Birleşik Krallık — Diplomatik Gelişmeler

Geçen hafta sonu İngiltere'nin Ukrayna'ya taarruz amaçlı insansız hava araçları tedarik ettiği ortaya çıktı. Rusya'nın Londra Büyükelçiliği bunun üzerine İngiltere'yi 'Ukrayna krizini tırmandırmayı bilinçli olarak seçmekle ve barış arzusunu ikiyüzlüce dile getirmekle' suçladı; ayrıca 'sonuçları olacağı' tehdidinde bulundu. Guardian'ın aktardığına göre İngiltere daha önce Kiev'e askeri açıdan çok daha önemli mühimmatlar sağlamıştı. Bu nedenle Moskova'nın bu çıkışının ardında siyasi gerekçeler olabileceği değerlendiriliyor. Bu gelişme, Batılı ülkelerin Ukrayna'ya askeri desteği sürerken Rusya ile diplomatik gerilimin tırmanma riskini ortaya koyuyor. Rusya'nın tepkisi, tedarik edilen silahların niteliğinden çok siyasi mesaj verme amacı taşıyor olabilir.

İngiltere'de 31 binden fazla kişi ve çok sayıda milletvekili, hayatını kaybeden Cambridge Üniversitesi eski akademisyeni Jason Arday hakkında medya tacizi iddialarının kamu soruşturmasıyla incelenmesini talep eden bir dilekçeye imza attı. Dilekçe, Good Law Project adlı aktivist grup tarafından başlatıldı ve Başbakan Andy Burnham'a kamu soruşturması açması çağrısı yapıldı. Jason Arday, üç yıl önce Cambridge Üniversitesi'nin en genç siyah profesörü olarak atanmıştı. Dilekçeyi düzenleyenler, Arday'ın ölümünden önce medya tarafından sistematik biçimde 'avlandığı' iddiasını gündeme getiriyor. Talep, basının kamuya mal olmuş kişilere yönelik davranışlarının bağımsız bir merci tarafından soruşturulmasını içeriyor. Bu girişim, özellikle etnik azınlık kökenli akademisyenlerin medya karşısındaki kırılganlığına ilişkin tartışmayı alevlendirdi. İmzacılar arasında milletvekillerinin bulunması, konunun parlamenter düzeye taşınabileceği sinyalini veriyor. Soruşturma talebi, medya hesap verebilirliği ve ifade özgürlüğü dengesi açısından geniş yankı uyandırdı.

Kayıtlı cinsel suçlu Simon Levy, Carmenza Valencia-Trujillo ve Sheryl Wilkins'i öldürmekten nadir görülen bir tam yaşam cezasına çarptırıldı. Her iki kadın da seks işçisiydi ve şiddete karşı yüksek risk altındaydı; Levy'nin hedef aldığı diğer kişiler de benzer kırılganlıklara sahipti. Dava, adalet sisteminin en riskli gruptaki kadınları korumada yetersiz kaldığını gösteriyor. Seks işçilerinin şikayetleri çoğu zaman ciddiye alınmıyor, bu da suçluların tekrar saldırmasına olanak tanıyor. Guardian'ın haberine göre, Levy daha önce de benzer suçlardan hüküm giymişti ve denetim altında olmasına rağmen yeniden cinayet işleyebildi. Bu vaka, kadına yönelik şiddet ve seks işçilerinin maruz kaldığı ayrımcılıkla ilgili politika tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Savunmasız kadınların adalete erişiminin güçlendirilmesi ve risk altındaki gruplara yönelik koruma mekanizmalarının gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Reform UK Genel Başkan Yardımcısı Richard Tice, pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında iklim değişikliğiyle mücadele çabalarının sonuçsuz olduğunu savunarak İngiliz halkına son dönemdeki sıcak hava dalgalarının "tadını çıkarmaları" çağrısında bulundu. Tice, küresel ısınmayı durdurmaya çalışmanın "kibirli" bir yaklaşım olduğunu ifade etti. Açıklama, Birleşik Krallık'ın yaz aylarında etkili olan sıcak hava dalgası ve buna bağlı yangınların gölgesinde geldi. Tice'ın sözleri, iklim krizini hafifletmeye yönelik politikaların gerekliliğine ilişkin siyasi tartışmalara yeni bir boyut ekledi. Reform UK lider yardımcısının bu çıkışı, partinin iklim politikalarına yönelik mevcut eleştirel duruşunu yansıtıyor. The Guardian'ın haberine göre Tice, iklim acil durumunu durdurmaya çalışmanın "kibirli" olduğunu belirtti. Ancak makalede, Tice'ın bu görüşleri hangi bilimsel verilere dayandırdığına dair ayrıntı yer almadı.

Fransa'da okulların açılmasıyla eş zamanlı olarak "rentrée littéraire" adı verilen edebiyat sezonu başladı. Bu dönemde binlerce yeni kitap raflardaki yerini alıyor ve yayıncılık sektörünün yoğun üretim takvimi bir kez daha gündeme geliyor. Londra'da kitapçı işleten Isabelle Claret Lemarchand, France 24'e verdiği demeçte bu yılki yeni çıkanların üslup ve eğilimlerini değerlendirdi. Fransız ve İngiliz yayın dünyasındaki trendleri karşılaştıran Lemarchand, sektörün karşı karşıya olduğu zorluklara da değindi.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda, üç ülkenin anlaşmayı 'nihayet' imzalamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve bunu 'Orta Doğu'nun bir araya geldiğinin' bir göstergesi olarak nitelendirdi. Trump'ın açıklaması, savunma iş birliğine yönelik bu adımın bölgesel ittifaklar açısından önemli bir gelişme olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, Trump'ın ifadesi anlaşmanın imzalandığını teyit ediyor ve Washington'un bu tür bölgesel savunma düzenlemelerine verdiği desteği yansıtıyor. Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasındaki bu paktın, üç ülkenin askeri ve stratejik ilişkilerini derinleştirmesi bekleniyor.

Jason Arday, 41, geçen hafta Cambridge Üniversitesi'nden intihal skandalı sonrası istifa eden akademisyen, Cuma günü Londra'nın güneyinde bir adreste ölü bulundu. Üniversite ölümü doğruladı; Metropolitan Polisi, Arday'ın Cuma öğleden sonra hareketsiz bulunduğunu ancak kimliği resmi olarak doğrulamadığını bildirdi. İstifasının ardından üniversitede ırkçılık iddiaları tartışmaya yol açmıştı. Ölüm haberi akademik çevrelerde ve kamuoyunda yankı uyandırdı; polis soruşturması devam ediyor.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, elektrikli araç (EV) satış hedeflerini düşürme ve Kuzey Denizi'nde petrol sondajına onay verme kararları nedeniyle eleştirildi. Guardian'ın haberine göre, EV satış hedeflerindeki azalma emisyonlara milyonlarca ton CO2 ekleyebilir. Kararlar, iklim acil durumunun yol açtığı yıkıcı orman yangınlarının gündemde olduğu bir dönemde alındı. Burnham, Cuma günü ilk kez iklim krizinin orman yangınlarının arkasında olduğunu kabul etti. Eleştirmenler, hükümetin bu adımlarının Birleşik Krallık'ın iklim hedeflerini zayıflattığını ve fosil yakıt üretimini artırma sinyali verdiğini öne sürüyor. Kuzey Denizi sondajına onay, karbon azaltım taahhütleriyle çeliştiği gerekçesiyle tepki çekti. Kararlar, iç siyasette iklim politikaları üzerindeki baskıyı artırırken, hükümetin ekonomik çıkarlar ile iklim hedefleri arasında denge kurma çabasını gösteriyor. EV hedeflerinin gevşetilmesinin Birleşik Krallık'ın net sıfır yol haritasını sekteye uğratabileceği uyarısı yapılıyor. Bu gelişme, küresel ısınmanın etkilerinin belirginleştiği bir dönemde iklim politikalarındaki geri adımları gündeme taşıdı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen hafta Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na daha fazla ülkenin katılmasını umduğunu açıkladı. Erdoğan bu açıklamayı çarşamba günü yaptı; anlaşma ise cuma günü imzalanmıştı. Bölgenin ABD-İran savaşının etkileri ve çatışmalarla sarsıldığı bir dönemde imzalanan anlaşma, bölgesel istikrarı hedefliyor. Erdoğan, vizyonlarının sınırlı olmadığını belirterek anlaşmanın genişletilmesini istedi. Adımın diplomatik ve güvenlik bağlamı, bölgesel aktörlerin dahil olduğu gerilim ortamında şekilleniyor.

İngiltere'de etkili olan kuraklık, toprağın sertleşmesine ve porsukların ana besin kaynağı olan solucanları bulmasını zorlaştırıyor. Bu durum, iyi sulanan golf sahalarını porsuklar için cazip bir beslenme alanı haline getirdi. The Guardian'ın haberine göre, özenle bakılan fairway ve green'ler, yumuşak zeminleri sayesinde porsukların kolayca solucan avlayabildiği yerler olarak öne çıkıyor. Porsukların kazdığı delikler ise sahalarda ciddi hasara yol açıyor. Yarım milyon yılı aşkın süredir Britanya'da yaşayan ve koruma altında olan porsuklar, doğal beslenme alışkanlıkları nedeniyle iklim koşullarının değişmesiyle insan yapımı alanlara yöneliyor. Sürekli sulanan golf sahaları, kurak dönemlerde adeta bir vaha işlevi görüyor. Bu durum, yaban hayatı ile insan faaliyetlerinin kesiştiği, iklim değişikliğinin yerel etkilerini gözler önüne seren bir örnek oluşturuyor. Golf kulüpleri için onarım maliyetleri ve saha bakımında aksamalar anlamına gelen bu gelişme, porsuk popülasyonunun hayatta kalma mücadelesinin bir parçası. Haberde, sorunun çözümüne dair bir yönetim stratejisinden bahsedilmezken, olayın hem esprili hem de ekolojik boyutuyla gündeme taşındığı görülüyor.

Birleşik Krallık, 2026 yazında rekor sıcaklıklar, orman yangınları, hortum yasakları ve binlerce erken ölümle iklim krizinin yıkıcı etkilerini yaşadı. The Guardian’ın politika editörleri, bu gelişmeleri iklim eylemi için bir dönüm noktası olarak değerlendirirken, hükûmeti acil önlemler almaya çağırdı. Yayımlanan 10 maddelik politika önerisi, yeni fosil yakıt sondaj lisanslarının reddedilmesinden toplulukların aşırı sıcaklık, kuraklık ve yangın risklerine karşı hazırlanmasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Makalede, sera gazı emisyonlarının azaltılmasının uzun vadeli bir çaba olduğu vurgulanırken, uyum politikalarının gecikmeksizin devreye sokulması gerektiği belirtiliyor. Öneriler, Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham gibi yerel liderlerin inisiyatif alabileceği şekilde tasarlandı. Yazı, iklim krizinin artık soyut bir tehdit olmadığını ve mevcut altyapı ile acil durum planlarının yetersiz kaldığını, bu nedenle siyasi iradenin hızla eyleme dönüşmesi gerektiğini savunuyor.

Birleşik Krallık, beşinci yaz sıcak hava dalgasının etkisi altındayken, Andy Burnham hükümeti Kuzey Denizi'ndeki kalan petrol ve gaz rezervlerinin geleceğini değerlendiriyor. Yeni fosil yakıt sahalarının açılması, ülkenin enerji politikası ile iklim hedefleri arasındaki gerilimi gözler önüne seriyor. Guardian haber bülteninde yer alan değerlendirmeler, 1,5°C küresel ısınma sınırına ulaşma şansı için yeni petrol ve gaz sahalarının devre dışı bırakılması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, böyle bir dönemde yeni fosil yakıt yatırımlarının 'sorumsuz ve kısa görüşlü' olacağını belirtiyor. Bu karar, Burnham'ın göreve başladığından beri karşılaştığı ilk büyük iklim sınavı olarak nitelendiriliyor.

İngiltere'de dört yeni bölge daha resmi olarak kuraklık statüsüne alındı. Doğu Midlands, Lincolnshire ve Northamptonshire, Kent ve Doğu Sussex bölgeleriyle birlikte ülkenin neredeyse dörtte üçü kuraklıkla karşı karşıya. Bu durum, yaklaşık 45 milyon kişinin su kullanım kısıtlamaları altında yaşaması anlamına geliyor. Avrupa genelinde iklim krizinin tetiklediği beşinci sıcak dalgasına hazırlanılırken, İngiltere'deki kuraklık tarım, su kaynakları ve günlük yaşam üzerinde baskı oluşturuyor. Uzmanlar, aşırı sıcakların ve düşük yağışın su rezervlerini ciddi şekilde azalttığını belirtiyor. Kısıtlamalar kapsamında hortumla sulama, araba yıkama gibi faaliyetlere sınırlamalar getirildi. Resmi makamlar, su şirketlerini tasarruf önlemleri almaya ve altyapı yatırımlarını hızlandırmaya çağırıyor. Avrupa'daki genel sıcak hava dalgası tarım ürünlerinde verim kaybına ve enerji talebinde artışa yol açarken, yetkililer halkı su kullanımını azaltmaya teşvik ediyor. İklim modelleri, bu tür aşırı hava olaylarının sıklığının artacağını öngörüyor.

İngiltere'nin Leeds kentinden Justin Swaddle, Ulusal Suç Ajansı'nın soruşturmasına göre 13-17 yaş arası 117 kız çocuğunu hedef alarak çevrimiçi cinsel istismarda bulundu. 'Com' adlı siber suç grubunun üyesi olan Swaddle, yakalanmasının ardından 2 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mağdurların dünya geneline yayılmış olması, çocuklara yönelik çevrimiçi istismarın küresel bir sorun olduğunu vurguluyor. Olay, bu tip suçlarla mücadelede ulusal kurumların ve uluslararası iş birliğinin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.

Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, bu yaz Avrupa'yı ve dünyanın birçok bölgesini etkisi altına alan benzeri görülmemiş sıcak hava dalgalarının, iklim inkarcılığının yalnızca gerçeklerden kopuk olmadığını, aynı zamanda ölümcül sonuçlar doğurduğunu gösterdiğini ifade etti. The Guardian'daki yazısında, yanan ormanlar ve kavrulan şehirlerin, yeşil politikaların bir 'lüks' olmadığını ve daha fazla petrol ile doğalgaz kullanılamayacağını kanıtladığını vurguladı. Khan, Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'a çağrıda bulunarak, Kuzey Denizi'ndeki petrol arama baskıları artarken iklim eylemine bağlılık göstermesini istedi. Aşırı hava olaylarının sıklaştığına dikkat çeken Khan, halkın iklim kriziyle ilgili gerçeklerle yüzleşmesi gerektiğini belirtti.