United States — Diplomatic Developments

Agusan del Sur'un San Francisco beldesinde kuduz ensefaliti nedeniyle hayatını kaybeden bir kişinin cenazesi, vakit kaybetmeden defnedildi. Aile üyeleri, cenazenin ele alınışı, konulan teşhis ve yakınlarına kuduz aşısı yapılıp yapılmayacağı konusunda açıklama talep ediyor. Belediye Başkanı Grace Carmel Paredes-Bravo, Belediye Sağlık Ofisi'nin Pazartesi akşamı (Ağustos) bir rapor aldığını belirtti. Olay, bölgede kuduz vakalarının yönetimi ve temas sonrası profilaksi süreçlerine ilişkin soru işaretlerini gündeme getirdi; yerel yönetim henüz ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

NATO, İran'ın Avrupa'daki ABD üslerine saldırı planladığı yönündeki haberlerin ardından açıklama yaptı. İttifak, İran'dan gelebilecek tehditlere karşı tüm müttefiklerini savunacağını bildirdi. Açıklama, İran'ın Avrupa'daki ABD askeri varlığına yönelik iddiaların gündeme gelmesinden sonra geldi. NATO'nun bu çıkışı, ittifakın kolektif savunma ilkesine bağlılığını ve İran kaynaklı risklere karşı caydırıcılık yaklaşımını yansıtıyor.

Kakao Mobility, ABD'de planlanan halka arz için düzenleyicilere gizli başvuru yaptığına ilişkin haberlerin ardından gündemde. Sermaye piyasası yayını IFR'ye dayandırılan bilgiye göre şirket, ABD'li düzenleyicilere taslak kayıt beyanı sundu. Beklenen halka arzın yaklaşık 1 milyar dolar gelir getirmesi öngörülüyor. Bu süreç, Kakao Mobility'nin ikinci büyük hissedarı TPG'ye çıkış imkânı sağlayabilir. Halka arzın ABD borsasında gerçekleşmesi planlanıyor; başvurunun gizli olması nedeniyle şirketten veya düzenleyicilerden resmî açıklama yapılmadı. Halka arzın zamanlaması ve kesin tutarı henüz resmi olarak açıklanmadı.

Milliyet yazarı Aslıhan Altay Karataş'ın haberine göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan AK Parti iktidarı boyunca Filistin davasını sahiplenerek İsrail'e yönelik eleştirilerini sürdürdü. Erdoğan'ın 2009 Davos'ta dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'e yönelik 'One Minute' çıkışı Ortadoğu'daki popülaritesini artırdı. İsrail'in 7 Ekim 2023'te başlattığı Gazze saldırılarına da dünyada en sert tepki gösteren liderler arasında yer aldı. Haber, İsrail'de Erdoğan'ın bu duruşuna ilişkin bir 'kompleks' oluştuğunu öne sürüyor. Bölgedeki diplomatik ve siyasi dengeler açısından Erdoğan'ın Filistin konusundaki tutumu, Türkiye-İsrail ilişkilerinde gerilim unsuru olmaya devam ediyor.

İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani, 10 Ağustos'ta Bağdat'a habersiz bir ziyaret gerçekleştirdi. Kaani'nin Irak'taki milis komutanları ve yetkililerle görüştüğü bildirildi. Ziyaret, kamuoyuna duyurulmadan gerçekleşti ve çoğu Iraklı görüşmeden haberdar olmadı. Bu temas, Irak hükümetinin ABD ile İran arasındaki rekabetin gölgesinde milisleri silahsızlandırma çabalarının zorluğunu ortaya koyuyor. Kudüs Gücü, yurtdışındaki silahlı müttefiklere destek sağlamakla görevli; Kaani'nin Bağdat'taki görüşmeleri, İran'ın Irak sahasındaki nüfuzunu ve silahlı gruplar üzerindeki bağını gösteriyor. Irak'ın egemenlik ve güvenlik politikaları, bu iki dış aktörün çekişmesi nedeniyle daha da karmaşıklaşıyor.

Temmuz sonunda ABD'nin hava saldırılarına ara vermesi ve İran'ın aynı şekilde karşılık vermesiyle başlayan görece sükunet, Hürmüz Boğazı'ndaki anlaşmazlık nedeniyle kalıcı olmadı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Washington'ın mutabakat zaptını ihlal ederek alternatif koridor açtığını öne sürdü; Umman ile yeni seyir hatlarına ilişkin görüşmelerin son aşamada olduğunu ancak boğazın yeniden açılması için ABD'nin koşulları kabul etmesi gerektiğini söyledi. 11 Ağustos'ta ABD ve Husiler gemilere yönelik yeni saldırılar bildirdi; 12 Ağustos'ta Hürmüz'den geçen gemi sayısı 8'e düşerek bir haftanın en düşük seviyesini gördü. Petrol fiyatları yükselirken küresel hisse senetleri geriledi. Savaşın askeri ve bölgesel yansımaları da derinleşiyor. Washington Post, ABD'nin beş ayda 45 MQ-9 Reaper İHA kaybettiğini ve maliyetin 1,3 milyar doları bulduğunu aktardı. New York Times, Pentagon'un önleyici füze stoklarının azaldığını, İran'ın ise ABD savunma sistemlerini aşabilen yeni taktikler geliştirdiğini yazdı; Trump mühimmat sıkıntısı iddialarını reddetti. İran'ın Bulgaristan'daki Bezmer Hava Üssü ve Kıbrıs'taki İngiliz Akrotiri Üssü dahil Avrupa'daki ABD askeri hedeflerini vurmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Pakistan ordusu da Çin üzerinden İran'a füze sevkiyatı yapıldığı haberlerini yalanladı.

ABD yönetimi, Kongre'ye Gazze için önerilen barış gücüne 206 milyon doların üzerinde fon aktarılacağını bildirdi. Reuters'ın 19 Ağustos tarihli haberine göre bu, çıkmaza giren ABD'nin yıkılmış bölgeyi yeniden inşa planı için sağlanan ilk önemli finansman oldu. Barış planı tıkanmış olsa da önerilen güce kaynak ayrıldığı bildirildi. Trump yönetiminin Kongre'ye yaptığı bu bildirim, Washington'un Gazze'deki güvenlik düzenlemelerine yönelik mali adımı olarak kayda geçti.

ABD'de üniversiteler, sendikalar ve eğitim kuruluşlarından oluşan bir koalisyon, Trump yönetimine yabancı öğrenci vizelerinin kalış süresini sınırlayan göç politikası nedeniyle dava açtı. Davacılar, bu politikanın uluslararası yeteneklerin ABD'ye gelmesini caydırabileceği uyarısında bulundu. Dava, yönetimin yabancı öğrencilere yönelik vize uygulamasında değişikliğe gitmesinin ardından geldi. Eğitim sektörü temsilcileri, politikanın uluslararası öğrenci ve akademisyen akışını azaltabileceğini belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelere ilişkin yaptığı açıklamada "Bir noktada İran'la müzakereleri yeniden başlatabiliriz" dedi. Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini belirterek Tahran'ın böyle bir silahı kullanacağını öne sürdü. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD'nin kontrolünde olduğunu ifade etti. Açıklama, ABD ile İran arasındaki nükleer gerilimin sürdüğü bir dönemde geldi. Trump'ın sözleri diplomasiye açık kapı bırakırken, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol vurgusuyla askeri caydırıcılığa da işaret ediyor. Ancak müzakerelerin ne zaman ve hangi koşullarda yeniden başlayabileceğine dair ayrıntı verilmedi.

Beyaz Saray, Oval Ofis'teki bir etkinlik sırasında CNN muhabiri Kristen Holmes'un Başkan Donald Trump'ın yürütme asistanı Natalie Harp ile ilişkisine dair bir soru sormasının ardından muhabire sert tepki gösterdi. Holmes, Demokrat bir milletvekilinin 35 yaşındaki Harp hakkındaki yorumlarına Trump'ın yanıt vermesini istemişti. Olay Pazartesi günü yaşandı. Bu gelişme, Beyaz Saray'ın kadın gazetecilere yönelik eleştirilerinin son örneği olarak kaydedildi. Haberde tepkinin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı; ancak tepkinin Oval Ofis'teki bir basın etkinliğinde doğrudan soruya verilen yanıt bağlamında ortaya çıktığı belirtildi. Soru, Başkan Trump'ın yardımcısıyla ilişkisi üzerine Demokrat bir yasa koyucunun yorumlarına dayanıyordu.

ABD'nin Ohio eyaletinde NetJets'e ait Cessna Citation tipi özel jet, ön iniş takımındaki arıza nedeniyle Akron-Canton Havalimanı'na acil iniş yaptı. Amatör kamera görüntülerinde, pilotun ön iniş takımı açılmayan uçağı piste güvenli şekilde indirdiği kaydedildi. Ohio Kamu Güvenliği Departmanı'nın açıklamasına göre uçakta iki pilot bulunuyordu. Olayla ilgili olarak yaralanma veya uçakta oluşan hasara dair ayrıntı verilmedi.

Financial Times, İran'a yakın iki kaynağa dayandırdığı haberinde Tahran'ın, ABD Başkanı Trump'ın Orta Doğu'daki savaşı yeniden büyütmesi durumunda ABD'nin Avrupa'daki askeri varlıklarını hedef alma seçeneklerini değerlendirdiğini öne sürdü. Milliyet'in aktardığı habere göre, Orta Doğu'da başlayan çatışmaların Avrupa'ya sıçrama ihtimali tartışılırken Tahran'ın olası misilleme planına ilişkin ayrıntılar gündeme geldi. İddia henüz resmi makamlarca doğrulanmadı. Ancak bu yönde bir adım, mevcut bölgesel gerilimi transatlantik güvenlik alanına taşıyabilir. ABD'nin Avrupa'daki askeri altyapısı NATO kapsamında da kritik öneme sahip olduğundan, olası bir İran misillemesi ittifak içinde yeni bir güvenlik krizini tetikleyebilir. Diplomatik çevreler, tırmanmanın önlenmesi için taraflar arasında doğrudan iletişim kanallarının açık tutulmasının önemine işaret ediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başkanı Tomoko Akane ile kıdemli bir dava avukatına yaptırım uygulandığını açıkladı. Bu adım, Trump yönetiminin Lahey merkezli mahkemeye yönelik kampanyasının son tırmanışı olarak değerlendiriliyor. UCM, 2002 yılında savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçları kovuşturmak üzere uluslararası toplum tarafından kurulmuştu.

İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlileri kuşatan yerleşimci grubu, bir haftayı aşkın süredir bölgeden uzaklaştırılmadı. İsrail ordusunun, düşman topraklarının derinliklerindeki hedefleri vurabilme kapasitesine rağmen kayalıkların üzerinde bekleyen küçük yerleşimci grubuna müdahale etmemesi tepkilere yol açtı. Yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırıları sürerken ordunun olaya karışmaması, Batı Şeria'daki gerilimi artırıyor. Bölgede yaşanan bu tablo, İsrail ordusunun yerleşimci şiddetine karşı tutumunu yeniden tartışmaya açtı.