İsrail'in 'Süper Sparta' Vizyonu Bütçe Dengesini Sarstı
İsrail'in çok cepheli savaşı ve Başbakan Netanyahu'nun ülkeyi Orta Doğu'nun 'süper Sparta'sına dönüştürme kararlılığı, savunma bütçesini hızla artırırken eğitim ve sağlık harcamalarında kesinti endişelerini beraberinde getiriyor. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın saldırısıyla başlayan bölgesel çatışmaların toplam maliyeti 405 milyar şekele ulaştı. Yükselen savunma giderleri, hükümetin diğer kamu hizmetlerine ayırdığı kaynakları daraltma riski taşıyor. Ekonomistler ve sosyal politika uzmanları, bu eğilimin uzun vadede ülkenin beşeri sermayesine ve sosyal refahına zarar verebileceği uyarısında bulunuyor. Netanyahu'nun 'süper Sparta' söylemi, İsrail'in kalıcı bir savaş ekonomisine doğru evrildiği tartışmalarını alevlendirirken, iç siyasette bütçe öncelikleri üzerine ciddi bir mücadele yaşanıyor. Eğitim ve sağlık harcamalarının kısıtlanması, özellikle enflasyon ve yaşam maliyeti baskıları altında toplumsal gerilimleri artırabilir.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
İsrail gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Zaman çizelgesi
en güncel: 6 gün önce- Ekonomik07 Haz 09:29
Israel's permanent state of war comes with economic, social costs
The enormous costs of Israel’s multi-front war and Prime Minister Benjamin Netanyahu’s determination to turn his country into a “super-Sparta” of the Middle East are driving up the defence budget and raising fears of cutbacks in education and healthcare. The total cost of the series of interconnected regional conflicts that began with Hamas’s attack on Israel on October 7, 2023 stood at 405 billion shekels ($138bn) as of late April, according to the governor of the Bank of Israel, Amir Yaron. “That’s a huge figure, more than 17 per cent of GDP,” he said during a recent economic conference in Herzliya, north of Tel Aviv. Just the military campaign against Iran, which began with a wave of US-Israeli strikes on February 28, incurred an additional cost of 35bn shekels ($12bn) for the state up until a ceasefire took effect on April 8, according to an initial estimate by the finance ministry. Following the adoption of the 2026 budget in late March, the government noted the defence ministry’s budget had more than doubled since October 2023. To support the war effort, the government borrowed heavily on international markets in 2024 and 2025. It has reached the point where public debt now accounts for more than 69pc of GDP, compared to 60pc before the war, according to the Treasury. Taxes and social security contributions have also increased. ‘Trauma economy’ Israelis are “paying twice” for the war, said Esteban Klor, an economics professor at Jerusalem’s Hebrew University. The first cost, he told AFP, is via the decline in government social spending and reduced investment in public services resulting from several successive “across-the-board” budget cuts, even as “we are… increasing the debt”. “Education will suffer, the quality of infrastructure will decline, as will the performance of the healthcare system,” he said. The second cost is to economic growth, though this has been less visible as the Israeli economy quickly overcame the initial shock of the war. GDP had returned to its 2022 level by 2024 and is continuing to grow at an enviable rate. But the ongoing mobilisation of tens of thousands of reservists since October 2023 is also taking a toll. “Since… many of our workers are in the army rather than at their jobs, this affects production,” Klor explained. According to a survey published on June 1 by the Israel Democracy Institute (IDI) think tank, 31pc of respondents said they had experienced a decline in their wages or income since October 7, 2023. The phenomenon is hitting the self-employed and lowest-income workers the hardest. At the Herzliya conference, the deputy head of budgets at the finance ministry, Tamar Levy-Boneh, warned against a “trauma economy” — in which the sense of shock and failure from October 7 leads the military to constantly demand more funding to ensure the country’s security. “The security establishment must learn to meet its needs in a way that does not undermine the standard of living and must assume its share of responsibility,” Levy-Boneh said. ‘Super-Sparta’ But Netanyahu advocates the opposite view. In September 2025, he said Israel had no choice but to become a “super-Sparta”, a reference to the ancient Greek city-state devoted entirely to war. As divergences emerge between Netanyahu and US President Donald Trump regarding Israel’s offensive against Hezbollah in Lebanon and how to end the war with Iran, the Israeli premier is pushing for greater self-sufficiency. Under his vision, Israel would gradually wean itself off its reliance on the massive military aid it receives from the United States. He confirmed as such on May 3, vowing to invest 350bn shekels over the next decade in the national defence industry to ensure “overwhelming aerial superiority”. Economics professor Klor warned that the defence budget could exceed 10pc of GDP and called for a swift return to a “more reasonable” level. Israel is one of the developed countries where inequality is most glaring, and the dragging war is not helping. According to the latest available study by the Israeli National Insurance Institute, the proportion of children living below the poverty line rose from 27.6pc to 28pc between 2023 and 2024.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktörcanlı
İsrail, Hamas'ın silahlı kanat lideri İzz el-Din el-Haddad'ı Gazze'de öldürdü
İsrail ordusu, Hamas'ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın lideri İzz el-Din el-Haddad'ın, cuma günü Gazze kentine düzenlenen hava saldırısında öldürüldüğünü doğruladı. El-Haddad, 7 Ekim 2023 saldırılarının planlayıcılarından biri olarak görülüyordu; İsrail Savunma Bakanı, onun 'binlerce İsrailli sivil ve askerin öldürülmesi, kaçırılması ve zarar görmesinden sorumlu' olduğunu açıkladı. Hamas da saldırıda el-Haddad'ın eşi ve kızının da hayatını kaybettiğini doğrulayarak, bunu ateşkes ihlali olarak nitelendirdi. Saldırı, İsrail ile Hamas arasında ABD arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasına rağmen gerçekleşti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 7 Ekim saldırılarının mimarlarının neredeyse tamamının etkisiz hale getirildiğini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı saldırıyı 'terörist eylem' olarak kınarken, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını son haftalarda yoğunlaştırdığı bildiriliyor. Eş zamanlı olarak İsrail güçleri, Gazze'ye yardım götürmeye çalışan uluslararası bir filoyu uluslararası sularda durdurarak 430 aktivisti gözaltına aldı. El-Haddad'ın öldürülmesi, Hamas'ın askeri liderliğine vurulan son ağır darbe olarak değerlendiriliyor. Ancak ateşkesin kırılganlığını artıran bu gelişme, bölgedeki insani krizi derinleştirirken, Birleşmiş Milletler İsrail'in Gazze'deki 'yasa dışı varlığına' son vermesi çağrısını yineledi. Olay, savaşın bitmediğini ve diplomatik çözüm arayışlarının zorluklarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Filistin48 olay02 Haz - Ortak aktörcanlı
Pakistan bütçesi ücretlilere ve işletmelere vergi indirimi sunuyor
Pakistan hükümeti, yüksek gelirli ücretli çalışanlar ve işletmelere yönelik kapsamlı bir vergi reform paketini açıkladı. Yeni bütçe düzenlemesiyle yıllık 2,2 milyon rupi ile 7 milyon rupi arasında kazanan ücretliler için gelir vergisi oranları düşürüldü. Ayrıca yüzde 35’lik vergi diliminin tabanı 7 milyon rupiye yükseltildi. Reform paketi gelir vergisi, satış vergisi ve gümrük tarifelerinde sadeleştirmeyi hedefliyor; kayıt dışılığın azaltılması, dijital uyumun teşviki ve belge düzeninin güçlendirilmesi öncelikler arasında yer alıyor. İslamabad’da duyurulan kararlar, özellikle orta-üst gelir grubundaki maaşlı çalışanlar ile işletmelerin üzerindeki vergi yükünü hafifletirken, ekonomik aktivitenin kayıt altına alınmasını ve vergi tabanının genişletilmesini amaçlıyor.
Pakistan1 olay13 sa önce - Ortak aktörcanlı
Pakistan Bütçesi: IMF Kısıtları Altında Sınırlı Hareket Alanı
Pakistan’da federal bütçe, son on beş yıldır büyük ölçüde IMF programı altında mali açık yönetimine indirgenmiş durumda. Bütçe, yaratıcı, yeniden dağıtımcı veya büyümeyi teşvik edici politikalara alan bırakmadığı için eleştirmenler tarafından anlamsız bir egzersiz olarak nitelendiriliyor. IMF koşulları karşılandıktan sonra kalan kıt kaynaklar genellikle siyasi lütuf dağıtımı için kullanılıyor. Bu yapı, Pakistan’ın mali bağımsızlığını ve uzun vadeli ekonomik planlama kapasitesini sınırlıyor.
Pakistan1 olay5 gün önce - Ortak aktörcanlı
Jemaat-i-İslami'den 'halk karşıtı' bütçeye protesto uyarısı
Jemaat-i-İslami (JI) Emiri Hafız Naeemur Rehman, Lahor'da düzenlediği basın toplantısında hükümetin yaklaşan bütçesine ilişkin taleplerini sıraladı. Petrol vergisinin derhal kaldırılmasını, maaşlı çalışanlara yönelik önemli vergi indirimleri sağlanmasını ve yerel yönetimlerin yetkilendirilmesini isteyen Rehman, bu taleplerin karşılanmaması durumunda ülke çapında bir protesto hareketi başlatacakları uyarısında bulundu. JI liderinin açıklamaları, Pakistan ekonomisinin yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleriyle mücadele ettiği bir dönemde, bütçe öncesi siyasi tansiyonu yükseltti. Parti, kendisini halkın ekonomik sıkıntılarına karşı bir savunucu olarak konumlandırırken, 'halk karşıtı' olarak nitelendirilecek bir bütçenin kitlesel sokak gösterilerine yol açabileceği mesajını verdi. Bu tutum, hükümet üzerindeki mali reform baskısını artıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Filistin1 olay6 gün önce - Ortak aktörcanlı
Trump'tan Umman'a: 'Herkes Gibi Davranın, Yoksa Patlatırız'
ABD Başkanı Donald Trump, bir kabine toplantısında Umman'ı "herkes gibi davranmazlarsa patlatmakla" tehdit etti. Responsible Statecraft'ta yer alan habere göre bu sözler, Umman'ın belirli bir uluslararası oluşuma katılmayı değerlendirdiği yönündeki haberler üzerine söylendi. Geçmişte Washington için önemli bir arabulucu ve müttefik olan Umman'ı hedef alan bu açıklama, Trump yönetiminin sıra dışı diplomatik üslubunu yansıtıyor. Umman, özellikle İran'la diyalog kanalları ve bölgesel gerilimlerde üstlendiği yapıcı rolle tanınıyor. Trump'ın sert çıkışı, körfez ülkesinin geleneksel denge politikasını baskı altına alırken, ABD ile ilişkilerde benzeri görülmemiş bir gerilim yaratıyor. Analistler, bu tür tehditlerin Umman'ın güvenilir tarafsızlık imajına zarar verebileceğini ve onu dış politika tercihlerinde zor bir konuma sokabileceğini belirtiyor.
ABD1 olay04 Haz - Aynı ülke gündemicanlı
Filistin'den BM'ye: İsrail'in Sömürge İştahına Son Verin
Filistin'in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi, Güvenlik Konseyi'ne yaptığı açıklamada, Ekim 2025'te sağlanan ateşkesten bu yana yaklaşık 1000 Filistinlinin öldürüldüğünü ve İsrail'in ilhak çabalarının sürdüğünü belirtti. Temsilci, uluslararası toplumu İsrail'in 'sömürge iştahına' son vermeye çağırdı. Bu açıklama, ateşkes sonrası bölgedeki kırılgan durumu ve artan can kayıplarını gözler önüne seriyor. Filistin tarafı, İsrail'in yerleşim ve ilhak politikalarının devam ettiğini vurgularken, Güvenlik Konseyi'nde konunun yeniden gündeme gelmesi diplomatik baskının arttığına işaret ediyor. Açıklamada, İsrail'in eylemleri 'sömürgecilik' olarak nitelendirilirken, ateşkes sonrası dönemde yaşanan can kayıplarına dikkat çekilmesi, insani krizin boyutlarını ortaya koyuyor. Filistin'in BM nezdindeki bu girişimi, uluslararası toplumdan somut adım beklentisini yansıtıyor.
İsrail1 olay2 gün önce