İran Savaşı Hürmüz Boğazı'nı Felç Etti, Avrupa Gübre ve Enerji Darboğazında

İran’da tırmanan çatışmalar, küresel enerji ve gıda tedarik zincirlerinin can damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri aksatıyor. Başta petrol ve gübre hammaddeleri olmak üzere kritik ürünlerin sevkiyatındaki kesintiler, Avrupa’da hem enerji hem de tarım sektörlerini baskı altına alıyor. Deutsche Welle’nin haberine göre, ülkeler acil ham petrol rezervlerini serbest bıraksa da bu tampon hızla eriyor; Al Jazeera ise Avrupa Birliği’nin gübre tedarikini güvence altına almak için yeni bir plan başlattığını ve gıda güvenliğine yönelik endişelerin arttığını bildiriyor. Avrupa, doğalgaz yoğun gübre üretiminde Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle zaten sıkıntı yaşıyordu. Hürmüz Boğazı’ndaki darboğaz, özellikle fosfat ve potas gibi ithal hammaddelere erişimi kısıtlayarak tarımsal maliyetleri yükseltiyor. AB’nin devreye aldığı gübre planı, kısa vadede alternatif rotalar ve stok yönetimine odaklanırken, uzun vadede yerli üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor. Petrol arzındaki daralma ise lojistik ve üretim maliyetlerini tırmandırarak enflasyonist baskıları şiddetlendiriyor. Stratejik rezervlerin azalması, piyasalara geçici bir rahatlama sağlasa da, krizin sürmesi halinde enerji güvenliği risklerinin derinleşeceğine işaret ediyor. Uzmanlar, hem enerji hem de gübre piyasalarındaki eş zamanlı şokların, Avrupa ekonomisi için stagflasyon tehlikesini canlı tuttuğunu belirtiyor.