Birleşik Krallık ve Rusya

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile iyi görüşmeler yaptığını belirterek Putin'in NATO topraklarına saldırmayacağını söyledi. Anadolu Ajansı'nın haberine göre Trump, Rus mevkidaşıyla gerçekleştirdiği temasın olumlu geçtiğini ifade etti. Açıklama, Rusya'nın Ukrayna savaşı ve Batı ile gerilim sürdürdüğü bir dönemde NATO üyesi ülkeler için güvence niteliği taşıyor. Trump'ın bu değerlendirmesi, iki lider arasındaki diplomatik temasın tonunu yansıtıyor ancak haber, Putin'in doğrudan bir taahhütte bulunduğuna dair ayrıntı içermiyor; ifade yalnızca Trump'ın aktarımına dayanıyor.

Gazze'de işgali sona erdirmeyi hedefleyen kapsamlı bir barış taslağı, taraflarca onaylanması durumunda 14 gün içinde ateşkesin yürürlüğe girmesini öngörüyor. Plana göre yönetim, Hamas'ın yer almayacağı bağımsız ve teknokrat bir ulusal komiteye devredilecek; İsrail güçleri belirlenen takvim çerçevesinde bölgeden çekilecek. Taslak aynı zamanda uluslararası gözetim altında yeniden imar sürecinin başlatılmasını da içeriyor. Teklifin ayrıntıları, Gazze'nin geleceğine ilişkin diplomasi trafiğinde yeni bir aşamaya işaret ederken, Hamas'ın yönetim dışı bırakılması ve teknokrat bir idare formülü çatışan taraflar arasındaki temel uyuşmazlık noktalarından birini oluşturuyor.

Ukrayna Genelkurmayı’nın verilerine göre Rus ordusunun günlük kaybı 1.190 ila 1.380 asker arasında seyrederken, toplam kayıp 1,37 milyonu aştı. Bağımsız araştırmacılar tarafından doğrulanan ölü sayısı 225 bini geçerken, BBC ve Mediazona en az 200 Rus askerinin 18 yaşında ya da daha genç olduğunu belgeledi. Cephedeki yoğun çatışmalar sürerken, Baltık ülkelerinde art arda yaşanan drone ihlalleri savaşın bölgeye sıçrama endişelerini körüklüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Putin ve Zelensky ile ayrı ayrı yaptığı telefon görüşmelerinde savaşı sona erdirmek için “bir şeyler yapılabileceğini” söyledi. Fransa’daki G7 zirvesinde Avrupalı liderler, Trump’a Putin-Zelensky görüşmesine ev sahipliği yapması çağrısında bulundu. Zelensky ise tüm G7 ülkelerinin Rusya’yı yaptırımlar yoluyla müzakereye zorlama konusunda birleştiğini aktardı. İsviçre Cumhurbaşkanı ile Cenevre’de bir araya gelen Ukrayna lideri, hava savunma ihtiyaçları ve enerji iş birliğini ele aldı. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Anchorage anlaşmalarının savaşı bitirme yolunda ilk adım olduğunu belirtirken, Avrupa’nın çözüm çabalarını baltaladığını öne sürdü. Putin ise sekiz yıldır savaşı durdurmaya çalıştıklarını iddia etti. Diplomatik trafik yoğunlaşsa da, sahada tırmanan kayıplar ve Baltık’taki gerilim, ateşkes ihtimaline gölge düşürüyor.

The Guardian'ın kıdemli uluslararası muhabiri Luke Harding, 1pm BST'de okurların sorularını canlı yanıtlayacak. Soru-cevap kapsamında Harding'in Trump ve Putin üzerine yeni kitabı, Ukrayna'daki savaşın durumu ve Kiev, Moskova ile dünya genelindeki habercilik kariyeri ele alınacak. Harding; Afganistan, Irak, Libya gibi bölgelerdeki çatışmaları yerinden takip etmiş, ödüllü bir dış haber muhabiri. Bu oturum, okurlara güncel jeopolitik gelişmeler ve Harding'in araştırmacı gazetecilik deneyimi hakkında doğrudan soru yöneltme imkânı sunuyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, NATO ülkelerine Ukrayna'ya asker konuşlandırma planlarıyla ilgili sert uyarıda bulundu. Peskov, Rusya'nın yürüttüğü 'özel askeri operasyonun' temel hedeflerinden birinin NATO birliklerinin bölgeye sevkini engellemek olduğunu söyleyerek, 'Bu tür eylemlere izin veremeyiz.' ifadelerini kullandı. Açıklama, bazı NATO üyesi ülkelerde Ukrayna'ya asker gönderme fikrinin tartışıldığı bir dönemde geldi. Moskova yönetimi, NATO'nun doğrudan müdahalesini kırmızı çizgi olarak görüyor ve böyle bir adımın çatışmayı daha da tırmandıracağını vurguluyor. Peskov'un ifadeleri, Ukrayna krizi bağlamında Rusya ile Batı arasındaki gerilimin sürdüğünü ve diplomatik çözüm ihtimalinin belirsizliğini koruduğunu gösteriyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin Avrupa Birliği'nin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk kredi programına katılacağını açıkladı. Bu adım, Rus saldırganlığına karşı Ukrayna'nın savunma kapasitesini güçlendirmeyi, İngiliz savunma sanayisini desteklemeyi ve ulusal güvenliği artırmayı hedefliyor. Aynı gün Başbakanlık Ofisi'nden yapılan ayrı bir açıklamada, İngiltere'nin Ukrayna'ya gelişmiş İsveç yapımı Gripen savaş uçaklarının temini için 300 milyon euro kaynak sağlayacağı duyuruldu. Starmer, bu yatırımın Ukrayna'nın hava savunmasını güçlendirirken İngiltere'de nitelikli istihdamı da destekleyeceğini belirtti. İngiltere'nin hem makro-finansal destek mekanizmasına katılımı hem de doğrudan askeri donanım finansmanı, Batılı müttefiklerin Ukrayna'ya uzun vadeli ve çok boyutlu yardım stratejisini yansıtıyor. Bu gelişmeler, savaşın sürdüğü bir dönemde Kiev'in mali istikrarını ve savunma altyapısını tahkim etmeyi amaçlayan uluslararası çabaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Chatham House, 2026 Londra Konferansı kapsamında 9 Temmuz'da 'Shaping Global Order' başlıklı bir sergi düzenliyor. Sergi, uzman portre fotoğrafçısı Ander McIntyre'ın objektifinden, kurumun tarihi boyunca konferanslara katılan konuşmacıların portrelerini bir araya getiriyor. Bu seçki, küresel düzen tartışmalarına yön veren farklı seslerin görsel bir kaydını sunuyor. Sergi, düşünce kuruluşunun uluslararası diyalog platformu olarak rolünü vurgularken, geçmişten bugüne küresel düzeni şekillendiren fikir ve diplomasiye katkıda bulunan isimlere de dikkat çekiyor. Konferansın entelektüel atmosferini zenginleştiren bu sanatsal ek, tarihsel perspektiflerle güncel tartışmalar arasında köprü kurmayı amaçlıyor.

İngiltere, Ukrayna'daki savaştan çıkarılan derslerle şekillendirilen yeni savunma planını açıkladı. Dört yıla yayılan 300 milyar sterlinlik (yaklaşık 400 milyar dolar) fonla desteklenen plan, İngiliz kuvvetlerinin Rus tehdidine karşı caydırıcılığını artırmayı hedefliyor. Duyuruyu, görevden ayrılmak üzere olan Başbakan Keir Starmer yaptı. Plan, daha 'Avrupalı bir NATO' hedefine doğru atılan bir adım olarak nitelendiriliyor. Starmer, savunma yatırımlarının Avrupa güvenliği ve İngiltere'nin kıta savunmasındaki rolü açısından kritik olduğunu belirtti. Ukrayna'daki çatışma ortamından alınan operasyonel ve teknolojik dersler, planın merkezinde yer alıyor. Son dönemde Avrupa ülkeleri, Rusya'nın genişleyen askeri faaliyetleri karşısında savunma harcamalarını artırma yönünde adımlar atıyor. İngiltere'nin bu hamlesi, NATO içindeki yük paylaşımı tartışmalarının gölgesinde, Avrupa'nın kendi güvenlik yapılanmasını güçlendirme çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

İşçi Partisi lideri ve Başbakan Keir Starmer, Pazartesi günü görevinden istifa etti. Temmuz 2024'teki ezici seçim zaferine rağmen, Eylül 2025 itibarıyla anketlerin en sevilmeyen başbakanı haline gelmesi, istifanın temelini oluşturdu. Responsible Statecraft'ın haberine göre, Starmer'ın ayrılışı İngiltere'nin Ukrayna savaşının mali yükünü kaldıramadığına dair rahatsız edici bir gerçeği su yüzüne çıkardı. İstifa, İngiltere'nin Ukrayna'ya uzun süreli askeri ve mali desteğinin ekonomik maliyetiyle doğrudan ilişkilendiriliyor. Ülkenin karşı karşıya olduğu mali zorluklar, savaşın başlangıcından bu yana artarak kamuoyu desteğini aşındırdı ve Starmer hükümetini siyasi olarak savunmasız bıraktı. Bu durum, Avrupa'nın büyük güçlerinden birinin, savaş yorgunluğu ve ekonomik baskılar nedeniyle Ukrayna'ya verdiği desteğin sürdürülebilirliğini sorgulamasına yol açtı. Starmer'ın istifası, İngiltere'nin hem dış politikada hem de iç siyasette karşı karşıya olduğu ikilemi gözler önüne seriyor. Batı ittifakına bağlılık ile ekonomik gerçekler arasındaki denge, yeni bir hükümet için de çözülmesi gereken temel mesele olacak. Bu gelişme, Ukrayna'ya yönelik uluslararası destek cephesinde potansiyel bir çatlak olarak değerlendiriliyor.

İngiliz silahlı kuvvetleri, 14 Haziran’da Manş Denizi’nde Rusya’nın yaptırımları delmek için kullandığı ‘gölge filo’ya ait Smyrtos adlı petrol tankerine müdahale ederek el koydu. Operasyonda Kraliyet Deniz Komandoları ve Ulusal Suç Ajansı yetkilileri helikopterden gemiye indi; tankerin kaptanı yaptırımları ihlal suçlamasıyla tutuklandı. Bu, İngiltere’nin Rusya bağlantılı bir tankere yönelik ilk alıkoyma eylemi oldu. Eş zamanlı olarak Avrupa Birliği, Rusya’nın gölge filosunun işletilmesinden sorumlu 54 kuruluşu kara listeye aldı. Karar, Ukrayna’daki savaşın finansmanını kesmeye yönelik yaptırımların kapsamını genişletirken, Batı’nın enerji gelirlerini hedef alma kararlılığını ortaya koydu. Olayın hemen ardından bir Rus savaş gemisi Manş Denizi’nde seyreden İngiliz yatına uyarı ateşi açtı; Başbakan Starmer bu eylemi ‘pervasız’ olarak niteledi. Bölgeye yeni bir gölge filo gemisinin giriş yapmasıyla gerilim tırmandı. IMF Başkanı’nın daha önce belirttiği gibi, yüksek petrol fiyatları Rusya’ya kısa vadeli kazanç sağlasa da, uygulanan yaptırımların ve diplomatik izolasyonun ekonomik maliyetini telafi etmeye yetmiyor.