Starmer Görevden Ayrılırken Rekor Savunma Bütçesini Duyurdu

İngiltere Başbakanı Starmer, giderayak rekor savunma bütçesi açıkladı

Görevden ayrılmaya hazırlanan İngiltere Başbakanı Starmer, ülkenin askeri kapasitesini yükselen tehditler karşısında modernize etmek amacıyla önümüzdeki dört yılda yaklaşık 300 milyar sterlinlik rekor savunma harcaması yapılacağını açıkladı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yükselen tehditler karşısında ülkenin silahlı kuvvetlerini modernize etmek amacıyla önümüzdeki dört yıl içinde yaklaşık 300 milyar sterlinlik (397 milyar dolar) harcama yapılacağını açıkladı. Görev süresinin sonuna yaklaşan Starmer, uzun süredir beklenen Savunma Yatırım Planı kapsamında, savunma bütçesine 2030 yılına kadar 15 milyar sterlinlik ek kaynak sağlanacağını duyurdu. Modern savaşların değişen niteliğine uyum sağlamayı hedefleyen plan, özellikle insansız hava araçları (drone) ve otonom sistemlere ayrılan bütçenin artırılmasını öngörüyor. Başbakan Starmer "Bu tarihi yatırım, İngiliz halkının güvenliğini ilk sıraya koyarak silahlı kuvvetlerimizi dönüştürüyor; onlara ülkemizi savunmaları için ihtiyaç duydukları finansmanı ve teçhizatı sağlıyor" dedi. YENİ SAVUNMA PLANI İSTİFALARI BERABERİNDE GETİRMİŞTİ Son aylarda İşçi Partisi hükümeti bünyesinde, Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD'nin güvenlik konusundaki güvenilirliğine yönelik soru işaretleri karşısında ülkenin savaş kabiliyetini artırmak adına gereken kaynaklar üzerine tartışmalar başlamıştı. Gelişmeler, Starmer'ın parti içindeki gücünün azaldığı dönemde gerçekleşti. Ay başında, aralarında Savunma Bakanı John Healey'nin de yer aldığı iki bakan, savunma bütçesine dair anlaşmazlıklar nedeniyle görevlerinden istifa etti. Healey, sunulan planın İngiltere'yi "daha az güvenli" hale getirme riski taşıdığını belirtti. Starmer, İşçi Partisi milletvekillerinin desteğini eski Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'a kaydırması üzerine 22 Haziran'da istifa edeceğini açıklamıştı. Burnham'ın, liderlik yarışı için başka aday çıkmaması durumunda temmuz ayı ortasında başbakanlık görevini devralması bekleniyor. Starmer ise bütçe planını "oyun değiştirici yatırım" olarak nitelendirdi. Gazetecilere yaptığı açıklamada Starmer "Bunun, benden sonra gelecek kişinin üzerine yeni adımlar inşa edebileceği zemin olduğuna kesinlikle inanıyorum" dedi. DRONE VE OTONOM TEKNOLOJİLERE 5 MİLYAR AYRILDI Savunma Bakanlığı'nın yayımladığı basın açıklamasında, plan kapsamında önümüzdeki dört yıl içinde drone ve otonom sistemlere 5 milyar sterlinden fazla kaynak aktarılacağı bildirildi. Bakanlık, yatırımların son derece karmaşık otonom mayın arama insansız araçlarından, küçük taktik drone'lara ve düşük maliyetli kamikaze insansız hava araçlarına kadar geniş yelpazeyi kapsayacağını aktardı. Ukrayna ve İran'daki savaşlar, sahada robotik sistemlerin kullanımının ne denli arttığını gözler önüne seriyor. Bakanlığın paylaştığı verilere göre Ukrayna, Rusya'nın askeri harekatına karşı savunma amacıyla ayda yaklaşık 200 bin drone kullanırken, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın en yoğun olduğu dönemde günde 700 taarruz drone'u fırlatıldı. Starmer, yeni bütçe düzenlemesiyle savunma harcamalarının gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranının yüzde 4,2 seviyesine ulaşacağını kaydetti. ABD Başkanı Donald Trump ise daha önce NATO üyelerinin savunma harcamalarını 2035 yılına kadar ekonomik büyümelerinin yüzde 5'i düzeyine çıkarmalarını ve güvenlik konusunda Washington'a bağımlılıklarını azaltmalarını talep etmişti. Öte yandan, hükümet daha önce yaptığı açıklamada, 2030'lu yılların başından itibaren hizmet ömrünü tamamlayan altı destroyer savaş gemisinin, insanlı ve insansız kabiliyetleri bir arada barındıran en az altı adet "hibrit" gemiyle değiştirileceğini duyurmuştu. ASKERİ YETKİLİLER BÜTÇE ARTIŞINI YETERSİZ BULUYOR Sağlanan 15 milyar sterlinlik ek bütçe, askeri liderlerin daha önce ihtiyaç duyulduğunu belirttiği 28 milyar sterlinlik miktarın gerisinde kalıyor. Muhalefetteki Muhafazakar Parti'nin savunma sözcüsü James Cartlidge, planın "çok az ve çok geç" olduğunu ifade etti. Cartlidge "Plan neredeyse bir yıl gecikti ve sadece Keir Starmer'ın arkasında miras bırakma telaşı nedeniyle aceleye getirildi" dedi. Starmer, savunma harcamalarını 2029 yılına kadar yılda yaklaşık 80 milyar sterline ulaştırmayı öngören bu planı, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek NATO toplantısında sunacak. Başbakan, bu zirvede İngiltere'nin savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYİH'nin yüzde 3,5'ine çıkarma taahhüdünü yerine getirme yolunda ilerlediği mesajını vermeyi amaçlıyor. Buna karşın, bazı askeri uzmanlar bütçenin İngiltere'yi savaşa hazır hale getirmeye yetmeyeceği uyarısı yapıyor. Eski Müşterek Kuvvetler Komutanı General Richard Barrons, BBC Radio'ya verdiği demeçte, planın olumlu adım olduğunu ancak ülkeyi hâlâ savunmasız bıraktığını kaydetti. Barrons "İngiltere'yi yeterince iyi ve hızlı şekilde savunabilmek için daha kısa sürede daha fazlasının yapılması gerekiyor ve bu da şu an masada olandan çok daha fazla para gerektiriyor" ifadelerini kullandı. Barrons, 15 milyar sterlinlik artışın askeri liderlerin işaret ettiği 28 milyar sterlinlik açığı kapatamaması nedeniyle bazı teçhizat alımlarının iptal edileceğini veya erteleneceğini, ayrıca eğitim, altyapı bakımı ve lojistik alanlarında kısıtlamalara gidileceğini ekledi. Başbakan Starmer ise bütçe hesaplamalarının doğruluğunu vurgulayarak bu kararın ülke için en doğru tercih olduğunu dile getirdi. Ek harcamaların önemli kısmının diğer bakanlıkların bütçelerinden aktarılacağını belirten Starmer "Örneğin karayolları ve enerji gibi acil hayati önem taşımayan bazı büyük yatırım projeleri planlandığı gibi ilerlemeyecek. Ancak bu, ülkemizi korumak için alınması gereken doğru kararlarla ilgilidir" dedi. İşçi sendikası GMB'nin ulusal yöneticisi Matt Roberts ise belirsizliklerle mücadele eden savunma sektörü için istikrar sağlayacağını belirttiği planı olumlu karşıladıklarını açıkladı. Roberts "Şimdi asıl zorluk uygulama aşamasında. Çalışanlar bu planı gerçek istihdam, gerçek yatırım ve somut sonuçlar üzerinden değerlendirecek" dedi.