Birleşik Krallık ve ABD

Küresel petrol fiyatları, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüseferi yeniden başlatacak bir anlaşmaya yaklaşıldığına dair işaretlerle sert düştü. Brent petrolü yüzde 4,2 değer kaybederek 99 doların altına inerken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio 'oldukça sağlam' bir teklifin masada olduğunu belirtti. Teklif, boğazın açılmasını, sınırlı süreli nükleer müzakereleri ve bazı yaptırımların kaldırılmasını içeriyor. Ancak ABD Başkanı Trump, anlaşma tamamlanana kadar ablukanın süreceğini vurguladı. Diplomatik ilerlemeye rağmen nükleer anlaşmazlık çözüme kavuşmadı. İran'ın BM misyonu Washington'u 'yalan ve dezenformasyon' yaymakla suçlarken, Tahran ABD ile nükleer konuda şu anda herhangi bir görüşme yapılmadığını duyurdu. Uzlaşının ateşkesi uzatma ve seyrüseferi serbest bırakma üzerinde yoğunlaştığı, ancak İran'ın nükleer programına dair temel uyuşmazlığın sürdüğü bildiriliyor. AB, Hürmüz Boğazı'nda güvenliği sağlamak için daha fazla donanma gemisi gerekeceğini açıklarken, Beyaz Saray'da İran stratejisinin nihai hedefi konusunda belirsizlik devam ediyor.

ABD ve İran arasında nükleer program ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını öngören geçici bir anlaşmaya varılması yönünde yoğun diplomasi sürdürülüyor. Başkan Trump büyük ölçüde taviz kopardıklarını iddia ederken, İran tarafı henüz nihai mutabakat olmadığını belirtiyor. Başkan Yardımcısı Vance yalnızca “birkaç pürüz” kaldığını söyledi. Ancak sahada ateşkes ihlalleri devam ediyor; taraflar son 48 saatte Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı suçlamalarda bulundu. İsrail medyasına göre Tel Aviv yönetimi, anlaşmanın kapsamından duyduğu rahatsızlığı Washington’a iletti. Haaretz ve Kanal 12’nin haberlerinde, İran’ın nükleer programına ilişkin temel meseleleri ileri bir tarihe erteleyecek “sınırlı geçici anlaşma”nın İsrail’in stratejik hedefleriyle uyuşmadığı vurgulanıyor. İsrail’in özellikle İran’ın füze kapasitesi ve bölgesel vekil güçleri üzerindeki etkisinin sınırlandırılmamasından endişe ettiği belirtiliyor. Bu arada ABD istihbaratına dayandırılan uydu görüntüleri, İran’ın ağır bombardımana rağmen yer altı füze altyapısını ve insansız hava aracı üretimini beklenenden hızlı restore ettiğini ortaya koyuyor. İran Dışişleri Bakanı Erakçi, herhangi bir anlaşmanın Lübnan dahil tüm cepheleri kapsaması gerektiğini söyleyerek ateşkesin genişletilmesi talebini yineledi. Öte yandan ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma planlarını hızlandırması ve Körfez’deki gizli hava saldırılarına dair haberler, bölgesel denklemdeki karmaşık ittifak yapısını gözler önüne seriyor.

ABD ile İran arasında ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma yönünde bir anlayışa varıldığı duyurulurken, İsrail ordusu Lübnan’ın güneyinde insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılarda 4 kişiyi öldürdü. Saldırılar, Nebatiye kentine bağlı Meyfedun ve Şevkin beldelerinde üç aracı hedef aldı. ABD Başkanı Trump, İran’la nükleer anlaşma sağlanamaması halinde saldırıları yeniden başlatmakla tehdit ederken, anlaşmanın bölge genelinde şiddeti azaltması bekleniyordu. BM, mutabakat duyurusunun ardından Lübnan’daki çatışmalarda düşüş gözlemlediğini açıklasa da İsrail’in ateşkes sürecine rağmen sürdürdüğü operasyonlar dikkat çekti. Avrupa Birliği, Lübnan’ın da ateşkes kapsamına alınması gerektiğini vurgulayarak Lübnan ordusuna 100 milyon avroluk yardım paketini onayladı. İsrail’in saldırıları, ABD-İran mutabakatının kâğıt üzerinde kalabileceğine dair kaygıları artırırken, İran Devrim Muhafızları’nın “eller tetikte” açıklaması gerilimin sürebileceğini gösteriyor. Uzmanlar, ateşkesin kalıcı olması için tüm tarafların sahada itidal göstermesi gerektiğini belirtiyor.

Amerika Birleşik Devletleri 250. kuruluş yıldönümünü resmî kutlamalarla karşılarken, bu etkinliklerin ağırlıklı olarak beyaz kurucu figürlere odaklanması eleştiri konusu oldu. The Guardian'ın haberine göre, ülke genelinde birçok topluluk, Freedom 250 gibi resmî programların dışladığı yerli halklar, göçmenler ve azınlıkların tarihini görünür kılmak için alternatif anma etkinlikleri düzenliyor. Bu durum, ulusal kimlik ve tarih yazımı konusunda süregelen kültürel mücadeleyi gözler önüne seriyor. Resmî kutlamalarda sahne alan isimler ve anlatılar, ülkenin çokkültürlü yapısını yeterince yansıtmadığı gerekçesiyle sorgulanıyor. Toplumsal hareketler, tarihsel adaletsizliklerin ve unutulmuş hikâyelerin bu dönüm noktasında hatırlanması gerektiğini savunuyor. Tartışma, yalnızca geçmişe dair bir muhasebe değil, aynı zamanda ABD'nin gelecekte nasıl bir ulus olarak tanımlanacağı sorusunu da gündeme getiriyor. Küresel düzeyde, birçok ülke ulusal yıldönümlerinde benzer tarih yorumu çatışmaları yaşarken, ABD'deki bu gerilim, iç siyasetteki kutuplaşmanın bir uzantısı olarak değerlendirilebilir. Özellikle son yıllarda ırk ve tarih konularındaki toplumsal yüzleşme, 250. yıl kutlamalarının nasıl şekilleneceği konusunu daha da hassas hale getirdi. Resmî anlatı ile tabandan yükselen talepler arasındaki bu gerilim, önümüzdeki aylarda da kültür, eğitim ve siyaset alanlarında yankı bulmaya devam edecek.

İngiltere Dışişleri Bakanı, Chatham House için kaleme aldığı makalede, ülkenin jeopolitik istikrarsızlık, ekonomik baskı, yapay zeka ve iklim değişikliği fırtınasıyla karşı karşıya olduğunu ve durumun daha da kötüleşebileceğini belirtti. Bakan, bu zorluklara karşı İngiltere'nin Avrupa ile daha yakın çalışarak ve büyük ticaret bloklarının dışında işbirliğini artırarak küresel ittifaklar kurabileceğini savundu. Yazı, 3 Temmuz 2026 tarihinde yayımlandı. Değerlendirmede, geleneksel ittifakların sarsıldığı ve çok kutupluluğun derinleştiği bir dönemde İngiltere'nin orta ölçekli bir güç olarak stratejik manevra alanını genişletme arayışı öne çıkıyor. Avrupa ile Brexit sonrası onarılması gereken ilişkilerin bu bağlamda yeniden tanımlandığına işaret ediliyor. Ayrıca, büyük ticaret savaşları ve teknolojik rekabet ortamında, İngiltere'nin kendini konumlandırma biçiminin Atlantik ötesi bağları ve Hint-Pasifik eğilimiyle nasıl dengeleneceği sorusu gündeme geliyor. Bu vizyon, İngiltere'nin dış politika doktrininde realist bir dönüşümü yansıtıyor; zira askeri güçten çok diplomatik ağ kurma ve norm belirleme kapasitesine vurgu yapıyor. Özellikle yapay zeka yönetişimi ve iklim finansmanı gibi yumuşak güç alanlarında öncülük iddiası, ülkenin uluslararası sistemdeki rolünü yeniden tanımlama çabası olarak okunabilir. Metin, İngiltere'nin iç siyasi tartışmalarından bağımsız, uzun vadeli ve partiler üstü bir perspektif sunmaya çalışıyor.

24 Haziran 2026 tarihli Bloomberg Daybreak Europe yayını, küresel piyasalardaki satış dalgasının ardından teknoloji sektörünün yönünü belirlemede kritik rol oynayacak Micron Technology bilançosuna odaklandı. ABD ve Asya'daki gece seansı gelişmelerini yansıtan program, yatırımcıların Avrupa piyasaları açılmadan önce beklentilerini şekillendirdi. Aynı yayında ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a serbest bırakılacak dondurulmuş hesapların yalnızca gıda alımında kullanılabileceğine dair açıklaması da jeopolitik bağlama işaret etti. Bu ifade, İran ile devam eden mali kısıtlamalar ve insani yardım dengesi tartışmalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Micron'dan gelecek finansal sonuçlar, özellikle yarı iletken talebi ve küresel ekonomik yavaşlama sinyalleri açısından sektörün dayanıklılığını ölçmek için önem taşıyor. Trump'ın İran yorumu ise piyasa duyarlılığını etkileyebilecek ek bir diplomatik gerilim unsuru oluşturuyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, görevinden ayrılmaya hazırlandığı bir dönemde, ülkenin karşılaştığı yükselen tehditlere karşı silahlı kuvvetleri modernize etmek amacıyla dört yıllık yaklaşık 300 milyar sterlinlik bir savunma bütçesi planını açıkladı. Rekor düzeydeki bu harcama taahhüdü, İngiltere'nin askeri kapasitesini güçlendirme niyetini ortaya koyuyor. Başbakanın görev süresinin sonuna yaklaşırken yaptığı bu açıklama, ülkenin stratejik yöneliminde savunmanın önceliğine işaret ediyor.

Avrupa Birliği yetkilileri ile Taliban temsilcileri arasında gerçekleştirilen toplantı, Afgan kadınlar ve insan hakları savunucuları tarafından sert tepkiyle karşılandı. Görüşmenin, Taliban'ın kadınlara yönelik baskıcı politikalarının sürdüğü bir dönemde yapılması, özellikle Afgan kadınların hak mücadelesine ihanet olarak yorumlandı. AB'nin bu adımı, Avrupa'da yükselen göç karşıtlığı söylemiyle birlikte, güvenlik kaygıları ile insan hakları arasındaki denge arayışında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Taliban'ın 2021'de yönetimi ele geçirmesinden bu yana kadınların eğitim, çalışma ve kamusal yaşama katılım hakkı ciddi şekilde kısıtlanmış durumda. AB'nin, bu koşullar altında Taliban'la diplomatik temas kurması, uluslararası toplumda yeni bir pragmatik yaklaşımın işareti olarak görülüyor. Eleştiriler, AB'nin kısa vadeli güvenlik hedefleri uğruna ilkesel duruşundan ödün verdiği noktasında yoğunlaşıyor. Görüşme, Avrupa'nın artan düzensiz göç baskısı ve terörle mücadele endişeleri bağlamında gerçekleşti. AB yetkilileri, insani yardım ve güvenlik iş birliğini öne çıkarırken, Taliban'ın uluslararası toplumla angajman arayışına işaret ediyor. Ancak Afgan kadın örgütleri, bu tür temasların Taliban'ın iç politikalarını meşrulaştırabileceği uyarısında bulunarak, insan hakları koşulları yerine getirilmeden normalleşmeye karşı çıkıyor.

İşçi Partisi lideri ve Başbakan Keir Starmer, Pazartesi günü görevinden istifa etti. Temmuz 2024'teki ezici seçim zaferine rağmen, Eylül 2025 itibarıyla anketlerin en sevilmeyen başbakanı haline gelmesi, istifanın temelini oluşturdu. Responsible Statecraft'ın haberine göre, Starmer'ın ayrılışı İngiltere'nin Ukrayna savaşının mali yükünü kaldıramadığına dair rahatsız edici bir gerçeği su yüzüne çıkardı. İstifa, İngiltere'nin Ukrayna'ya uzun süreli askeri ve mali desteğinin ekonomik maliyetiyle doğrudan ilişkilendiriliyor. Ülkenin karşı karşıya olduğu mali zorluklar, savaşın başlangıcından bu yana artarak kamuoyu desteğini aşındırdı ve Starmer hükümetini siyasi olarak savunmasız bıraktı. Bu durum, Avrupa'nın büyük güçlerinden birinin, savaş yorgunluğu ve ekonomik baskılar nedeniyle Ukrayna'ya verdiği desteğin sürdürülebilirliğini sorgulamasına yol açtı. Starmer'ın istifası, İngiltere'nin hem dış politikada hem de iç siyasette karşı karşıya olduğu ikilemi gözler önüne seriyor. Batı ittifakına bağlılık ile ekonomik gerçekler arasındaki denge, yeni bir hükümet için de çözülmesi gereken temel mesele olacak. Bu gelişme, Ukrayna'ya yönelik uluslararası destek cephesinde potansiyel bir çatlak olarak değerlendiriliyor.

ABD'li bir yetkili, iki ülke arasında varılan 14 maddelik mutabakatın ayrıntılarını paylaştı. Metinde askeri operasyonların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhüt yer alıyor. Taraflar, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmayı hedefliyor. Uzun süredir devam eden diplomatik gerilim ve nükleer program tartışmalarının ortasında gelen bu gelişme, bölgesel güvenlik ve küresel enerji arzı açısından kritik önem taşıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli geçişe açılması, petrol taşımacılığı üzerindeki baskıyı hafifletebilir. Yaptırımların kaldırılması ise İran ekonomisine nefes aldırırken, uluslararası ticaretin önünü açabilir. Mutabakat, nükleer silahsızlanma adımlarını içermesiyle önceki anlaşma girişimlerinin devamı niteliğinde. Ancak 60 günlük süre zarfında aşılması gereken teknik ve siyasi engeller bulunuyor. Uzmanlar, tarafların bu takvime sadık kalmasının, kalıcı bir çözüm için belirleyici olacağını belirtiyor.