Filipinler ve Tunus

Sandiganbayan Üçüncü Daire Başkanı Yargıç Karl Miranda, Pazartesi günü Senatör Rodante Marcoleta, eski Temsilci Mike Defensor ve iki sanık hakkında tutuklama emri çıkarıldığını duyurdu. Suçlama, Marcoleta'nın 2022 senatörlük kampanyası için ayrılan 75 milyon pesoluk bağışın usulsüz kullanımına ilişkin. Marcoleta, kefaletle tahliyesi mümkün olmayan yağma davası kapsamında Quezon City'deki Payatas Cezaevi'ne gönderilecek. Nadiren başvurulan bir yöntemle tutuklama emri bizzat kamuoyuna açıklanırken, bu süreç Filipinler'de seçim finansmanı denetimi ve üst düzey kamu görevlilerinin hesap verebilirliği açısından dikkate değer bir hukuki adım olarak kaydedildi.

Eski Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin 2016'da başlattığı ve binlerce kişinin yargısız infazıyla sonuçlanan uyuşturucu savaşının üzerinden on yıl geçti. İnsan hakları grupları, belgelenmeyen çok sayıda cinayet nedeniyle gerçek ölü sayısının on binleri bulabileceğini belirtiyor. Mindanao'daki gözlemciler ve kurumsal izleme örgütleri, bu yargısız infazların Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. döneminde de sürdüğünü bildiriyor. Duterte, Oplan Tokhang adı verilen operasyonlar kapsamında işlenen cinayetler nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (UCM) insanlığa karşı suçlarla yargılanmayı bekliyor. Filipinler 2019'da UCM'den çekilse de mahkeme, üyeliğin devam ettiği dönemde işlenen suçlar üzerindeki yargı yetkisini koruyor. Mağdur yakınları, on yıldır adalet mücadelesi veriyor ve UCM sürecinin başlamasını umut ediyor. Marcos yönetimi, selefinin politikalarını resmî olarak sonlandırmamış görünürken, izleme grupları yargısız infazların devam ettiğine dikkat çekiyor. Bu durum, ülke içinde derin siyasi bölünmeleri beslerken, Filipinler'in uluslararası insan hakları standartlarına uyumu konusunda diplomatik baskıyı artırıyor.

Filipinler'in orta kesimindeki Tacloban şehrinde meydana gelen ölümcül bir okul saldırısı, çevrimiçi aşırılık yanlısı ağların çocuklara oyun platformları ve sohbet grupları üzerinden ulaştığı yönünde uyarıları gündeme getirdi. Senatör Risa Hontiveros, çarşamba günü yapılan Senato soruşturmasında saldırganların '764' olarak bilinen aşırılık yanlısı bir grupla bağlantılı olabileceğine dair işaretler bulunduğunu belirtti. Siber güvenlik uzmanları ve yasa koyucular, bu tür radikal ağların özellikle gençleri hedef alarak şiddet içerikli eylemlere yönlendirdiğine dikkat çekti. Soruşturma, çevrimiçi platformlardaki denetim eksikliğinin çocukların radikalleşme riskini artırdığını ortaya koyarken, yetkililer ailelere ve eğitimcilere yönelik farkındalık çağrısında bulundu.

Filipinler Ombudsmanı Jesus Crispin Remulla, Senatör Rodante Marcoleta hakkında geçen yılki senatörlük seçim kampanyasına yapılan 75 milyon peso tutarındaki bağışla ilgili yürütülen yağma soruşturmasını kendisinin başlatmadığını açıkladı. Remulla, soruşturmanın Ombudsmanlık bünyesindeki bir ekip tarafından delillere dayanarak başlatıldığını belirtti. Bu açıklama, ülkedeki etkili dini grup Iglesia ni Cristo'nun (INC) mitingi sırasında geldi. Soruşturma, Filipinler'de siyasi kampanya finansmanı ve dini grupların seçimlerdeki rolüne ilişkin hassas bir dönemde gündeme geldi. Remulla'nın yetki reddi, Ombudsmanlık ofisinin yolsuzlukla mücadelede usule uygun hareket ettiğini ve doğrudan siyasi müdahalelerden uzak kalmaya çalıştığını gösteriyor. Marcoleta'nın yolsuzlukla suçlanması, ülkedeki yargı bağımsızlığı ve hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden canlandırırken, INC'nin siyasi etkisi de kamuoyunun dikkatini çekiyor.

Salı günü, binlerce Iglesia ni Cristo (INC) üyesi Quezon City'deki EDSA Halkın Gücü Anıtı yakınında toplanarak, hakkında yolsuzluk davası açılması beklenen Senatör Rodante Marcoleta'ya destek verdi. INC tarafından yapılan resmî açıklamada, 'seçici adalet' ve 'hukukun çarpıtılması' reddedilerek Marcoleta'nın savunduğu değerlerin arkasında durulduğu belirtildi. Gösteri, INC'nin Marcoleta'yı 2025 senato seçimleri için açıkça desteklemesinden bir yıldan uzun bir süre sonra gerçekleşti. Dini grubun bu kitlesel seferberliği, siyasi süreçler üzerindeki etkisini ve yargılamanın tarafsızlığına dair kaygılarını ortaya koydu. Filipinler'de din ve siyasetin kesiştiği bu olay, hukukun üstünlüğü ilkesi ve dini grupların kamuoyu oluşturmadaki rolü açısından dikkat çekici bir örnek teşkil ediyor. Marcoleta hakkındaki suçlamaların siyasi saiklerle ilerletilip ilerletilmediği sorusu, önümüzdeki dönemde tartışılmaya devam edecek.

Filipinler Senatörü Rodante Marcoleta, Tacloban kentinde 22 Haziran'da meydana gelen ölümcül okul saldırısının ardından video oyunlarının aceleyle suçlanmaması gerektiğini belirtti. Marcoleta, Senato'daki bazı meslektaşlarının olayın koşullarını yeterince incelemeden video oyunlarını sorumlu tutma eğilimine karşı uyardı. Bu açıklama, şiddet içeren medya ile gerçek dünya şiddeti arasındaki bağlantı konusundaki tartışmaların yeniden alevlendiği bir dönemde geldi. Yetkililer, saldırının tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini vurgularken, kamuoyunda güvenlik önlemleri ve medya etkisi üzerine soru işaretleri oluştu.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. liderliğindeki ASEAN temsilcileri, geçen hafta Rusya'nın Kazan kentine giderek 35 yıllık ASEAN-Rusya ilişkileri ve 30 yıllık diyalog işbirliğini kutladı. Brunei, Malezya, Filipinler, Singapur ve Vietnam liderlerini ağırlayan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, zirve sonunda ortak bir bildiri imzaladı. Zirve, Rusya'nın Batı ile gerilimin arttığı bir dönemde Asya'ya yönelik diplomatik atağının somut bir göstergesi olarak değerlendirildi. Özellikle eski ABD Başkanı Donald Trump döneminde izlenen politikaların, Rusya'nın Asya-Pasifik'teki etkisini artırmasına dolaylı katkı sunduğu yorumları yapıldı. Toplantı, ASEAN ülkeleri ile Rusya arasında ticaret, enerji ve güvenlik alanlarındaki işbirliğini derinleştirme mesajı verirken, Moskova'nın uluslararası izolasyonu kırma çabalarının bir parçası olarak da okunuyor. Kazan bildirisinin ise bölgesel işbirliğinin yeni yol haritasını çizmesi bekleniyor.

Filipinler'in Negros Occidental eyaletine bağlı San Enrique kasabasında Afrika domuz vebası (ASF) yeniden ortaya çıktı. Üç yıl önce eyalette binlerce domuzun ölümüne yol açan hastalık, bu kez 500'den fazla domuzun telef olmasına neden oldu. Belediye Başkanı Jilson Tubillara ve yetkililer, ASF vakalarının doğrulandığını açıkladı. Söz konusu salgın, bölgedeki domuz endüstrisi ve geçim kaynakları açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Afrika domuz vebası, domuzlar arasında yüksek bulaşıcılığa sahip olup insan sağlığını etkilemez, ancak ekonomik kayıplar büyük olabilir. Önceki salgında binlerce domuz itlaf edilmiş, sektör ağır yara almıştı. Filipinler, 2019'dan bu yana ASF ile mücadele ediyor. Negros Occidental'daki bu yeni dalga, biyogüvenlik önlemlerinin yetersiz kaldığına işaret ediyor. Yetkililerin hastalığın yayılmasını önlemek için karantina ve dezenfeksiyon protokollerini devreye sokması bekleniyor.

Filipinler'in Tacloba kentindeki bir devlet lisesinde Pazartesi günü 15 ve 14 yaşlarındaki iki öğrencinin ateş açması sonucu en az üç öğrenci yaşamını yitirdi, 20 öğrenci yaralandı. Saldırı, ülkede nadir görülen okul silahlı şiddet olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. Yetkililer, olayın ardından okul güvenlik tedbirlerini gözden geçirdiklerini ve sivil savunma planlamasını silahlı şiddeti de kapsayacak şekilde genişletmeyi değerlendirdiklerini açıkladı. Filipinler'de bu tür olaylar ender yaşandığı için mevcut protokollerin yetersiz kaldığı belirtiliyor. Saldırının, okul güvenliği ve gençlerin silaha erişimi konusunda yeni tartışmaları başlatması bekleniyor. Hükümet, hem önleyici tedbirlere hem de acil durum müdahale planlarına odaklanacağını duyurdu.