden endişe duyduğunu ifade ediyor. NTV'de yer alan haberde, başbakanın çaresizliğinin söylemlerine yansımaya başladığı değerlendirmesi aktarıldı.

Milliyet yazarı Aslıhan Altay Karataş'ın haberine göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan AK Parti iktidarı boyunca Filistin davasını sahiplenerek İsrail'e yönelik eleştirilerini sürdürdü. Erdoğan'ın 2009 Davos'ta dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'e yönelik 'One Minute' çıkışı Ortadoğu'daki popülaritesini artırdı. İsrail'in 7 Ekim 2023'te başlattığı Gazze saldırılarına da dünyada en sert tepki gösteren liderler arasında yer aldı. Haber, İsrail'de Erdoğan'ın bu duruşuna ilişkin bir 'kompleks' oluştuğunu öne sürüyor. Bölgedeki diplomatik ve siyasi dengeler açısından Erdoğan'ın Filistin konusundaki tutumu, Türkiye-İsrail ilişkilerinde gerilim unsuru olmaya devam ediyor.

Türkiye'nin iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), Washington DC'de 16. Cadde üzerinde Meridian Hill Park'a bakan eski Fransa Büyükelçiliği binasını satın alarak burayı ABD'deki nüfuz faaliyetleri için kalıcı bir üsse dönüştürüyor. Parti, Beaux-Arts tarzı malikaneyi 2024 yılında yaklaşık 4,9 milyon dolara almış; 12 Temmuz tarihli son Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası (FARA) bildirimine göre ek olarak 1,3 milyon dolar daha harcadığı görülüyor. Bu adım, AKP'nin Washington'daki lobicilik ve kamu diplomasisi çalışmalarını kurumsallaştırma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Eski diplomatik bina, partinin Amerikan karar vericileriyle temaslarını yürüteceği ve Türkiye'nin politikalarını tanıtacağı bir platform işlevi görecek şekilde yenileniyor. Toplam harcamanın 6 milyon doları aşması, yabancı siyasi partilerin ABD'deki mülk edinimleri ve nüfuz faaliyetlerinin FARA kapsamında şeffaflıkla izlenmesi gerekliliğini gündeme getiriyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen hafta Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na daha fazla ülkenin katılmasını umduğunu açıkladı. Erdoğan bu açıklamayı çarşamba günü yaptı; anlaşma ise cuma günü imzalanmıştı. Bölgenin ABD-İran savaşının etkileri ve çatışmalarla sarsıldığı bir dönemde imzalanan anlaşma, bölgesel istikrarı hedefliyor. Erdoğan, vizyonlarının sınırlı olmadığını belirterek anlaşmanın genişletilmesini istedi. Adımın diplomatik ve güvenlik bağlamı, bölgesel aktörlerin dahil olduğu gerilim ortamında şekilleniyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, katıldığı ortak basın toplantısında Mescid-i Aksa'ya yönelik provokasyonlara şiddetle karşı olduklarını söyledi. Erdoğan, 'Netanyahu kaos istiyor' ifadesini kullandı. Filistin topraklarındaki mevcut durumu ayrıntılı şekilde ele aldıklarını belirtti. Erdoğan, Filistin'de uzun süre sonra planlanan yasama ve başkanlık seçimlerini olumlu karşıladı. Seçimlerin Filistinli taraflar arasında uzlaşıya vesile olmasını diledi. Bu ifadeler, Erdoğan'ın Filistin meselesine ilişkin güncel tutumunu ortaya koydu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara’da yabancı mevkidaşıyla gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan saldırılarının ülkenin istikrarına yönelik en ciddi tehditlerden biri olduğunu ifade etti. Fidan, uluslararası toplumun İsrail’in 'işgalci zihniyeti' karşısında daha güçlü bir tepki ortaya koyması gerektiğini vurgulayarak, Türkiye’nin Suriye’nin toprak bütünlüğüne desteğini yineledi. Açıklama, İsrail’in Suriye’deki askeri varlığını artırdığı ve Şam yönetiminin uluslararası meşruiyet kazanma çabalarının sürdüğü bir dönemde geldi. Ankara’nın bu çıkışı, hem bölgesel güvenlik dinamikleri hem de Türkiye-İsrail arasındaki gerilimi yansıtması açısından dikkat çekici bir diplomatik hamle olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın başsavcı adayı Todd Blanche, bugün Senato'da zorlu bir onay oturumuna çıkıyor. Eski kişisel savunma avukatı olan Blanche'ın adaylığı, Demokratların sert muhalefetiyle karşı karşıya. Bu oturum, Trump yönetiminin adalet politikalarının şekillenmesi açısından kritik bir sınav niteliğinde. Başkan Trump aynı gün, geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham'ın kardeşi ve geçici halefi Darline Graham ile Beyaz Saray'da bir araya gelecek. Graham'ın vefatı, Cumhuriyetçilerin Senato'daki ince çoğunluğu açısından önem taşıyor. Öte yandan Beyaz Saray, İran'ın ABD ile diplomasi kanallarını açık tuttuğunu ve nükleer anlaşmaya varmak istediğini açıkladı. Bu açıklama, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) İran Devrim Muhafızları'na yönelik askeri saldırıları yeniden başlattığını duyurmasıyla çelişkili bir tablo çiziyor. Saldırıların, Ürdün'deki ABD askerlerine yönelik saldırılara misilleme amacı taşıdığı belirtiliyor. Diplomasi ve askeri baskının eş zamanlı yürütülmesi, iki ülke arasındaki gerilimin karmaşık doğasını yansıtıyor.

Yunanistan merkezli BankingNews, Türkiye'nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN ile yapay zeka destekli insansız hava araçlarındaki ilerlemesini 'amansız Türk planı' olarak nitelendirdi. Haberde, bu gelişmelerin Yunan hava savunması için 'sonun başlangıcı' olabileceği yorumuna yer verildi. Milliyet'in aktardığına göre, söz konusu analiz Yunan basınında soğuk duş etkisi yarattı. Türkiye'nin yerli savunma sanayii atılımları, özellikle KAAN projesi ve İHA/SİHA sistemleriyle dikkat çekiyor. BankingNews'in değerlendirmesi, Ege'deki askeri dengelere ilişkin hassasiyeti yansıtırken, Türkiye'nin savunma teknolojilerindeki hızlı yükselişinin bölgesel yankılarını ortaya koyuyor.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında yapılan Merkez Yürütme Kurulu toplantısının ardından konuştu. Çelik, terörsüz Türkiye süreciyle ilgili olarak 'Süreçte mesele yeni başlıyor. Şimdi daha ince işçilik aşamasındayız' açıklamasını yaptı. Toplantı saat 15.49'da başladı. Açıklama, hükümetin terörle mücadelede yeni bir aşamaya geçildiğine işaret etti. Detay verilmemekle birlikte, sürecin hassas ve planlı bir şekilde ilerletileceği mesajı öne çıktı. Ömer Çelik'in ifadeleri, terörsüz Türkiye hedefinde kararlılığın sürdüğünü ortaya koydu.