Sekiz Dışişleri Bakanı, İstanbul'da buluşuyor. Krizler masada

Sekiz Dışişleri Bakanı, İstanbul'da buluşuyor. Krizler masada

Türkiye'nin girişimiyle İstanbul'da buluşan R4 ve E3 ülkelerinin dışişleri bakanları, Filistin, Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Ukrayna krizlerine ortak çözüm arıyor. Türkiye'nin girişimiyle bir araya gelen yedi ülkenin dışişleri bakanları, bölgesel ve küresel krizlere ortak çözüm arayışıyla İstanbul'da toplanıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğindeki görüşmelerde, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan oluşan R4 formatı ile İngiltere, Almanya ve Fransa'nın yer aldığı E3 grubu aynı masada buluşuyor. Bakanlar düzeyindeki temaslarda Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, ABD ile İran arasındaki gerilim, İsrail'in saldırıları, Yemen'deki durum ve Rusya-Ukrayna savaşı ele alınıyor. Taraflar kriz başlıklarının yanı sıra ülkeler arasındaki yeni işbirliği ve koordinasyon imkanlarını da değerlendiriyor. FİDAN BÖLGESEL KRİZLERİN YAYILMASINI ÖNLEME ÇAĞRISI YAPACAK Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Hakan Fidan toplantıda, süregelen ihtilafların birbirini besleyerek çatışmaları yeni alanlara taşımasının engellenmesi gerektiğini dile getirecek. Fidan, bölgesel gerilimlerin daha geniş çaplı bir istikrarsızlığa dönüşmesini önlemek amacıyla Türkiye'nin bölgesel sahiplenmeyi esas alan işbirliği mekanizmalarına öncelik verdiğini belirtecek. Fidan, İsrail'in Filistin'deki işgalinin, barış çabalarını aksatan uzlaşmaz tavrının ve bölge geneline yayılan saldırganlığının Ortadoğu'daki gerilimlerin temel nedeni olduğuna dikkat çekecek. Tüm devletlerin Kudüs'ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyecek, iki devletli çözüme zarar verebilecek adımlardan kaçınması gerektiğini vurgulayacak. Görüşmelerde ayrıca İsrail'in yasadışı yerleşimleri genişletme adımları ve yasadışı yerleşimci terörünü teşvik etmesi karşısında uluslararası toplumun kararlı duruş sergilemesi istenecek; İsrail'e yönelik baskının artırılması gerektiği kaydedilecek. BOĞAZLARIN GÜVENLİĞİ DE MASADA ABD ile İran arasındaki gerilimin yalnızca diplomasi ve diyalog yoluyla aşılabileceğine işaret edecek olan Fidan, askeri yöntemlerin kalıcı sonuç vermediğini, tersine bölgedeki kırılganlıkları artırdığını aktaracak. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı güvenceye kavuşturulmasının hem bölgesel hem de küresel istikrar için hayati önem taşıdığını ifade edecek. Husilerin Suudi Arabistan'daki sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılarına değinecek olan Fidan, Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın güvenliğine dönük desteğini yineleyecek; Mekke Savunma İttifakı'nın temsil ettiği ortak güvenlik ve dayanışma anlayışına işaret edecek. Fidan, Suriye'de istikrar ve refahın güçlendirilmesi yolunda R4 ve E3 ülkelerinin katkı sunduğunu aktarırken İsrail'in Suriye'yi istikrarsızlaştırmayı amaçlayan eylemlerini sürdürdüğünü kaydedecek. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların oluşturduğu güvenlik risklerine de değinecek olan Fidan, Türkiye'nin Karadeniz'e kıyıdaş bir ülke olarak savaşın bu denize yayılmasını engellemek amacıyla taraflara çözüm önerileri iletmeye devam ettiğini belirtecek. GÖRÜŞMELERE İTALYA DA DAHİL OLUYOR İstanbul'daki zirveye Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud katılıyor. İtalya Dışişleri Bakanlığı da Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin Türkiye'nin girişimiyle düzenlenen toplantıya katılacağını açıkladı. Bakanlık açıklamasında, "Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Türkiye'nin girişimiyle düzenlenen ve başlıca uluslararası krizlere odaklanan bakanlar toplantısına katılmak üzere yarın İstanbul'da olacak" ifadesine yer verildi. İtalya'nın katılımıyla genişleyen temaslarda uluslararası barış ve güvenliğe yönelik sınamaların değerlendirileceği, özellikle Ortadoğu, Filistin, Yemen ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımı güvenliğinin ele alınacağı kaydedildi. R4 VE E3 FORMATLARININ GEÇMİŞİ Bölgesel 4'lü (R4) mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan ortaklığıyla bölgesel sahiplenme temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve diyaloğu güçlendirmek hedefiyle kuruldu. R4 dışişleri bakanları, ilki bu yıl 18 Mart'ta Riyad'da gerçekleşen buluşmanın ardından toplam altı toplantı yaptı; son temas 21 Eylül'de BM Genel Kurulu marjında New York'ta düzenlendi. Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'dan oluşan Avrupa 3'lüsü (E3) ise 2003 yılından bu yana İran'ın nükleer programına yönelik üçlü diplomatik işbirliği çerçevesinde faaliyet yürütüyor. Yapı zaman içinde farklı bölgesel ve uluslararası dosyalarda ortak girişimler üstlenen bir nitelik kazandı.