Dev inşa seferberliği Amerika’da gündem oldu

Dev inşa seferberliği Amerika’da gündem oldu

MİTHAT YURDAKUL / ANKARA -USA TODAY ve Business Insider, 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen yeniden inşa çalışmalarını okurlarına taşıdı. Haberlerde ilk kalıcı konutların temelinin 15. günde atıldığına, en yoğun dönemde 200 bin kişinin sahada çalıştığına dikkat çekildi. Türkiye’nin 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yürüttüğü inşa seferberliği ABD merkezli USA TODAY ve Business Insider’ın yayın platformlarında yer aldı. 2 yılda 455 bin konut Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yaklaşık 2 yılda tamamladığı 455 binden fazla konutun inşa süreci yabancı basın kuruluşlarının ilgisini çekmeye devam ediyor. Bakanlık koordinesinde yürütülen yeniden inşa çalışmaları ABD’nin önde gelen yayın organlarından USA TODAY ve Business Insider’da geniş yer buldu. Haberlerde 2 yılda tamamlanan 455 bin 357 bağımsız bölümün yanı sıra illerdeki altyapıdan okullara, ticari alanlardan tarihi şehir merkezlerine kadar uzanan çalışmalar aktarıldı. İnşa seferberliğinin rakamlarla birlikte ele alındığında çalışmanın ölçeğinin ortaya çıktığı belirtildi. Eş zamanlı inşa Ayda 75-100 milyon arasında görüntülenme alan usatoday.com’un haberinde depremlerin Suriye’de de şehirleri harabeye çevirdiğine dikkati çekildi ve deprem bölgesindeki illerde yaklaşık 14 milyon kişinin doğrudan etkilendiğine yer verildi. Bakanlığın koordinasyonunda enkaz kaldırma çalışmaları devam ederken bir yandan da yeniden inşa sürecinin başladığına vurgu yapılan haberde “İlk kalıcı konutların temelleri depremlerden 15 gün sonra atıldı, ilk köy evleri ise 45. günde teslim edildi. Programın en yoğun döneminde 174 alandaki 3.481 şantiyede yaklaşık 200 bin mimar, mühendis ve inşaat işçisi görev yaptı; üretim saatte 23, günde 550 konuta eşdeğer bir hıza ulaştı” ifadeleri kullanıldı. Malatya İkizce, Adıyaman İndere, Hatay Dikmece ve Kahramanmaraş Altınova’da yürütülen eş zamanlı inşa süreci anlatıldı. Bakanlığın “Yerinde Dönüşüm” programıyla da ev ve iş yerlerini kendi arsasında yeniden yapmayı tercih eden Türk vatandaşlarını desteklediği de belirtildi. Yalnızca bir konut projesi değil Haberde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un, inşa programını yalnızca bir konut projesi olarak değil, şehirleri yeniden ayağa kaldırma, ekonomik ve sosyal hayatı canlandırma ve şehirleri afetlere dirençli hale getirme vizyonuyla koordine ettiğine de vurgu yapıldı. Depremde yalnızca binaların değil, içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu şebekelerinin de zarar gördüğü ve bölgede yaklaşık 11 bin kilometrelik alanda çalışma yürütüldüğü kaydedildi. Özellikle Hatay’da tarihi yapıların da yeniden inşa edildiği belirtildi. Aylık 60 milyonun üzerinde global ziyaretçi alan Business Insider da haberinde ilk kalıcı konutların temeli 15’inci günde atıldığına, ilk köy evlerinin 45’inci günde teslim edildiğine dikkati çekti. Birçok ülkenin nüfusunu aşan ölçek Uluslararası basının mercek altına aldığı dev inşa seferberliğinin saha verileri, projenin küresel ölçekte neden “dünyanın en büyük iyileştirme operasyonu” olarak tanımlandığını ortaya koyuyor. TOKİ, Emlak Konut GYO ve Yapı İşleri Genel Müdürlüğü eliyle tamamlanan 455 bin 357 bağımsız bölümün; 367 bin 995’ini konutlar, 65 bin 672’sini köy evleri ve 21 bin 690’ını ise ticari üniteler oluşturuyor. Yaklaşık 2 milyon vatandaşın güvenli barınma ihtiyacını karşılayan bu yapı stoku, Litvanya, Slovenya veya Letonya gibi birçok Avrupa ülkesinin toplam nüfusunu tek başına barındırabilecek büyüklüğe karşılık geliyor. En büyük pay Hatay’ın İnşa çalışmalarında en büyük payı, depremin en ağır yıkıma yol açtığı Hatay aldı. Dikmece uydu kenti, Asi Nehri çevresi, Tarihi Uzun Çarşı ve Kurtuluş Caddesi’nin ihyası gibi dev projelerin yürütüldüğü kentte toplam 153 bin 755 bağımsız bölüm hak sahiplerine teslim edildi. Hatay’ı 79 bin 660 bağımsız bölümle Malatya izlerken; kentte İkizce bölgesindeki yeni yerleşimlerin yanı sıra Kuyumcular, Bakırcılar ve Şire Pazarı ticaret merkezleri yeniden ayağa kaldırıldı. Depremin merkez üssü Kahramanmaraş’ta ise Altınova uydu kenti, Azerbaycan Mahallesi, Kapalı Çarşı ve Demirciler Çarşısı projeleriyle birlikte toplam 73 bin 956 konut ve iş yeri tamamlandı. Adıyaman’da İndere (Zey) bölgesindeki kayalık zemine kurulan 16 bin 467 konutluk dev uydu kentin de aralarında bulunduğu toplam 43 bin 366 bağımsız bölüm inşa edilirken, Gaziantep’te Nurdağı ve İslahiye merkezli kalıcı konutlar ile kırsal dönüşüm projeleri kapsamında 31 bin 53 bağımsız bölüm teslim edildi. Depremden etkilenen diğer illerde ise teslimat sayıları Diyarbakır’da 17 bin 206, Elazığ’da 14 bin 894, Şanlıurfa’da 13 bin 429, Osmaniye’de 12 bin 557, Adana’da 12 bin 073 ve Kilis’te 2 bin 569 olarak kayıtlara geçti; ayrıca Tunceli, Sivas ve Kayseri’deki afet konutlarıyla birlikte bölgenin tamamında güvenli yapılaşma süreci tamamlandı.