Afganistan-Pakistan ticaretinde yapısal kırılma: Peşaver için sanayi dayanıklılığı sınavı
Taliban'ın Kabil'e dönüşünden beş yıl sonra Afganistan ile Pakistan arasındaki ekonomik ilişkide yapısal bir dönüşüm yaşanıyor. Dawn'ın Corporate Window analizinde, bu durumun özellikle Hayber-Pahtunhva eyaleti ve Peşaver için yalnızca ikili ticaret sorunu olmadığı, giderek sanayi dayanıklılığı ve rekabet gücü meselesine dönüştüğü belirtiliyor. Dönüşümün en net göstergesi olarak Afganistan'ın Pakistan üzerinden yaptığı transit ticaret ve konteyner trafiği gösteriliyor. Transit ticaretteki hareketlilik, sınır bölgesindeki üretim ve lojistik altyapısını doğrudan etkiliyor. Peşaver'deki işletmeler için bu süreç, Afganistan pazarına erişimde yeni koşullara uyum sağlama gerekliliğini ortaya çıkarıyor. Analiz, ekonomik ilişkilerdeki bu yapısal kaymanın bölgesel ticaret dengeleri ve yerel sanayinin geleceği açısından dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Pakistan gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 1 gün önce- Ekonomik24 Ağu 02:43
CORPORATE WINDOW: The crossroads of collapse
Five years after the Taliban returned to Kabul, Afghanistan’s economic relationship with Pakistan is undergoing a structural shift. For Khyber-Pakhtunkhwa, particularly Peshawar, this is not simply a bilateral trade issue. It is increasingly a question of industrial resilience and competitiveness. The clearest evidence is Afghanistan’s transit trade through Pakistan. Container traffic, which had risen to nearly 89,000 containers worth about $5 billion before the Taliban returned to power, briefly climbed to a record 102,886 containers valued at $6.7bn in FY23. It then went into reverse. Volumes fell to 54,114 containers in FY24 and 42,959 in FY25, worth $1.36bn. In FY26, they collapsed to just 11,592 containers valued at $367 million, according to customs data cited in a recent Dawn report. The numbers matter because they show that Pakistan’s October 2025 border restrictions did not create the decline; they accelerated a process that was already under way. As Afghanistan shifts imports towards Iran and Central Asia, Pakistan risks losing not only transit trade but also the industrial and commercial ecosystem built around it Kabul has been deliberately diversifying its trade routes, with Iran emerging as the most important alternative. The World Bank’s Afghanistan Economic Monitor reports that the Iranian corridor has become the backbone of Afghanistan’s import supply chain. In FY25, Iran accounted for 31.3pc of Afghan imports, while direct imports from Iran and imports transiting through Iran together represented 48.6pc of total imports. Central Asian routes are also gaining importance. This means Pakistan is losing more than transit fees. It is losing its traditional position as Afghanistan’s principal gateway to international markets. The reverse-transit trade has suffered an even sharper collapse. Afghan exports travelling through Pakistan to third markets fell from $454m in FY25 to only $7m in FY26, according to Customs data. For decades, Afghan demand supported an economic ecosystem linking Karachi’s ports with Peshawar and the border markets. Manufacturers, wholesalers, transporters, clearing agents, warehouses and financial intermediaries all benefited from the movement of goods into Afghanistan. When that flow contracts, the damage travels far beyond the customs post. Industries in KP already face high energy, financing and transport costs. A shrinking Afghan market adds another burden: weaker demand precisely when businesses need greater capacity utilisation to remain competitive. Cement, construction materials, food products, pharmaceuticals, textiles and consumer goods have traditionally found markets in Afghanistan. A sustained reduction in Afghan orders threatens manufacturers and wholesalers alike. A truck that does not cross the border means less income for a transporter. A warehouse without cargo requires fewer workers. A wholesaler with fewer Afghan customers reduces purchases from manufacturers. A factory with fewer orders cuts production. The disruption is also affecting trade of industrial inputs, for example, imports of coal from Kabul. Cross-border supply disruptions can therefore raise production costs while export demand is weakening. The situation is problematic to say the least. A manufacturer can respond to falling demand by reducing prices, production or margins. But if input costs are rising simultaneously, the options narrow sharply. The result is a loss of competitiveness, not only in Afghanistan but potentially in domestic and other export markets. The consequences extend beyond industry. Agricultural markets on both sides of the border are highly sensitive to delays because fruits and vegetables are perishable. When Torkham or Chaman is closed or severely congested, exporters cannot simply store their cargo indefinitely. Recent developments illustrate the cost. In 2025, five southern Afghan provinces that make up the country’s main grape-producing region exported 44,225 tonnes of grapes worth $13.8m; nearly 43,000 tonnes went to Pakistan, with the remainder going to Bangladesh, Iraq and India. So far in 2026, exports have fallen to just 256 tonnes, valued at about $100,000, according to a recent Associated Press report. Such losses are not confined to Afghan farmers. Pakistani transporters, commission agents, wholesalers and retailers are also affected by interruptions to cross-border commerce. At the centre of the problem is the Afghanistan-Pakistan Transit Trade Agreement (APTTA), designed to turn geography into economic opportunity. Pakistan offered Afghanistan access to seaports; Afghanistan offered Pakistan a potential land bridge towards Central Asia. But security concerns, smuggling, regulatory disputes and political tensions have steadily eroded the commercial value of that arrangement. Pakistan has legitimate concerns. Transit cargo destined for Afghanistan can be diverted into Pakistani markets, depriving the government of revenue and creating unfair competition for domestic businesses. In October 2023, Pakistan imposed a 10pc processing fee on specified categories of Afghan transit goods, including garments, footwear, machinery, blankets and textiles, as part of efforts to curb misuse of the transit system. Afghanistan, however, has legitimate commercial concerns of its own. Every additional document, financial requirement, inspection or border delay raises the cost and uncertainty of trade. If an alternative route through Iran becomes commercially viable, traders have an incentive to use it. And once a trader establishes a new supply chain, winning him back becomes considerably harder. Afghanistan will not escape the cost of this realignment. Longer routes can increase transport and logistics expenses, while Pakistan loses port activity, trucking, warehousing, customs-related business and market access. There are undoubtedly consequences for the entire Pakistan economy, but for KP the consequences are immediate. Peshawar’s traders, transporters, warehouses, clearing agents and manufacturers form an interconnected commercial ecosystem built around access to Afghanistan and, beyond it, Central Asia. The Pak-Afghan Joint Chamber of Commerce and Industry estimates that Pakistani exporters suffered about $225m in losses over eight months of this year because of restrictions and blockades. It puts Pakistan’s annual exports to Afghanistan around $1.5bn, while exports to Central Asian markets through Afghanistan at $800m a year. This is particularly disturbing for KP because geography has traditionally been its competitive advantage. Peshawar and the wider Khyber corridor were positioned to benefit from trade between Pakistan, Afghanistan and Central Asia. That advantage is now being weakened as Afghanistan diversifies its trade routes. Pakistan therefore cannot treat the collapse of Afghan transit trade solely as a security or diplomatic issue. Nor can Kabul assume that replacing Pakistani routes with Iranian and Central Asian corridors carries no economic cost. Both sides need a predictable, rules-based transit regime. Published in Dawn, The Business and Finance Weekly, August 24th, 2026
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan Tabipler Birliği'nden güvenli olmayan su satıcılarına yargı talebi
Pakistan Tabipler Birliği (PMA), ülke genelinde içme suyu kalitesinin bozulmasına ve buna bağlı su kaynaklı hastalıkların yaygınlaşmasına dikkat çekerek, güvenli olmayan su satanların ceza kanunları kapsamında yargılanmasını istedi. Birlik, belediye su altyapısındaki sistemik sorunlar nedeniyle milyonlarca vatandaşın kirli su tüketmek zorunda kaldığını belirtti. PMA'nın açıklaması, hükümetin içme suyu kalitesine yönelik izleme raporlarının gündeme geldiği bir dönemde yapıldı. Talep, su kaynaklı hastalıkların önlenmesi için denetim ve yaptırım mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği yönündeki kamuoyu baskısını artırıyor. Suya erişim ve hijyen koşulları, Pakistan'da halk sağlığı politikalarının temel tartışma başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Pakistan1 olay36 dk önce - Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan'ın KP Eyaletinde E-İhale Balıkçılık Gelirini %245 Artırdı
Khyber Pakhtunkhwa Hayvancılık ve Balıkçılık Departmanı, balıkçılık hakları için elektronik ihale (e-ihale) uygulamasını hayata geçirdi. Bu uygulamanın ardından departmanın cari mali yıldaki geliri 666 milyon rupiye ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde gelir 190 milyon rupi seviyesindeydi; böylece yüzde 245'lik bir artış kaydedildi. E-ihale kapsamında eyalet genelindeki 17 su kütlesi için balıkçılık hakları açık artırmaya çıkarıldı. Bu su kütlelerinin büyük bölümünü barajlar oluşturuyor. Departman, dijital ihale yöntemiyle gelirlerini önemli ölçüde artırmış oldu.
Pakistan1 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan'da kripto operatörlerine NOC başvurusu için 5 Eylül 2026'ya kadar süre
Pakistan Sanal Varlıklar Düzenleme Kurumu (PVARA), mevcut sanal varlık hizmet sağlayıcılarına (VASP) 5 Eylül 2026 tarihine kadar NOC başvurusu yapma zorunluluğu getirdi. Kurum, bu tarihe kadar başvurmayan mevcut sağlayıcıların faaliyetlerini durdurmak zorunda kalacağını duyurdu. Düzenleme, Pakistan'da kripto varlık hizmeti sunan mevcut oyuncuların yasal çerçeveye uyum sağlamasını hedefliyor. PVARA'nın belirlediği takvim, sektördeki mevcut hizmet sağlayıcıların düzenleyici onay alması için net bir son tarih oluşturuyor.
Pakistan1 olay2 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Gepco özelleştirmesine Pakistan, Türk ve Suudi şirketlerden ilgi
İslamabad'daki Özelleştirme Komisyonu, Cuma günü Gujranwala Elektrik Enerjisi Şirketi'nin (Gepco) özelleştirilmesi için son başvuru tarihinde 11 yatırımcıdan niyet mektubu aldığını açıkladı. Komisyon, yerli ve uluslararası yatırımcılardan gelen yoğun ilgiyi vurguladı. Başvuru sahipleri, şirketin yüzde 51 ila yüzde 100 arasında hissesini satın almak istiyor. Açıklamada ilgi gösterenler arasında Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan merkezli şirketlerin yer aldığı belirtildi. Gepco, Pakistan'ın elektrik dağıtım sektöründe faaliyet gösteriyor.
Pakistan1 olay3 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Pakistan liderlerinden teröre karşı küresel eylem çağrısı
Başbakan Şahbaz Şerif ve Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, 21 Ağustos Uluslararası Terör Kurbanlarını Anma ve Saygı Günü dolayısıyla yayımladıkları ayrı mesajlarda terörizme karşı birleşik küresel eylem çağrısı yaptı. İki lider, hiçbir ülkenin toprağının başka bir ülkeye yönelik terör faaliyetleri için kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Açıklamalar, kurbanları anma ve destekleme amacı taşıyan uluslararası gün kapsamında geldi. Pakistan yönetimi, terörle mücadelede uluslararası işbirliğinin önemine dikkat çekerek, sınır ötesi terör tehditlerine karşı ortak tutum sergilenmesi gerektiğini belirtti. Bu çağrı, bölgesel güvenlik tartışmalarının sürdüğü bir dönemde Pakistan'ın diplomatik söylemini yansıtıyor.
Pakistan2 olay3 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Sindh'de Sıtma Vakalarında Kademeli Artış: Bir Günde 916 Doğrulanmış Vaka
Pakistan'ın Sindh eyaletinde sıtma vakaları kademeli bir artış gösteriyor. Sağlık departmanının 24 Ağustos Pazartesi gününe ilişkin verilerine göre, eyalet genelinde 10.033 şüpheli hasta sıtma için tarandı ve 916 kişinin testi pozitif çıktı. Bu, tek bir günde doğrulanan vaka sayısının 900'ü aştığını ortaya koyuyor. Sıtma, sivrisinek kaynaklı bir enfeksiyon olarak biliniyor. Resmi istatistikler, eyalet genelinde vaka artışının sürdüğünü gösteriyor. Yetkililerin konuyla ilgili ek önlem alıp almadığına dair haberde ayrıntı yer almıyor.
Pakistan1 olay28 dk önce