Tunus ve Ukrayna

İsrail ordusu, ateşkes anlaşmasına rağmen Gazze Şeridi'nde hava saldırılarını sürdürdü. Nusayrat Mülteci Kampı ve Rimal Mahallesi'ne yönelik saldırılarda bir bebekle birlikte aynı aileden üç kişi dahil en az dört Filistinli hayatını kaybetti. Başbakan Binyamin Netanyahu, ordunun Gazze'de kontrol ettiği alanı yüzde 70'e çıkarma talimatı verdi. Uydu görüntüleri, İsrail'in bölgede 40 yeni askeri nokta oluşturduğunu ortaya koydu. Eş zamanlı olarak Lübnan'a yönelik hava saldırıları da yoğunlaştı. BM'nin verdiği bilgiye göre yalnızca hafta sonu 88 kişi hayatını kaybetti. Netanyahu, Beyrut'un Dahiye bölgesine saldırı emri verirken, İsrail ordusu güneydeki Nebatiye dahil birçok beldeye tahliye tehdidinde bulundu. ABD arabuluculuğunda yapılan ateşkes girişimi sonuçsuz kaldı; İsrail'in saldırıları devam etti. İsrail ordusu, İran'dan İsrail'e doğru yeni bir füze dalgası başlatıldığını açıkladı. Hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Taraflar arasındaki tansiyon yükselirken, diplomatik çabaların sonuç vermediği görülüyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Rodion Miroshnik, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin son bir hafta içinde gerçekleştirdiği saldırılarda ikisi çocuk 40’tan fazla Rus vatandaşının hayatını kaybettiğini bildirdi. TASS haber ajansının aktardığına göre Miroshnik, Ukrayna’nın tıbbi tesisler ve acil durum araçlarına da saldırdığını öne sürdü. Miroshnik, açıklamasında saldırıların gerçekleştiği bölgeler veya olayların ayrıntıları hakkında bilgi paylaşmadı. Bu tür iddialar, savaşın başlangıcından bu yana Rus yetkililer tarafından sıklıkla gündeme getiriliyor ve Ukrayna sınırındaki sivil halkın karşı karşıya kaldığı risklere işaret etmek amacıyla kullanılıyor.

27-28 Haziran gecesi Rusya, Ukrayna’nın başkenti Kiev başta olmak üzere birçok şehri balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Kiev’de en az dokuz sivil hayatını kaybetti, aralarında bir çocuğun da bulunduğu çok sayıda kişi yaralandı. Ukrayna hava savunma sistemleri çok sayıda füzeyi ve İHA’yı imha etse de enkaz parçaları yangınlara ve bir ilaç fabrikası da dahil olmak üzere maddi hasara yol açtı. Saldırı öncesinde Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, Rusya’nın büyük çaplı bir saldırı hazırlığında olduğu uyarısında bulunmuştu. Eş zamanlı olarak Harkov ve çevresinde de sivil hedeflere yönelik saldırılar gerçekleşti: dronelar otomobillere, benzin istasyonlarına ve konutlara isabet etti; bir yolcu öldü, çok sayıda kişi yaralandı. Herson’da güdümlü bombalar beş kişiyi yaraladı ve merkez ilçede elektrik kesintisine neden oldu. Ayrıca Rus güçlerinin sınıra iki kilometre mesafedeki Kozaça Lopan yerleşimine sızdığı bildirildi. Rus resmi kaynakları (TASS) bu operasyonu askeri-endüstriyel tesisler, enerji altyapısı ve havaalanlarını hedef alan bir misilleme saldırısı olarak nitelendirdi. Geniş bir coğrafyaya yayılan eş güdümlü vurucu güç, çatışmanın şiddetinde belirgin bir tırmanışa ve sivil halk ile kritik altyapı üzerindeki tehdidin sürdüğüne işaret ediyor.

Ukrayna, ABD'nin sağladığı istihbarata dayanarak Rusya'nın 14 Haziran öncesinde Oreşnik orta menzilli balistik füze fırlatabileceği uyarısında bulundu. Ukrayna basınında çıkan haberlere göre, Kiev yönetimi Washington'dan gelen bilgiyi değerlendirerek olası bir saldırıya karşı hazırlıklı olunması gerektiğini bildirdi. Oreşnik füzesi, Rusya tarafından daha önce Ukrayna'da kullanılan ve yüksek hızı nedeniyle savunma sistemleri için zorlu bir tehdit oluşturan yeni bir silah olarak biliniyor. ABD'nin bu tür istihbaratı doğrudan Ukrayna ile paylaşması, iki ülke arasındaki askeri işbirliğinin derinliğini ve Batı'nın Rusya'nın askeri hamlelerine dair anlık bilgi akışını sürdürdüğünü gösteriyor. Önümüzdeki 24 saat içinde olası bir füze saldırısı ihtimali, Ukrayna'da hava savunma alarm seviyesini yükseltmiş durumda. Gelişme, savaşın seyrinde yeni bir tırmanışa işaret ederken, diplomatik temaslarda da yankı bulması bekleniyor.

Rusya ve Ukrayna arasında uzun menzilli saldırılar yoğunlaştı. Son 24 saatte taraflar karşılıklı hava saldırıları düzenledi; Rusya Savunma Bakanlığı 12 bölgede 660 Ukrayna İHA'sının vurulduğunu iddia ederken, Ukrayna Hava Kuvvetleri gece boyunca fırlatılan 189 Rus İHA'sından 177'sini düşürdüğünü açıkladı. Saldırılarda Ukrayna'da 13, Rus bölgelerinde 4 sivil hayatını kaybetti; Kırım ve Dubna uzay iletişim merkezi hedef alındı. Diplomasi cephesinde Moskova, Washington'un nesnel arabuluculuk rolünden uzaklaştığını öne sürdü. Kremlin, ABD'nin "Anchorage ruhunu" terk ettiğini savunurken, Dışişleri Bakanı Lavrov Amerikan arabuluculuğunun netleştirilmesini talep etti. Rus yetkililer Ukrayna'ya silah sevkiyatının bölgesel ve küresel riskler doğurduğu uyarısında bulundu; eski bir ABD kongre üyesi ise Washington'un vekalet savaşı yürüttüğünü iddia etti. Çin ise Moskova ve Kiev'i müzakerelere dönmeye çağırdı. Savaşın küresel etkileri derinleşiyor. Güneydoğu Asya silah ticaretinde Rusya'nın payı azalırken, ASEAN ülkeleri enerji altyapısına yönelik saldırıların risklerini değerlendiriyor. Malezya'nın Rusya ile enerji anlaşması belirsizlikle karşı karşıya; Avrupa'nın alümina ihracatındaki çelişkiler ve yabancı uyruklu savaşçı kayıpları dikkat çekiyor. Rusya içinde ise yetkililer savaşın sonuçlarını örtbas etme eğiliminde.

Kiev, gece saatlerinde düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırısıyla sarsıldı. Saldırıda 9 katlı bir apartman kısmen çöktü, enkaz altında mahsur kalan sakinler bulunuyor. Kent genelinde çok sayıda yangın çıktı. Bu saldırı, Ukrayna'nın Rus hedeflerine yönelik uzun menzilli saldırılarının hemen ardından gerçekleşti. Çatışmaların tırmanmasıyla birlikte toplam kayıp sayısının iki milyonu aştığı rapor ediliyor. Rusya ise ABD'nin askeri desteğinin sürmesi durumunda sonuçları olacağı uyarısını yineledi. Sivil yerleşimlere yönelik doğrudan saldırılar, savaşın giderek artan insani maliyetini ve uluslararası diplomasi üzerindeki baskıyı gözler önüne seriyor.

Rusya, Ukrayna genelinde gece ve sabah saatlerinde düzenlediği füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az yedi sivilin ölümüne, çok sayıda kişinin yaralanmasına yol açtı. Harkov bölgesindeki Çuhuyiv kentine yönelik saldırılarda üç kişi hayatını kaybetti, altı kişi yaralandı. Kiev bölgesinde bir çocuk maması fabrikasını hedef alan vuruşta dört kişi öldü. Ayrıca Harkov'da bir sivil araca FPV drone ile düzenlenen saldırıda bir kadın yaşamını yitirdi. Lozova tren istasyonuna yapılan saldırıda makinist ve yardımcısı yaralandı, lokomotifler hasar gördü. Başkent Kiev, balistik füzeler ve dronelarla hedef alınırken, Harkov Sanat Müzesi'nin bulunduğu bölgeye düzenlenen drone saldırısında bir aylık bebek dahil beş kişi yaralandı, müzede büyük bir yangın çıktı. Saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki telefon görüşmesinin hemen sonrasına denk geldi. Ukrayna hava savunma sistemleri birçok bölgede devreye girse de, özellikle kritik altyapı ve yerleşim yerlerinde hasar oluştu. Ukrayna ordusu, Rus ikmal hatlarına yönelik karşı saldırılarını sürdürürken, enerji sistemine yönelik tekrarlanan saldırılar nedeniyle yaz aylarında ciddi elektrik kesintileri yaşanacağı öngörülüyor. Yetkililer, Rus güçlerinin sivilleri ve kültürel miras alanlarını hedef almaya devam ettiğini bildirdi.

Monako'da meydana gelen şiddetli patlama, Ukraynalı bir aileyi yaraladı. Yetkililer patlamanın "büyük olasılıkla saldırı" olduğunu açıkladı. 13 yaşındaki kız çocuğu ve ebeveynleri yaralanırken, anne ve babanın durumunun kritik olduğu bildirildi. Patlamanın nedeni ve olası saikleri hakkında henüz bilgi verilmezken, Monako makamları soruşturma başlattı. Kurbanların Ukraynalı olması dışında kimlikleri veya olayla siyasi bağlantılar konusunda resmî bir açıklama yapılmadı. Patlamanın hedef alınmış olabileceği ihtimali, özellikle Ukraynalı bir ailenin zarar görmesi nedeniyle uluslararası ilgiyi artırabilir. Monako, üst düzey diplomat ve iş insanlarının sıkça ziyaret ettiği bir prenslik olarak güvenlik konularında hassas bir konumda bulunuyor. Diplomatik yankılar henüz netleşmemiş olsa da, olayın Ukrayna'daki savaş bağlamında spekülasyonlara yol açabileceği değerlendiriliyor. Soruşturmanın seyri, saldırının niteliğini ortaya koyacak.