Ankara’daki NATO Zirvesi İsrail’de F-35 endişesi yarattı
Al-Monitor’da yayımlanan ve Milliyet’in aktardığı analize göre, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi, Türkiye’nin ABD ile yakınlaşması ve bölgede artan etkisine yönelik İsrail’deki kaygıları gündeme getirdi. Üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi, iki ülke arasındaki rekabeti ‘bölgesel hegemonya yarışı’ olarak nitelendirdi. Özellikle F-35 savaş uçağı programı bağlamında İsrail, Türkiye’nin potansiyel teknolojik ilerlemelerinin aradaki askeri farkı kapatabileceğinden endişe duyuyor. Zirve sırasında gerçekleşen Erdoğan-Trump görüşmesi, bölgesel güç dengesini etkileyecek bir işaret olarak yorumlanıyor. Bu gelişmeler, NATO müttefikleri arasındaki dinamiklerin yanı sıra Doğu Akdeniz’deki stratejik rekabetin ne denli hassas olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’nin artan etki alanı, İsrail ve Yunanistan gibi bölge ülkelerini kaygılandırırken, ABD’nin tutumu belirleyici olmaya devam ediyor.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
ABD gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 10 Jul- Security08 Jul, 05:26
NATO Zirvesi başlar başlamaz İsrail'de F-35 paniği! 'Türkiye ile aradaki fark kapanmaz'
Al-Monitor'da yayımlanan analize göre Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi, Türkiye'nin ABD ile yakınlaşması ve bölgede artan etkisine ilişkin İsrail'deki endişeleri de gözler önüne serdiği ifade edildi. Analizde görüşlerine yer verilen üst düzey bir İsrailli güvenlik kaynağı, Türkiye ile İsrail arasındaki rekabeti "bölgesel hegemonya yarışı" olarak tanımladı. Erdoğan-Trump görüşmesi İsrail ve Yunanistan'da gündem: Güç terazisi kırılacak 'TÜRKİYE İLE İSRAİL ARASINDAKİ FARK KAPANMAZ' İsmini vermek istemeyen kaynak, "Bu, birbirine zıt iki kutup arasındaki çatışma. Orta Doğu'da hegemonya mücadelesi yaşanıyor ve bu aynı zamanda ABD'ye yakın olma mücadelesi. En rahatsız edici olan ise Türkiye'nin bu oyunda İsrail'in büyük farkla önünde olması ve bu farkın kapatılamaz görünmesi." ifadelerini kullandı. 'İSRAİL OLASI F-35 SATIŞINDAN ENDİŞE DUYUYOR' Analize göre gündemdeki en önemli konu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satışına sıcak bakması. Haberde, İsrail'in bu adıma şiddetle karşı çıktığı belirtildi. Trump, salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD'nin Türkiye'ye F-35 satışını yeniden başlatmasına açık olduğunu belirterek, "Türkiye ile daha iyi bir ilişkimiz var ve Türkiye, sadık olacağını düşündüğümüz birçok ülkeden daha sadık davrandı. Bu nedenle değerlendirebileceğimiz bir konu" dedi. KAAN İÇİN F110 MOTORLARI DA GÜNDEMDE Analizde, İsrail'in ABD yapımı F110 motorlarının Türkiye'nin KAAN savaş uçağı programına satılması ihtimalinden de endişe duyduğu belirtildi. Trump'ın 24 Haziran'da Türkiye'nin F110 motoru ve F-35 talepleriyle ilgili soruya, "Ankara'ya büyük bir hediye çantasıyla geleceğim. Muhtemelen Erdoğan'ı çok mutlu edecek bir şey yapacağım." yanıtını verdiği hatırlatıldı. 'NETANYAHU TRUMP'TAN SATIŞI ENGELLEMESİNİ İSTEDİ' İDDİASI Haberde, bilgi sahibi olduğu belirtilen bir kaynağa dayandırılan iddiaya göre Netanyahu'nun Trump ile "gergin" olarak nitelenen bir telefon görüşmesi yaptığı ve Türkiye'ye F-35 satışını engellemesini istediği öne sürüldü. Aynı kaynağa göre Netanyahu, F-35'lerin Türkiye'ye verilmesinin İsrail'in Orta Doğu'daki hava üstünlüğü açısından tehdit oluşturacağını savundu. Analizde, İsrail'in bölgede F-35 kullanan tek ülke olduğu, envanterinde 50 uçak bulunduğu ve 2023 yılında sipariş edilen 25 uçağın 2027 veya 2028'de teslim edilmesinin beklendiği kaydedildi. Samimi görüşmede sıcak mesajlar İSRAİL ARTIK 'YÜK' OLARAK GÖRÜLÜYOR Analizde yer verilen üst düzey bir İsrailli diplomata göre Erdoğan, Pentagon'un NATO ülkelerinin savunma harcamalarını ve bazı müttefik ülkelerdeki askeri varlığını gözden geçirdiği bir dönemde Türkiye'yi 32 üyeli NATO'nun en etkili üyelerinden biri haline getirmeyi amaçlıyor. Diplomat, "Erdoğan, İsrail'in artık Orta Doğu'da bir değer değil, yük olarak görüldüğü yeni bir NATO vizyonunun şekillenmesine yardımcı olmak istiyor. Buna izin vermemeliyiz. Netanyahu bu konuyu Başkan Trump ile uzun uzun görüştü." ifadelerini kullandı. 'F-35 SATIŞI OLURSA NETANYAHU BAŞARISIZ OLMUŞ DEMEKTİR' Analizde, ekim ayı sonunda yapılacak kritik seçimler öncesinde kamuoyu yoklamalarında geride kalan Netanyahu'nun ve İran'a yönelik ortak operasyonun ardından Washington ile yaşanan görüş ayrılıklarının, İsrail Başbakanı'nın bu konuda ne kadar etkili olabileceğine ilişkin soru işaretleri doğurduğu belirtildi. İsrailli diplomat, "Eğer Türkiye yeniden F-35 üretim programına alınır ya da bu uçakları satın alma hakkı elde ederse, bunun anlamı Netanyahu'nun başarısız olmasıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Milliyet - Security08 Jul, 12:52
Ankara'daki NATO zirvesinde sonuç bildirgesi yayımlandı
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, başkent Ankara'da düzenlenen 36'ncı zirvede kabul ettikleri bildiriyle kolektif savunma ve transatlantik bağlara bağlılıklarını teyit etti. Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO) üye ülkelerin liderleri dün ve bugün başkent Ankara'da bir araya geldi. Liderlerin iki gün sürecek yoğun bir programının bulunduğu ve NATO tarihinin en kritik zirvelerinden biri olarak nitelenen 36'ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında "Ankara Zirvesi Bildirisi" yayımlandı. Bildiride, Kuzey Atlantik İttifakı'nın devlet ve hükümet başkanlarının Washington Antlaşması'nın 5'inci maddesi kapsamındaki kolektif savunmaya ve transatlantik bağına olan sarsılmaz bağlılıklarını teyit etmek üzere Ankara'da toplandığı belirtildi. Metinde, "Birimize yapılan saldırı, hepimize yapılmış sayılır. İttifakımızın birlik, dayanışma ve kolektif gücü, özgür ve demokratik uluslardan oluşan bir milyar vatandaşımız için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz" ifadelerine yer verildi. Müttefiklerin, Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği ile istikrarına yönelik oluşturduğu uzun vadeli tehdide ve kalıcı terör tehdidine karşı koymak amacıyla "Lahey savunma taahhüdünü" yerine getirdiği aktarıldı. Avrupalı müttefiklerin ve Kanada'nın 2025 yılında temel savunma gereksinimlerine yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı kaydedilen bildiride, "Yatırımlarımız, sanayi tabanımızı ve dayanıklılığımızı güçlendirirken ihtiyaç duyduğumuz yetenekleri sağlamaktadır" denildi. 50 MİLYAR DOLARLIK YENİ TEDARİK KARARI Bildiride, "Bugün Ankara'da 50 milyar doların üzerinde yeni tedarik açıklıyor, kolektif üretim kapasitemizi genişletmeyi ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışmayı taahhüt ediyoruz" ifadeleri kullanıldı. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmalarının süreceği ve savunma sanayisi derinliğini ile işbirliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO'nun ortaklıklarından yararlanılacağı duyuruldu. Geleceğin, "daha güçlü bir NATO'da daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak" ile inşa edildiği vurgulandı. Avrupalı müttefiklerin ve Kanada'nın, Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte çalışarak İttifak'ın savunması için daha fazla sorumluluk üstlendiği bildirildi. NATO'nun caydırıcılık ve savunmasının, uzay ve siber varlıklarla tamamlanan nükleer, konvansiyonel ve füze savunma yeteneklerinin uygun birleşimine dayandığı ifade edildi. Metinde savunma yatırımlarına ilişkin şu doğrudan vurgular yapıldı: "Muharebe avantajımızı korumaya kararlıyız. Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, etkinleştirme ve sürdürme yeteneğimize yatırım yapıyor; derin hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, en yeni teknolojiler ve istihbarat yetenekleri dahil olmak üzere tüm alanlarda yetenek hedeflerimize ulaşıyoruz. Birlikte çalışabilir bir transatlantik savaş bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zeka modellerini benimsiyoruz." UKRAYNA'YA 70 MİLYAR AVROLU YARDIM TAAHHÜDÜ Ukrayna'nın transatlantik güvenliğine katkıda bulunduğu belirtilen bildiride, müttefiklerin Ukrayna'ya özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasında verdiği destekte birlik içinde durduğu kaydedildi. Avrupalı müttefiklerin ve Kanada'nın ikili ve çok taraflı yollarla Ukrayna'ya yönelik güvenlik yardımının büyük çoğunluğunu finanse ettiği aktarıldı. Bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğinin altı çizildi. Bildiride, "Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna'ya askeri teçhizat, yardım ve eğitim alanlarında 70 milyar avro taahhüt etmekte ve 2027 yılında da en az eşdeğer seviyeleri sürdürme yönündeki egemenlik taahhütlerini teyit etmektedir" ifadelerine yer verildi. Bu doğrultuda, Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna'ya çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı belirtildi. İttifak'ın daha geniş güvenlik ortamını tanımlayan stratejik rekabete, yaygın istikrarsızlığa, hibrit tehditlere ve tekrarlanan şoklara yanıt vermeye ve uyum sağlamaya devam ettiği bildirildi. Müttefikler, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineleyerek, İran'ı Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğüne tam saygı göstermeye çağırdı. Bildirinin kapanışında, "Türkiye'nin bize gösterdiği cömert misafirperverlik için takdirlerimizi ifade ediyoruz. Bir sonraki toplantımızı sabırsızlıkla bekliyoruz" denildi.
- Political08 Jul, 15:03
Ankara'daki NATO Zirvesi dünya basınına damga vurdu: Tek kazananı net Erdoğan
New York Times gazetesi, Ukrayna ve İran'daki savaşlar ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşünün Türkiye'nin NATO müttefikleri nezdindeki değerini artırdığını yazdı. Gazete, Ankara'daki zirvede Türkiye'nin, gelişen savunma sanayisi ve NATO'nun ABD'den sonraki en büyük ordusuyla ittifakın geleceği açısından kritik görüldüğünü belirtirken, Trump'ın da zirveye Erdoğan ev sahipliği yaptığı için katılmayı kabul ettiğini söylediğini aktardı. Politico'daki haberde, NATO Zirvesi'nin sonunda "tek bir net kazanan" bulunduğu belirtildi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "yerli savunma sanayisi alanında etkili bir müzakereci ve lider olarak öne çıkmayı başardığına" vurgu yapıldı. Haberde liderlerin, Erdoğan'ın Trump'ı NATO'nun geleceğine ilişkin tartışmalara dahil etme becerisini övdüğü belirtilirken, Trump'ın da Türkiye ile ilişkilerin "muhtemelen hiç olmadığı kadar iyi" olduğunu söylediği ifade edildi. Savunma haberleriyle tanınan Defence24, Avrupa'nın ciddi bir güvenlik mimarisi oluştururken Türkiye'yi dışarıda bırakamayacağını vurguladı. Defence24’ün haberinde, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna ve gelişen savunma sanayisine sahip olduğu belirtilirken, Ankara Zirvesi'nin Türkiye'nin savunma sanayisini ve üretim kapasitesini Avrupalı müttefiklere sergilemesi açısından stratejik bir vitrin niteliği taşıdığı kaydedildi. NATO ANKARA ZİRVESİ, ALMAN BASININDA DA ÖNE ÇIKTI Alman Welt gazetesi, Ankara'daki NATO Zirvesi için "Türkiye yeni bir güç faktörü mü?" başlığını kullanırken, Trump'ın zirveye Erdoğan nedeniyle katıldığını söylediğini aktardı. Gazete, Erdoğan'ın Trump'ın uzun yıllardır iyi kişisel ilişki sürdürdüğü az sayıdaki liderden biri olduğuna dikkati çekti. Ankara'da tarihi NATO Zirvesi! Trump: İran'ı bu gece vuracağız Süddeutsche Zeitung, Ankara Zirvesi'ni NATO açısından kritik bir buluşma olarak değerlendirirken, Avrupa ülkelerinin savunma alanındaki yeni yatırımlarını sergileyerek ittifakın güçlendiği mesajını vermeyi amaçladığını yazdı. Tagesschau, Erdoğan'ın zirve daha başlamadan prestij kazandığını belirterek, Trump'ın Ankara'ya gelmek istediğini ve Türkiye'nin NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip vazgeçilmez bir bölgesel güç olarak öne çıktığını ifade etti. Wirtschaftswoche gazetesi ise Erdoğan'ın Trump'a görkemli bir karşılama düzenlediğini aktarırken, karşılamanın samimi bir atmosferde gerçekleştiğini ve Trump'ın Türkiye'deki NATO Zirvesi'ne sadece Erdoğan için katıldığını söylediğini yazdı. YUNAN BASINI TRUMP'IN F-35 AÇIKLAMALARINI ÖNE ÇIKARDI Yunan basınındaki haberlerde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye F-35 satılması ve Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımların kaldırılmasına yeşil ışık yakan açıklamaları öne çıktı. Yunanistan'ın en çok okunan haber sitelerinden in.gr, "Erdoğan, Trump ile görüşmesinde 'mücadeleyi' kazandı şimdi de 'savaşı' kazanmaya çalışıyor" başlıklı haberinde, Türkiye'nin stratejik öneminin önemli ölçüde arttığını kimsenin göz ardı edemeyeceğini yazdı. Haberde, Trump'ın Ankara'da Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılanmasının etkileyici olduğu belirtilirken, Trump'ın Erdoğan hakkındaki övgülerinin de dikkat çekici olduğu ifade edildi. Gazete, Türkiye'nin ilk izlenim mücadelesini kazandığını, F-35'leri ne zaman elde edeceğine dair net bir tarih alma savaşının ise sürdüğünü ileri sürdü. Kathimerini gazetesi, "Övgüler ve F-35 için verilen sözler" başlıklı haberinde, Trump'ın F-35 ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin açıklamalarına yer verirken, Trump'ın Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a övgülerde bulunduğunu ve Türkiye'yi diğer ülkelere göre daha sadık bir dost olarak tanımladığını aktardı. SKAI TV ise "Erdoğan NATO Zirvesi'nin en büyük kazananı oluyor" başlıklı haberinde, Erdoğan'ın NATO Zirvesi'ni uluslararası alandaki yerini güçlendirmek ve F-35 konusunu yeniden gündeme getirmek için değerlendirdiği yorumunu yaptı. Haberde, "NATO Zirvesi beklenmeyen bir siyasi kazanan ile tamamlanıyor gibi görünüyor. Bu kazanan NATO ittifakının bütünü değil, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan." ifadelerine yer verildi. Fransa Cumhurbaşkanı Macron neden güneş gözlüğü takıyor? Sırrı ortaya çıktı İTALYAN BASINI, TRUMP’IN AVRUPALILARI ELEŞTİRİRKEN ERDOĞAN’I ÖVDÜĞÜNE DİKKATİ ÇEKTİ İtalyan basını da Ankara'daki NATO Zirvesi'nde ABD Başkanı Trump'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinde yaptığı açıklamaları öne çıkardı. La Repubblica gazetesi, Trump'ın Avrupalı müttefiklerden "hayal kırıklığı" duyduğunu söylediğini aktarırken, "Buraya Erdoğan için geldim." ifadelerini kullandığını yazdı. Corriere della Sera gazetesi, "Trump sözleriyle NATO Zirvesi'ni sarsıyor" manşetini atarken, ilk sayfasında Trump'ın "dostu Erdoğan" ile görüştüğünü, Berlin, Paris ve Londra'yı eleştirdiğini aktardı. Gazete, zirveye ilişkin bir başka haberinde ise Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in "Mehter Marşı" ile karşılandığına dikkati çekerek, "Böyle bir tercihin tesadüf olması zor." değerlendirmesine yer verdi. La Stampa gazetesi, Trump'ın Avrupalı müttefiklerini eleştirirken basına açık etkinliklerde Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan "önemli bir dost" ve "önemli bir lider" olarak söz ettiğini yazdı. Gazete, Trump'ın Erdoğan'a yönelik "Sen olmasaydın, NATO Zirvesi'ne gelmezdim." sözlerini aktarırken, F-35 savaş uçaklarının Türkiye'ye satışı için söz verdiğini kaydetti. Il Messaggero gazetesi de zirvenin başında Trump'ın Türkiye'ye F-35 satışı için söz verdiğini yazdı. Ankara'daki NATO bildirgesinde 5. madde vurgusu! 50 milyar dolarlık anlaşma ANKARA'DAKİ ZİRVE İSVİÇRE BASININDA DA YER ALDI İsviçre'nin kamu yayın kuruluşu SRF, Ankara'daki zirveye ilişkin haberini "NATO'nun kader belirleyici toplantısı: Yeniden yapılanma mı, yoksa dağılma mı?" başlığıyla servis etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "zirveyi gücünü göstermek için kullandığı" yorumunun yer aldığı haberde, "Türkiye, hızla büyüyen bir silah sanayisine, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip ve Akdeniz'den Karadeniz'e kadar olan geçiş yollarını kontrol ediyor." ifadeleri kullanıldı. Haberde, Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna arasında arabuluculuk yapabilen az sayıdaki ülkeden biri olduğu da kaydedildi. AVUSTURYA BASINI Avusturya kamu yayın kuruluşu ORF, Ankara'daki NATO Zirvesi'ni "Eleştiri, tehdit ve Ankara için bir ikram" başlığıyla duyurdu. Haberde, ABD Başkanı Trump'ın Avrupalı liderlere yönelik eleştirilerine yer verilirken, Türkiye açısından zirvenin öne çıkan gelişmelerinden birinin Washington'un Ankara'ya F-35 savaş uçağı satışını yeniden değerlendireceği mesajı olduğu belirtildi. Trump'ın Türkiye'ye yönelik yaptırımların kaldırılabileceği yönündeki açıklamalarının Ankara açısından "bir ikram" niteliğinde değerlendirildiği aktarıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Trump'ı bizzat karşıladığı ve süvari birliği ile savaş uçaklarının yer aldığı "görkemli" bir tören düzenlendiği belirtilen haberde, Trump'ın Türkiye'yi "vefasıyla diğer müttefiklerden ayrılan" bir ülke olarak nitelendirdiği vurgulandı. Avusturya Ticaret Odasının (WKO) dijital yayın platformu LOOKAUT, "Ankara'daki NATO Zirvesi: Türkiye neden birdenbire bu kadar önemli?" başlıklı analizinde, Türkiye'nin NATO'nun ABD'den sonraki ikinci büyük ordusuna sahip olduğunu, stratejik konumu ve büyüyen savunma sanayisiyle Avrupa güvenliği açısından öneminin arttığını yazdı. Dünyanın gözü Ankara'da! NATO Zirvesi'nden sıcak görüntüler Avusturya gazetesi Kurier ise zirveyi "Erdoğan NATO Zirvesi'nde Avrupa'nın kendisine ne kadar ihtiyaç duyduğunu gösteriyor" başlığıyla verdi. Haberde, Erdoğan'ın "kendinden emin bir ev sahibi", Avrupalı liderlerin ise "çekingen konuklar" görüntüsü verdiği belirtilerek, "Ortadoğu'da yaşanan son gelişmeler, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip Türkiye'nin jeopolitik önemini bir kez daha ortaya koydu." ifadeleri kullanıldı. BOSNA HERSEK, HIRVATİSTAN VE SLOVENYA Bosna Hersek'in en çok okunan haber portallarından "Klix", Türkiye'nin 22 yıl sonra zirveye ev sahipliği yaptığını ve toplantıların olumlu geçtiğini okuyucularına aktararak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Çelik Kubbe" ve diğer hava savunma sistemleri konusunda yaptığı konuşmayı ön plana çıkardı. Hırvatistan'da en çok takip edilen haber portalı "Index", Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın NATO müttefikleri arasındaki savunma kısıtlamalarının kaldırılması gerektiği sözlerine yer verdi. Slovenya'nın kamu yayıncısı Slovenya Radyo ve Televizyonu (RTV SLO) ise Ankara'daki zirveyi, Türkiye'nin güçlenen savunma sanayisini vitrine çıkardığı bir fırsat olarak değerlendirdi.
Milliyet - Diplomatic09 Jul, 09:29
Global media hails Türkiye’s strategic rise at Ankara NATO summit
International outlets highlighted Türkiye’s growing strategic importance at the 36th NATO summit in Ankara, citing its defense industry, second‑largest army, and President Erdoğan’s diplomatic role. The New York Times, Politico and European media underscored President Trump’s praise for Erdoğan, his pledge on F‑35 sales, and Europe’s reliance on Türkiye for security architecture.
- Security10 Jul, 03:28
Trump’ın F-35 ile mesajı ve İsrail’in paniği: Ankara üzerinden dünya sahnesine dönen ABD
NATO Zirvesi için Türkiye’ye gelmeden önce ABD Başkanı Trump’ın 25 Haziran günü Beyaz Saray’da Hürriyet gazetesi yazarı ve CNN Türk Washington Temsilcisi Yunus Paksoy’un “F-110 jet motorlarını ve F-35 savaş uçaklarını istiyorlar. Türkiye’ye büyük bir hediye paketiyle mi gidiyorsunuz?” şeklindeki sorusuna, “Sanırım öyle, evet. Bakın, o (Türkiye) bir NATO üyesi. NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım” cevabını verdiğinde bu kadarını bekleyenlerin sayısı çok değildi.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktör
NATO Zirvesi Sonrası F-35 Gerilimi: Yunanistan ve İsrail'den Engelleme Hamlesi
Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ardından Türkiye'nin F-35 savaş uçağı tedarik edebileceğine dair işaretler Yunanistan ve İsrail'de diplomatik alarmı tetikledi. Milliyet gazetesinin aktardığına göre, Yunan basınında çıkan haberlerde Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın Atina'daki bir Economist konferansında konuyla ilgili endişelerini dile getirdiği belirtildi. İsrail medyası da Türkiye'ye F-35 satışını engellemek için yoğun çaba sarf edildiğini yazdı. İki ülke, askeri dengeyi korumak amacıyla tüm diplomatik formülleri devreye aldı. F-35 savaş uçağının Türkiye'ye olası satışı, Doğu Akdeniz'deki güç dengeleri ve NATO içi ittifak ilişkileri açısından kritik önem taşıyor. Yunanistan ve İsrail, Türkiye'nin hava kuvvetleri kabiliyetinde sıçrama yaratacak bu tedarikin bölgesel istikrarı etkileyebileceğini değerlendiriyor. Özellikle Yunanistan uzun süredir Türkiye ile yaşadığı hava sahası gerilimleri bağlamında F-35 programına dahil olmaya çalışırken, Türkiye'nin jetsiz kalma ihtimalinin ortadan kalkması yeni bir rekabet dinamiği yaratabilir. Gelişme, Washington'un Ankara ile F-35 ilişkisini S-400 krizinden sonra yeniden değerlendirdiği bir döneme denk geliyor. Henüz resmi bir satış kararı bulunmamakla birlikte, NATO zirvesinde atılan adımların Türkiye'nin programdan çıkarılmasını gevşetebileceği beklentisi Atina ve Tel Aviv'de rahatsızlık yarattı. İsrail'in kendi hava üstünlüğünü koruma kaygısı kadar, iki ülkenin ortak endişesi Doğu Akdeniz'deki askeri parametrelerin değişme riski.
ABD1 olay09 Tem - Ortak aktör
Ankara Zirvesi'nden NATO 3.0 Sinyali: Avrupa Savunmada Daha Aktif Rol Üstlenecek
36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, 7-8 Temmuz’da Ankara’da 32 müttefik ülkenin liderlerinin katılımıyla yapıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, müttefikler arası savunma işbirliğindeki kısıtlamaların kaldırılması çağrısında bulunurken, Türkiye’nin Çelik Kubbe hava savunma projesine 24 milyar dolar ayırdığını açıkladı. Zirve sonuç bildirgesinde, 5. madde ve transatlantik bağa sarsılmaz bağlılık vurgulanırken, müttefiklerin 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmaları imzaladığı ve kolektif üretim kapasitesini artırma taahhüdü yer aldı. Zirveye ‘NATO 3.0’ yorumu yapılırken, Avrupa’nın güvenlikte daha fazla sorumluluk üstleneceğine dair güçlü sinyaller verildi. NATO Genel Sekreteri Rutte, Türkiye’nin savunma altyapısının büyüklüğüne ve ihracat kapasitesine dikkat çekerek “size ihtiyacımız var” dedi. İran ise bildirideki nükleer program eleştirilerine sert tepki göstererek ABD ve İsrail’i suçladı. Türkiye’nin ev sahipliği, liderlerin diplomatik temasları ve zirve marjında sunulan gastrodiplomasi örnekleri uluslararası medyada geniş yankı buldu. Zirve, Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde Avrupa’nın ABD’ye askeri bağımlılığı azaltma arayışını netleştirirken, Türkiye’nin ittifak içindeki ağırlığını perçinledi. Öncesinde İstanbul’daki NATO Parlamenter Zirvesi’nde yapılan istişareler ve NATO yetkililerinin Türkiye’ye yönelik övgüleri, Ankara’nın ‘üç temel ölçütte güçlü müttefik’ olduğu mesajını pekiştirdi.
Türkiye73 olay09 Tem - Ortak aktör
NATO Zirvesi öncesi Ankara'da tutuklamalar, ABD'den KAAN'a motor onayı
7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi öncesinde, Türkiye'de güvenlik operasyonları ve savunma diplomasisi öne çıktı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturmalar kapsamında terör örgütlerine yönelik düzenlenen operasyonlarda 225 şüpheli gözaltına alınırken, 178'i tutuklandı. Gözaltına alınanlar arasında gazeteci, akademisyen ve sivil toplum temsilcilerinin de bulunduğu bildirildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) tutuklamaları kınarken, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) operasyonların sivil toplum hedefli olduğu iddialarını yalanladı. Zirve güvenliği için 'Turkuaz' adı altında üst düzey tedbirler alındığı duyuruldu. Eş zamanlı olarak ABD yönetiminin, Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN'da kullanılmak üzere 700 milyon doları aşan jet motoru satışını ilerletmeye hazırlandığı iddia edildi. Reuters'ın haberine göre Trump yönetimi, Kongre'deki itirazlara rağmen satış onayını NATO Zirvesi öncesinde tamamlamayı planlıyor. Bu adım, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinde yeni bir aşamaya işaret ederken, Demokrat milletvekilleri Kongre'nin denetim yetkisinin baypas edildiğini savundu. Avrupa'nın önde gelen ekonomileri savunma harcamalarını artırma kararı alırken, analizler Ankara zirvesinin Türkiye'nin NATO içindeki stratejik konumunu pekiştirebileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye98 olay09 Tem - Ortak aktör
Trump'ın Türkiye'ye F-35 sinyali İsrail ve Yunanistan'da kaygı yarattı
ABD Başkanı Donald Trump, NATO zirvesi öncesi Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına geri dönüşü için sinyal verdi. Başkan Yardımcısı JD Vance’in de gündeme getirdiği bu olasılık, özellikle Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini tedariki nedeniyle programdan çıkarıldığı 2019’dan bu yana en net dönüş işareti olarak değerlendirildi. Milliyet’in haberine göre, bu açıklamalar İsrail ve Yunanistan’da şok etkisi yarattı. Tel Aviv yönetimi, Türkiye’nin F-35’lere yeniden kavuşmasını bölgedeki askeri dengeler açısından bir ‘kabus senaryosu’ olarak görüyor. İsrail’in hava üstünlüğünü zayıflatabilecek bu adım, Doğu Akdeniz’deki stratejik denklemi değiştirebilir. Yunanistan ise Ege’deki gerilimler ışığında, komşusunun beşinci nesil savaş uçağına erişmesini ulusal güvenliğine tehdit olarak algılıyor. Trump’ın mesajı henüz resmi bir politika değişikliğine dönüşmemiş olsa da, NATO içi dayanışma ve Türkiye ile ilişkilerin onarımı bağlamında sembolik bir çıkış olarak okunuyor. Bu gelişme, ABD’nin müttefikleri arasındaki hassas diplomatik ve askeri dengeleri yeniden masaya yatırmasına yol açabilir.
Türkiye1 olay25 Haz - Ortak aktör
NATO Zirvesi'nde Tarihi Yeniçeri Karşılaması Damgası
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen NATO Zirvesi, liderlerin mehter marşı ve yeniçeri kıyafetli görevliler eşliğinde karşılandığı törenle başladı. Törenin her detayı, ev sahibi ülkenin tarihsel ve kültürel mesajlar içerdi. Prof. Dr. Erhan Afyoncu, daha önce 'reddedilen miras' olarak anılan bu sembollerin zirvede tartışma konusu olmadığına dikkat çekti. Karşılama seremonisi, liderlerin zirve boyunca yaptığı açıklamalarla birlikte, zirvenin sembolik ve diplomatik boyutunu pekiştirdi.
Türkiye1 olay09 Tem - Ortak aktör
Trump'ın Türkiye'ye F-35 Sinyali İsrail Basınında Endişe Yarattı
ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi'nde Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satışını yeniden değerlendirme açıklaması, İsrail basınında geniş yankı buldu. İsrail'in ekonomi gazetesi Globes, konuya ilişkin kapsamlı bir analiz yayımlayarak bu olasılığın yalnızca İsrail'i değil, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ni de ciddi şekilde endişelendirdiğini öne sürdü. Analizde, Türkiye'nin F-35'lere erişmesinin Doğu Akdeniz'deki askeri dengeleri değiştirebileceği ve bölgesel ittifakları etkileyebileceği vurgulandı. Haber, İsrail ile Türkiye arasında son dönemde artan gerilimin bir yansıması olarak dikkat çekti.
Türkiye1 olay21 Tem