Trump'tan Rusya Yaptırım Tasarısına İran'ın Eklenmesi İçin Cumhuriyetçilere Çağrı

Trump’tan Rusya yaptırımları tasarısına İran’ın da eklenmesi çağrısı

ABD Başkanı Donald Trump, hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham’ın üzerinde çalıştığı Rusya yaptırım tasarısına İran’ın da dahil edilmesi gerektiğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, Kongre’deki Cumhuriyetçilere seslenerek Rusya yaptırım tasarısının kapsamının genişletilmesini istedi. Trump paylaşımında, "Cumhuriyetçiler, Rusya Yaptırımları Tasarısı’na İran’ı da eklemeli. Lindsey’nin yapmak istediği buydu ve bu gerçekleşecekti. ÖNEMLİ!!!" ifadelerini kullandı. Trump’ın işaret ettiği ve yakın zamanda hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın uzun süredir ilerletmeye çalıştığı Rusya yaptırımları yasa tasarısının revize edilmiş metni, Moskova’ya yönelik zorunlu önlemlerin kapsamını genişletirken başkana geniş muafiyet yetkileri tanıyor. Graham, ani ölümünden önceki günlerde gerçekleştirdiği Kiev ziyareti sırasında, Demokrat Senatör Richard Blumenthal ile birlikte hazırladığı tasarının son versiyonu üzerinde Beyaz Saray ile anlaşmaya varıldığını belirtmişti. "BAŞKAN TRUMP'IN DESTEĞİNDEN BÜYÜK MEMNUNİYET DUYUYORUZ" Senatör Blumenthal salı günü yaptığı açıklamada, tasarı üzerinde aylarca süren, son derece zorlu ve zaman zaman hararetli geçen partiler üstü müzakereler yürüttüklerini kaydetti. Blumenthal, "Ancak Başkan Trump’ın şu anda bunu destekliyor olmasından dolayı çok ama çok memnunuz" dedi. Tasarının yeni metni; zorunlu yaptırımların yalnızca Rusya liderliği ve enerji sektörüne değil, aynı zamanda Rus savunma sanayisinin alt yüklenicilerine ve yaptırımları delmek için kullanılan "gölge filoya" da uygulanmasını öngörüyor. Yeni taslak, önceki versiyona kıyasla başkanın Rus enerjisi satın alan küresel alıcılar üzerindeki gümrük vergisi yetkisini ise daraltıyor. Buna karşın güncellenmiş metin, Beyaz Saray’ın muafiyetin "ABD’nin ulusal çıkarlarına uygun olduğunu" yazılı olarak belgelemesi ve gerekçelerini içeren bir rapor sunması şartıyla, başkana yaptırımları veya kısıtlamaları askıya alma yetkisi veriyor. Rusya’nın savaş bütçesine giden kaynakları kesmeyi amaçlayan partiler üstü bu girişim, yasama organı ile Beyaz Saray arasında yürütme organının ne derece sınırlandırılacağı konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle uzun süredir tıkanmış durumdaydı. Beyaz Saray, Graham’ın ofisinden tasarıdaki yaptırım dilini yumuşatmasını istemiş; Trump’ın yaptırım uygulanacak kişi veya kurumları seçebilmesine olanak tanıyacak muafiyetlerin eklenmesini ve bağlayıcı ifadelerin metinden çıkarılmasını talep etmişti. Yasanın mevcut haline göre, yürürlüğe girmesinden itibaren 30 gün içinde Rus liderliği, enerji sektörü ve finans kuruluşlarının yanı sıra yasa dışı yollarla Rus petrolü taşıyan gölge filoyu da içeren geniş yaptırım kaçakçılığı ağlarına yönelik kısıtlamaların devreye girmesi gerekiyor. MÜTTEFİKLERE ENERJİ İTHALATINDA ESNEKLİK Tasarı, Rusya’nın enerji ihracatına bağımlılığı azaltmaları için küresel alıcılara baskı yapmak amacıyla gümrük vergilerini kullanmayı hedefliyor. Önceki taslakta yer alan küresel alıcılara yönelik yüzde 500’lük genel gümrük vergisi oranı, bu versiyonda değiştirildi. Yeni düzenleme, Rus doğalgazına olan bağımlılığını azaltmak için "önemli adımlar" atan ve toplam doğalgaz ithalatı Rusya’nın o dönemki yıllık toplam doğalgaz ihracatının yüzde 15’inden az olan ülkelere istisna tanıyor. Bu hüküm, Rus enerjisine bağımlılığını azaltmakta zorlanan ABD müttefiklerine hareket alanı sağlıyor. Hassas müzakereler hakkında bilgi veren ve adının açıklanmasını istemeyen bir Senato çalışanına göre, geçen hafta Türkiye’de düzenlenen NATO zirvesinde Senatör Graham, Senatör Jeanne Shaheen ve Hazine Bakanı Scott Bessent arasında yürütülen üst düzey görüşmelerin ardından taraflar arasında tam bir uzlaşı sağlandı. Tasarının nisan 2025’te sunulan önceki versiyonu, ocak ayında Beyaz Saray’ın onayını almış ancak daha sonra yeniden sonuçsuz kalmıştı. Senatörler, Beyaz Saray ile üzerinde yakın çalışılarak hazırlanan bu yeni metnin Kongre’den sorunsuz bir şekilde geçmesini bekliyor. Graham, tasarıyı geçen yıl nisan ayında ilk kez sunduğunda Avrupa ülkelerine, Rusya ile yaptığı ticaret nedeniyle Çin’i cezalandırma çağrısında bulunmuştu. Blumenthal ise bu konuda daha temkinli bir dil kullanarak, "Adım atıyorlar, umarız daha fazlasını yaparlar" demekle yetinmişti. Demokrat Senatör Mark Kelly ise tasarının hızlıca yasalaşması konusunda daha karamsar bir tablo çizerek, "Senato’daki Cumhuriyetçiler ne yazık ki genellikle Donald Trump’ı takip ediyor. Bağımsız bir yönetim organı olduğumuzu sıkça unutuyorlar. Trump’ın bu konuda ne söyleyeceğini görmemiz gerekecek" değerlendirmesinde bulundu. DEMOKRATLAR KARŞI Diğer yandan bazı Demokrat Kongre üyeleri, tasarının yasalaşması halinde ABD’deki tüketiciler için fiyatların yükseleceği uyarısını yaparak Kongre’ye tasarıyı engelleme çağrısında bulundu. "2026 Rusya’ya Yaptırım Yasası" adını taşıyan revize edilmiş tasarı, Graham’ın ölümünden günler sonra perşembe günü Senato’ya sunuldu. Cumhuriyetçiler tasarının geçmesini Graham’ın mirasına ve Ukrayna’nın özgürlüğüne verilen desteğe bir saygı duruşu olarak nitelendirirken, Demokratlar bu adımın faturasını Amerikan hanehalkının ödeyeceğini savunuyor. Temsilciler Meclisi üyeleri Don Beyer ve Brad Schneider, yaptırımların yanı sıra Rus petrol ve doğalgazını almaya devam eden ülkelerden yapılacak ithalata yüzde 100’e varan gümrük vergisi getirilmesinin, Amerikan ailelerinin maliyetlerini artıracağını ve ABD’nin en önemli ticari ilişkilerine zarar vereceğini belirtti. Rus petrol ve doğalgazının en büyük alıcıları arasında Çin ve İndistan yer alıyor. Birleşmiş Milletler ticaret verilerine göre Çin, geçen yıl Meksika ve Kanada’nın ardından ABD ithalatında yaklaşık yüzde 10’luk payla üçüncü sırada yer alırken, Hindistan ise yüzde 3’lük bir oran oluşturdu. Demokratların bu uyarıları, Ukrayna’nın Rus petrol rafilerine düzenlediği insansız hava aracı saldırılarının küresel ölçekte ve ABD’de ekonomik sarsıntılara yol açtığı bir döneme denk geldi. Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden Rusya, iç piyasadaki yakıt tedarikinin aksaması üzerine bu ay dizel ihracatını askıya almıştı. Bu da küresel çapta dizel fiyatlarını yükseltirken, ABD’de de dizel fiyatlarının galon başına 5 doların üzerine çıkmasına neden oldu.