G7 Zirvesinde İran Uzlaşısı ve Ukrayna Savaşı Ön Planda

G7 zirvesinde neler konuşuldu?

Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Liderler Zirvesi'nde, İran uzlaşısı, Ukrayna savaşı ve yaptırımlar ön plana çıktı. Fransa'nın Haute-Savoie bölgesindeki Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Liderler Zirvesi, üye ülkelerin liderlerini ve davetli devletlerin temsilcilerini bir araya getirdi. Zirve programı kapsamında liderler; jeopolitik sınamalar, Ukrayna ve Avrupa'da barış ve güvenlik, Ortadoğu'daki son durum, uluslararası işbirliği, küresel ekonomik büyüme perspektifleri ve yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeleri ele aldı. ABD ile İran arasındaki savaşı sonlandırmaya yönelik varılan ön anlaşmanın ardından, İran konusu da zirvenin öncelikli gündem maddeleri arasındaydı. Evian'daki zirveye G7 üyesi ülkelerin yanı sıra küresel işbirliğini genişletmek amacıyla Hindistan, Brezilya, Kenya ve Güney Kore gibi ülkelerin temsilcileri de davet edildi. En son 2025 yılında Kanada'nın ev sahipliğinde toplanan G7, 2014 yılına kadar Rusya'nın katılımıyla G8 formatında düzenleniyordu. Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi ve Ukrayna'ya yönelik askeri müdahalesinin ardından üyeliği askıya alınmış ve grup yeniden G7 formatına dönmüştü. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski, zirve marjında liderlerle yoğun ikili temaslar gerçekleştirirken, ABD Başkanı Donald Trump ile de dört ay aradan sonra ilk kez yüz yüze bir görüşme gerçekleştirdi. Zirvede Ukrayna'daki savaş, hava savunma destekleri, Rusya'ya yönelik yaptırımlar ve küresel ekonomik güvenlik öncelikli başlıklar olarak öne çıktı. RUS PETROLÜNE YÖNELİK YAPTIRIMLAR GERİ GELECEK Zelenski ile yaptığı ikili görüşmenin ardından açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan savaş döneminde askıya alınan Rus petrolüne yönelik yaptırımların yeniden uygulamaya konulabileceğini belirtti. Associated Press (AP) ajansının aktardığına göre Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına atıfta bulunarak, "Yakında bunu yapabileceğiz, çünkü artık petrol akıyor" ifadesini kullandı. Trump, bir gün önce yaptığı açıklamada boğazın kısmen açık olduğunu belirtmişti. Washington ve Tahran'ın, boğazın tamamen açılması konusunda henüz nihai bir anlaşmaya varmadığı basına sızan bilgiler arasında yer alıyor. ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından petrol fiyatlarındaki yükselişi dizginlemek amacıyla, tankerlere yüklenmiş durumdaki Rus petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak askıya almıştı. Rusya'nın bir barış anlaşmasına varması gerektiğini yineleyen Trump, Ukrayna'daki savaşı "aptallık" olarak nitelendirdi. Trump, "Bakın, Rusya bir anlaşma yapmak zorunda! Rusya çok sayıda insan kaybetti, Ukrayna da öyle. Geçen ay ikisi toplamda 35 bin asker kaybetti. Orada yaşananlar tam bir çılgınlık" dedi. Trump, mayıs ayına ait bu toplam kayıp verisini hangi kaynağa dayandırdığını açıklamadı. Ukrayna tarafı ise sadece Rusya'nın mayıs ayındaki kaybının bu seviyede olduğunu savunuyor. UKRAYNA LİDERİNDEN PUTİN İLE ÜÇLÜ ZİRVE TEKLİFİ Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile G7 zirvesinin yapıldığı Evian'da bir araya gelmeyi önerdiklerini açıkladı. Reuters'ın haberine göre Zelenski, "Putin ile G7 zirvesi sırasında görüşmeye hazır olduğumuz mesajını ilettik. Çünkü orada Trump, Macron, yani Avrupalılar ve Amerika olacak. Hep birlikte bir araya gelmek için bunun çok iyi bir fırsat olduğunu düşünüyorum" dedi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise salı günü yaptığı açıklamada, Putin ile Zelenski arasında G7 marjında bir görüşme gerçekleştirilmesine yönelik kendilerine resmi bir teklif ulaşmadığını bildirdi. Zelenski ayrıca, Donald Trump'ın hem kendisiyle hem de Putin ile yaptığı telefon görüşmelerinde, ABD'de üçlü bir zirve düzenlenmesi ihtimalinin gündeme geldiğini belirtti. Ukrayna lideri, "Böyle bir görüşme ABD'de, Putin'in reddetmesinin çok daha zor olacağı bir formatta, en azından Başkan Trump vasıtasıyla organize edilebilir" dedi. Buna karşılık Putin'in dış politika danışmanı Yuri Uşakov, Putin ve Trump'ın 14 Haziran'daki telefon görüşmesinde bu konuyu ele almadıklarını ve Rusya'ya böyle bir teklif iletilmediğini açıkladı. LİDERLER UKRAYNA OTURUMUNDA BİR ARAYA GELDİ Zirve kapsamında Ukrayna delegasyonunun da katılımıyla savaş gündemli ortak bir oturum düzenlendi. Ukraynalı kamu yayın kurumu Suspilne'nin aktardığına göre Zelenski, oturumdaki tüm liderlerin "Rusya'nın bu savaşı kazanamayacağı" konusunda mutabık kaldığını belirtti. Zelenski, toplantıda Ukrayna'ya yönelik hava savunma yardımlarının da ele alındığını ifade ederek, "Hava savunması konusundaki ihtiyacı herkes kabul ediyor, herkes yardım edecek. Tüm G7 üyeleri savunmamızı güçlendirmek için çalışacak. Sistemler ve füzeler hakkında konuştuk ancak şu an için detay vermeyeceğim" dedi. AFP ajansının ismi belirtilmeyen bir Fransız diplomata dayandırdığı haberine göre, G7 liderleri Rusya üzerindeki baskıyı gaz ve petrol yaptırımlarıyla artırma konusunda uzlaştı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, oturumun ardından Times Radio'ya yaptığı açıklamada, G7 içinde durumun değişmekte olduğuna dair güçlü bir fikir birliği ve birlik duygusu hissettiğini söyledi. Starmer, "Ukrayna sadece kendisini savunmakla kalmayıp, topraklarını geri alabildiğini ve Rusya'ya ciddi kayıplar verdirebildiğini gösterdi" diye konuştu. Zirveye ev sahipliği yapan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, Zelenski'ye çarşamba günkü kapanışa kadar zirvede kalmasını ve diğer liderlerin yanı sıra Trump ile yeniden görüşmesini teklif ettiği bildirildi. Zelenski, salı günü Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Kanada Başbakanı Mark Carney ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Merz ile görüşmesinde Ukrayna'nın hava savunmasının güçlendirilmesi ve Rusya topraklarının derinliklerine düzenlenen operasyonların sonuçları ele alındı. Mark Carney ile yapılan görüşmede ise Rusya'ya yönelik yaptırımlar, askeri işbirliği ve Kanada'nın Ukrayna insansız hava araçlarının üretimine sağlayacağı finansal destek konuşuldu. İNGİLTERE VE KANADA'DAN YENİ YAPTIRIM KARARLARI Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer, görüşmelerin ardından Ukrayna'ya yönelik destek sürecinin yeni bir ivme kazanacağını belirterek iyimser mesajlar verdi. Von der Leyen, "Ukrayna için bir dönüm noktasına geliniyor. Ukrayna cesurca savunmasını sürdürürken, Rusya tükenmişlik belirtileri gösteriyor. 2026 yılındaki durum, 2025'tekinden oldukça farklı" dedi. Starmer ise Ukrayna'nın sahada ilerleme kaydettiği bir dönemde, uygulanan yaptırımların sonuç verdiğine dair G7 içinde gerçek bir fikir birliği oluştuğunu ifade etti. Bu doğrultuda İngiltere ve Kanada, Rusya'nın "gölge filosu" ile askeri sanayisine yönelik yeni yaptırımlar açıkladı. Londra yönetimi, G7 ülkeleri arasında bir ilke imza atarak, üçüncü ülkelere Rus sıvılaştırılmış doğalgazı (LNG) taşıyan gemileri yaptırım listesine aldı. Starmer, yeni önlemlerin Rusya'nın savaş ekonomisini destekleyen ve Avrupa'nın güvenliğini tehdit eden gemileri, fonları ve kişileri hedef aldığını vurguladı. ZİRVE ESNASINDA SİBER SALDIRI Bunun yanı sıra G7 liderler zirvesinin düzenlendiği Haute-Savoie departmanındaki bazı resmi kurumların internet siteleri siber saldırıya uğradı. Fransız Le Parisien gazetesinin haberine göre; zirvenin ilk gününde Evian-les-Bains, Annecy, Thonon-les-Bains kentleri ile Saint-Gingolph komünündeki çeşitli kurumsal siteleri hedef alan koordineli bir siber saldırı düzenlendi. Saldırının sorumluluğunu Rusya yanlısı siber korsan grubu NoName057(16) üstlendi. ABD merkezli siber güvenlik platformu FalconFeeds, grubun sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı "Böyle bir etkinliği kaçıramazdık, Fransa'ya küçük bir hediye verdik" açıklamasını paylaştı. Annecy Gölü Turizm Ofisi Sözcüsü Louise-Adelaide Selles, sitelerinin bir süre normalden yavaş çalıştığını ancak bunun teknik bir aksaklığa ya da güvenlik açığına yol açmadığını bildirdi. Haute-Savoie Valiliği ise olayla ilgili bilgileri Paris Savcılığına iletti.