Birleşik Krallık ve ABD

Kayıtlı cinsel suçlu Simon Levy, Carmenza Valencia-Trujillo ve Sheryl Wilkins'i öldürmekten nadir görülen bir tam yaşam cezasına çarptırıldı. Her iki kadın da seks işçisiydi ve şiddete karşı yüksek risk altındaydı; Levy'nin hedef aldığı diğer kişiler de benzer kırılganlıklara sahipti. Dava, adalet sisteminin en riskli gruptaki kadınları korumada yetersiz kaldığını gösteriyor. Seks işçilerinin şikayetleri çoğu zaman ciddiye alınmıyor, bu da suçluların tekrar saldırmasına olanak tanıyor. Guardian'ın haberine göre, Levy daha önce de benzer suçlardan hüküm giymişti ve denetim altında olmasına rağmen yeniden cinayet işleyebildi. Bu vaka, kadına yönelik şiddet ve seks işçilerinin maruz kaldığı ayrımcılıkla ilgili politika tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Savunmasız kadınların adalete erişiminin güçlendirilmesi ve risk altındaki gruplara yönelik koruma mekanizmalarının gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

The Guardian'ın pazartesi bülteninde, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in Haziran 2018'den bu yana görevde kalarak ve kendisini Avrupa'nın önde gelen solcu lideri olarak yeniden konumlandırarak diğer Avrupalı sol eğilimli hükûmet başkanlarının aksine siyasi dayanıklılık gösterdiği belirtiliyor. Bülten, Sánchez'in bu başarısının Birleşik Krallık'ta Andy Burnham için bir model oluşturup oluşturamayacağını sorguluyor. Yazıda, Sánchez'in diğer Avrupalı sol veya merkez sol liderlerin zorlandığı bir dönemde ayakta kalmasının altı çiziliyor ve bu örneğin Birleşik Krallık'taki siyasi tartışmalara, özellikle yerel yönetimden ulusal siyasete uzanan bir rota arayan isimler için referans oluşturabileceği ifade ediliyor. Değerlendirme, Sánchez'in yeniden konumlanma stratejisinin sol siyasetin geleceği açısından incelenmeye değer olduğunu aktarıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda, üç ülkenin anlaşmayı 'nihayet' imzalamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve bunu 'Orta Doğu'nun bir araya geldiğinin' bir göstergesi olarak nitelendirdi. Trump'ın açıklaması, savunma iş birliğine yönelik bu adımın bölgesel ittifaklar açısından önemli bir gelişme olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, Trump'ın ifadesi anlaşmanın imzalandığını teyit ediyor ve Washington'un bu tür bölgesel savunma düzenlemelerine verdiği desteği yansıtıyor. Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasındaki bu paktın, üç ülkenin askeri ve stratejik ilişkilerini derinleştirmesi bekleniyor.

Birleşik Krallık Göç Bakanı Anna Turley, hükümetin ülke genelinde sığınmacıları barındırmak için kullanılan 13 oteli daha kapatacağını duyurdu. Bu adım, bu yıl kapatılan toplam otel sayısını 44'e çıkardı. Karar, İşçi Partisi hükümetinin sığınmacı barınma politikasında otel kullanımını azaltma hedefi doğrultusunda alındı. The Guardian'ın haber bülteni, kapatılan otellerin ardından sığınmacıların nereye yerleştirileceği sorusunu ele alıyor. Resmi açıklamalardaki söylem ile sahadaki gerçeklik arasındaki farka dikkat çekiliyor; çok sayıda sığınmacının hayatının altüst olduğu belirtiliyor. Haber, hükümetin otel kapatma politikasının maliyet ve kapasite üzerindeki etkilerini değerlendirirken, barınma ihtiyacının nasıl karşılanacağına ilişkin belirsizliği gündeme getiriyor.

Orta Doğu'daki savaşın enerji arzını tehdit etmesiyle birlikte küresel petrol fiyatları yükselirken, büyük enerji şirketlerinin kârları da hızla arttı. Bu tablo, Avrupa'nın rekor kuraklık ve orman yangınlarıyla boğuştuğu bir dönemde çevreci grupların tepkisini çekiyor. Greenpeace'ten bir yetkili, temmuz ayının kayıtlara geçen en kurak dönem olduğunu ve BP gibi şirketlerin kârlarının iklim felaketlerine yol açtığını savundu. ABD eski başkanı Donald Trump ise yükselen enerji maliyetlerini hedef alarak şirketlerin aşırı kazançlarını eleştirdi. Siyasi baskılar, jeopolitik risklerin gölgesinde enerji piyasalarındaki dalgalanmanın tüketicileri ve ekonomileri zorladığı bir döneme işaret ediyor. Uzmanlar, çatışmaların uzamasının petrol arzındaki belirsizliği artırarak fiyatları daha da yukarı çekebileceğini belirtiyor. Bu gelişmeler, enerji güvenliği, iklim değişikliği ve küresel ekonomi arasındaki gerilimi yeniden gündeme taşıyor. Hükümetler bir yandan enerji arzını güvence altına almaya çalışırken, diğer yandan fosil yakıt endüstrisine yönelik düzenleme çağrıları artıyor. Petrol devlerinin rekor kârları, yeşil dönüşüm ve sosyal adalet tartışmalarının odağında yer almaya devam ediyor.

Sağ kanatta iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik şüpheci bir grup, iklim eylemlerinin geniş kitlelerce desteklenmediğini öne sürerek politikacıları etkilemeye çalışıyor. İngiltere ve Galler'de yaşanan kuraklık, orman yangınları ve düşük rezervuar seviyeleri gibi somut iklim kriz işaretlerine rağmen bu eleştirmenler, meselenin ciddiyetini hafife alan bir söylem benimsiyor. Tartışma, özellikle ABD sağ cenahında iklim politikalarının maliyeti ve popülaritesi üzerinden şekilleniyor. İklim inkârcılığının bu yeni dalgası, bilimsel uzlaşıya karşı çıkmak yerine ekonomik argümanlarla öne çıkarak, 'halkın iklim eylemini istemediği' tezini işliyor. Bu yaklaşım, yaklaşan seçimler ve enerji güvenliği tartışmaları bağlamında siyasi manevra alanı yaratmayı amaçlıyor. Uzmanlar, iklim krizinin etkileri her geçen gün daha belirgin hale gelirken bu tür söylemlerin politika yapımını geciktirebileceği ve küresel iş birliğini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle aşırı hava olaylarının sıklığındaki artış, kamuoyunun iklim değişikliğine dair endişelerini yükseltirken, sağ kanattaki bu tartışma, siyasi kutuplaşmanın iklim konusundaki derinliğini gözler önüne seriyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy'nin son kabine revizyonu, savaş döneminde yönetim içindeki derin görüş ayrılıklarını su yüzüne çıkardı. Hükümetteki bu sarsıntı, ülkenin iç cephedeki birliğini sorgulanır hale getirirken, Zelenskyy'nin uluslararası alandaki diplomatik başarıları gölgede kalma riski taşıyor. Özellikle İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile yapılan ilk görüşmede Londra'nın sarsılmaz desteğinin teyit edilmesi, dışarıda güçlü bir imaj çizilmesine rağmen içerideki kırılganlığın altını çiziyor. Analistler, kabinedeki çatlakların Ukrayna'nın karar alma süreçlerini yavaşlatabileceği ve müttefiklerin uzun vadeli destek konusunda tereddütlerine yol açabileceği görüşünde. Zelenskyy'nin küresel sahnede sergilediği liderlik performansı, savaşın kritik bir aşamasında iç siyasi istikrara bağlı olarak sınanacak. Batı başkentlerindeki odak noktası, askeri ve mali yardımların etkin kullanımı için gerekli olan siyasi uyumun korunup korunamayacağına kaymış durumda.

Andy Burnham Pazartesi günü İngiltere başbakanı olarak göreve başlıyor ve 2016'dan bu yana bu göreve gelen altıncı isim oluyor. Selefi Keir Starmer, yalnızca iki yıl önce İşçi Partisi'ni 14 yıllık Muhafazakâr iktidarın ardından ezici bir seçim zaferine taşımış ancak hızla popülaritesini yitirmişti. Burnham, partisinin kısa sürede azalan desteğiyle yüzleşirken, ekonomik zorluklar ve siyasi parçalanmışlık gibi ağır bir gündemle mücadele etmek zorunda. Yeni liderin önünde, enerji krizi, hayat pahalılığı ve seçmen memnuniyetsizliği gibi çözülmeyi bekleyen sorunlar bulunuyor. Starmer'ın düşüşü, İşçi Partisi içindeki huzursuzluğu ve ülke genelindeki hayal kırıklığını yansıtıyor. Burnham'ın sınırlı bir zaman diliminde hem partiyi toparlaması hem de kamuoyunun güvenini yeniden inşa etmesi gerekiyor. İngiltere'de 2016 Brexit referandumundan bu yana yaşanan sık başbakan değişiklikleri, siyasi istikrarsızlığın yerleşik hale geldiğini gösteriyor. Burnham'ın liderliği, iç bölünmeleri aşma ve ekonomik darboğaza karşı etkili adımlar atma kapasitesiyle sınanacak.

Temmuz ayında Ankara'nın ev sahipliğinde düzenlenen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, müttefikler arasında en az 50 milyar dolarlık savunma tedarik ve yatırım anlaşmasına sahne oldu. Zirve kapsamındaki Savunma Sanayii Forumu'nda 40 milyar dolarlık anti-drone programı ve yeni nesil AWACS projesi duyurulurken, Hollanda 3 milyar avroluk savunma anlaşması açıkladı. Kanada öncülüğünde Türkiye'nin de aralarında bulunduğu dokuz ülke, askeri üretim projelerine düşük maliyetli kredi sağlayacak 134 milyar dolarlık savunma bankasını kurdu. Türkiye ve Birleşik Krallık geniş kapsamlı bir güvenlik ve savunma ortaklığı anlaşması imzalamaya hazırlanırken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz müttefikler arasındaki savunma sanayii ticaret kısıtlamalarının kaldırılması çağrısında bulundu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa zirvede birlik mesajı verdi. Buna karşın zirvenin kapanışında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderlere isme özel işlenmiş birer revolver hediye etmesi uluslararası basında geniş yankı uyandırdı. Kimi liderler silahı beraberinde götürürken, İngiltere Başbakanı Starmer hediyeyi Türkiye'de bıraktı, von der Leyen ise askeri müzeye bağışlayacağını açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, zirvenin ittifakın çatışmacı tutumunu gösterdiğini öne sürdü. Erdoğan ise zirveye yönelik eleştirilere sert tepki göstererek, "Türkiye'nin müstesna ev sahipliğine kara çalmak için akla hayale gelmedik hezeyanlar üretiyorlar" ifadesini kullandı. Zirvenin Ankara ekonomisine konaklama, yeme içme, ulaşım ve alışveriş harcamalarıyla yaklaşık 900 milyon liralık (19 milyon dolar) katkı sağladığı belirtildi. Erdoğan'ın başkanlığında toplanan Kabine'de ise F-35 savaş uçağı alımı, terörle mücadele süreci ve enflasyonla mücadele gibi başlıklar ele alındı. Ankara zirvesi, ittifak içi savunma iş birliklerini derinleştirirken, diplomatik semboller üzerinden yaşanan tartışmalarla da dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Edirne’deki açıklamasında ‘Terörsüz Türkiye’ hedefinde tempoyu artıracaklarını belirtirken, TBMM Başkanı Kurtulmuş da örgütün tasfiyesinin ardından Meclis’in gerekli yasal düzenlemeleri kısa sürede yapacağını söyledi. FETÖ’nün 15 Temmuz darbe girişiminin 10. yılındaki anma etkinliğinde Erdoğan, örgütle mücadelede rehavete kapılmayacaklarını vurguladı; milli güvenlikten taviz verilmeyeceğini, savunmada yapay zekâ ve siber tehditlere karşı hazırlıklı olunması gerektiğini kaydetti. NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara’da Slovakya Cumhurbaşkanı, Karadağ ve Arnavutluk başbakanlarıyla ikili görüşmeler yapan Erdoğan, ulaştırma ve enerji iş birliğinin yanı sıra Avrupa güvenlik mimarisi konularını ele aldı. Aynı süreçte İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile telefonla görüşen Erdoğan, İran-ABD mutabakatından memnuniyetini dile getirdi. Pakistan Genelkurmay Başkanı’nın Ankara ziyareti ve Liberya Cumhurbaşkanı ile yapılan kabul, yürütülen yoğun diplomatik trafiği tamamladı. Srebrenitsa soykırımının 31. yılı dolayısıyla yayımlanan anma mesajlarında Erdoğan, ‘Srebrenitsa’yı asla unutmayacağız’ ifadesini kullandı. Ekonomi alanında ise 2026’yı zirveler yılı olarak nitelendirirken, Ankara Havalimanı ve bağlantı yollarının açılışında motivasyonlarını bozmayacaklarını belirtti.