Fransa ve ABD

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılmaya çalışılan anlaşmanın taslağını İsrail dahil müttefiklere iletti. Nihai metnin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngördüğü, ancak nükleer meseleleri erteleyen geçici bir çerçeve olabileceği belirtiliyor. İsrail basını, Tel Aviv yönetiminin bu olasılıktan rahatsız olduğunu aktardı. İran ise ABD güçlerini Hürmüzgan bölgesinde son 48 saatte ateşkesi ihlal etmekle suçladı ve Trump'ın Umman'ı 'havaya uçurma' tehdidini kınadı. ABD istihbaratına göre İran, altı haftalık ateşkes sırasında insansız hava aracı üretiminin bir bölümüne yeniden başladı ve ordusunu beklenenden hızlı toparladı. Moskova, ikinci gece üst üste geniş çaplı insansız hava aracı saldırısına hedef oldu. Rus yetkililer, başkente yönelik 620 İHA'nın tespit edildiğini, 20'den fazlasının engellendiğini ve havalimanlarında kısıtlamalar uygulandığını bildirdi. Aynı süreçte Rus güçleri Jitomir'de polis binasını vurdu; can kaybına ilişkin bilgiler netleşmedi. Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile bu yıl, muhtemelen Kasım'da Çin'in Şıncın kentindeki APEC Zirvesi sırasında yüz yüze görüşmeyi planladığını açıkladı ve Pyongyang'ın 57 'çok güçlü' nükleer silahı olduğunu söyledi. Güney Kore Savunma Bakanı ise Kuzey'in 80 ila 120 savaş başlığına sahip olabileceğini tahmin ederek Trump'ın rakamının çok üzerinde bir değerlendirme paylaştı. Kim'in kız kardeşi, Zelenskiy'in Kuzey Kore'nin Rusya'ya ek asker gönderdiği iddiasını yalanladı.

War on the Rocks, James Cameron'ın 2025 tarihli 'Eurodeterrent: A Vision for an Anglo-French Nuclear Force' başlıklı yazısını, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un nükleer silahlarla ilgili önemli konuşmasının ardından yeniden değerlendirdi. Cameron, İngiltere ve Fransa'nın Washington'dan bağımsız bir Avrupa nükleer caydırıcılık şemsiyesi geliştirmek için işbirliği yapmasını önermişti. Makale, Avrupa'nın ABD'nin nükleer garantilerine olan bağımlılığının azalması senaryosunda, iki nükleer gücün ortak bir caydırıcılık mimarisi kurmasının operasyonel, siyasi ve mali fizibilitesini inceliyor. Macron'un konuşmasının Avrupa stratejik özerkliği tartışmalarını yeniden alevlendirdiği belirtiliyor; ancak somut taahhütler veya politika değişiklikleri hakkında ayrıntı verilmiyor. Bu değerlendirme, transatlantik güvenlik mimarisinin geleceği açısından önem taşıyor. ABD'nin NATO'daki rolüne ilişkin belirsizlikler sürerken, İngiltere ve Fransa'nın mevcut nükleer kapasitelerini Avrupa çapında genişletip genişletemeyeceği sorusu diplomatik ve askeri çevrelerde giderek daha fazla gündeme geliyor.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik müzakereler, Trump yönetiminin Tahran'dan savaş tazminatı talep etmesiyle kilitlendi. İran'ın da ABD'den tazminat istemesi üzerine Trump, "asıl İran'ın ödemesi gerektiğini" söyleyerek anlaşma umutlarını azalttı. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, "oldukça sağlam" bir teklifin masada olduğunu belirtse de, Trump'ın çıkışı diplomatik süreci baltaladı. Petrol fiyatları ilk etapta düşüşe geçse de, gerilimin sürmesiyle yeniden yükseldi. Bu arada, şubat ayında ABD-İsrail ortak saldırısında İran'ın dini lideri Hamaney dahil üst düzey yetkililerin ölmesinin ardından Tahran'ın Trump'a yönelik suikast planı yaptığı ortaya çıktı. Trump, temmuzda Ankara'daki NATO zirvesi dönüşünde Gizli Servis'in talimatıyla uçağını gizlice değiştirdiğini doğruladı; bu olay, tehdidin ciddiyetini gözler önüne serdi. Uzmanlar, suikast girişimini "aşağılanmanın intikamı" olarak yorumluyor. Hürmüz Boğazı'ndaki ABD ablukası İran ekonomisine ayda 18 milyar dolar kaybettirirken, İranlı yetkililer durumu "savaştan beter" diye niteliyor. Uluslararası toplum, küresel petrol arzını tehdit eden krizde tarafların uzlaşmaya varamamasından endişeli.

Salı günü altı ABD eyaletinde düzenlenen ön seçimlerde, her iki büyük parti de bazı yarışlarda ikinci tura kaldı. Minnesota'da ilerici Vali Yardımcısı, Demokratların Senato ön seçiminde Temsilci Angie Craig'i yenerek adaylığı kazandı. Wisconsin'deki Cumhuriyetçi valilik ön seçimi ise sonuçlanmayacak kadar başa baş bir mücadeleye sahne oldu. Minnesota'da eski Başkan Donald Trump'ın desteklediği iş insanı Mike Lindell, Cumhuriyetçi Parti ön seçimini kaybetti. Bu sonuç, Trump'ın parti içindeki etkisinin sınırlarını ve seçmen tercihlerindeki dinamikleri yansıtıyor. Ön seçim sonuçları, Kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre ve valilikler için kritik öneme sahip yarışları şekillendiriyor. Demokratlar Senato'daki dar çoğunluklarını koruma çabasındayken, Cumhuriyetçiler özellikle Wisconsin gibi eyaletlerde valilikleri hedefliyor.

İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'ya geçen hafta yaklaşık 60 bin göçmen yüzerek veya yürüyerek giriş yaptı. Fas sınır güçlerinin büyük ölçüde bölgeden çekilmesi ve göçmenlere sosyal medya üzerinden teşvik mesajları gitmesi, akının organize olabileceği şüphesini doğurdu. Responsible Statecraft'ın haberine göre, bu olağandışı hareketlilik Fas'ın İspanya'ya yönelik bir 'göç şantajı' olabileceği ve ABD ile İsrail'in bu durumdan fayda sağladığı iddialarını gündeme getirdi. Olay, Fas'ın Batı Sahra üzerindeki egemenlik iddiasına İspanya'nın mesafeli duruşu ve ABD'nin geçtiğimiz yıllarda Fas-İsrail normalleşmesi karşılığında bu iddiayı tanımasıyla aynı döneme denk geldi. Analizler, Fas'ın sınır kontrollerini gevşeterek Avrupa'ya yönelik göç baskısını bir koz olarak kullandığını ve bu taktiğin, İspanya'nın Batı Sahra politikasını değiştirmesini sağlamayı amaçladığını öne sürüyor. ABD ve İsrail'in ise bölgedeki stratejik çıkarları doğrultusunda Fas'a örtülü destek verdiği iddia ediliyor. Avrupa Birliği ve İspanya, krizi kontrol altına almak için Fas'la diplomatik temaslarını sürdürürken, göç akınının ardındaki organizasyonun aydınlatılması talep ediliyor. Uzmanlar, bu tür kitlesel hareketlerin Akdeniz'deki düzensiz göç dinamiklerini daha da karmaşık hale getirebileceği ve AB'nin Fas'a bağımlılığını artırarak siyasi şantaja açık kapı bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

İspanya yetkilileri, Pazartesi günü yaptıkları açıklamada, hava koşullarının daha da kötüleşmesinden önce orman yangınlarını kontrol altına almak için önlerinde iki kritik gün olduğunu belirtti. Başkent Madrid çevresindeki ormanlık alanlarda yaz tatili döneminin zirvesinde çıkan yangınlar, yaklaşık 60 bin kişinin evlerini terk etmesine neden oldu. Başbakan Pedro Sanchez, yaklaşan yeni bir sıcak hava dalgası öncesinde vatandaşlara “azami dikkat” çağrısında bulundu. Yangınların hızla yayılması ve tahliyelerin geniş çaplı olması, iklim krizinin Akdeniz havzasındaki etkilerini bir kez daha gündeme getirdi. Yetkililer, rüzgar ve yüksek sıcaklıkların yangınla mücadeleyi zorlaştırmasından endişe ediyor. Bu olay, Avrupa’nın sıcak hava dalgalarıyla mücadelesinde İspanya’nın karşı karşıya kaldığı en büyük tahliyelerden birine yol açarken, önümüzdeki günlerde hava koşullarının seyri yangınların kontrol altına alınıp alınamayacağını belirleyecek.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, 17 yıl aradan sonra Suriye'ye ilk ziyaretini gerçekleştirerek başkent Şam'da Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ile bir araya geldi. Görüşmede Guterres, Suriye'nin yeniden inşasına BM desteği sözü verdi ve ülkenin Avrupa Birliği'nden yardım talebini desteklediğini belirtti. Ziyaret, uzun süredir devam eden iç savaşın ardından uluslararası toplumun Suriye'ye yeniden angajman sinyali olarak değerlendiriliyor. Guterres, Golan Tepeleri'ndeki durumu 'tamamen kabul edilemez' olarak nitelendirirken, Şam yönetimi İsrail'in tampon bölgeden çekilmesi talebini yineledi. Bölgedeki askeri hareketlilik ve İsrail'in varlığı, Suriye'nin toprak bütünlüğü ve egemenliği bağlamında diplomatik gerilimi artıran bir unsur olmaya devam ediyor.

Pedofili milyarder Jeffrey Epstein’ın kadın ticareti ağıyla bağlantılı olduğu iddia edilen Fransız yetenek avcısı Daniel Siad, Paris yakınlarındaki evinde ölü bulundu. Siad hakkında insan kaçakçılığı ve cinsel saldırı suçlamalarıyla yürütülen soruşturma kapsamında henüz ifadesi alınmamıştı. Siad’ın ölümü, Epstein skandalının Avrupa ayağına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Modellik sektöründe faaliyet gösteren Siad, Epstein’ın yakın çevresinde yer almakla suçlanıyordu. Ölümünün koşullarına dair ayrıntı paylaşılmadı. Gelişme, Epstein’la bağlantılı isimlere yönelik uluslararası hukuki sürecin hassasiyetini koruduğu bir döneme denk geldi. Fransız makamlarının olayla ilgili açıklama yapması bekleniyor.

Avustralya'nın Queensland eyaletinde yaşayan 34 yaşındaki Jenitar Na'amoana, 14 Temmuz'da sezaryenle dünyaya gelen tek yumurta dördüzleriyle dikkat çeken bir doğum gerçekleştirdi. Herhangi bir tüp bebek ya da doğurganlık tedavisi uygulamadan hamile kalan Na'amoana'nın bu durumu, uzmanlar tarafından yaklaşık 15 milyonda bir görülen bir olasılık olarak değerlendiriliyor. Gebeliğin 28 hafta 4. gününde sonlandırılan doğumda, bebeklerin aynı genetik materyali paylaştığı ve erken doğum nedeniyle özel bakım gerektirebileceği belirtiliyor. Anne ve bebeklerin sağlık durumuyla ilgili ayrıntılı bilgi verilmedi. Bu tür ender doğal gebelikler, tıp dünyasında genetik ve çoğul gebelik araştırmaları açısından önem taşıyor. Olay, nadirliği nedeniyle uluslararası basında da geniş yer buldu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2 Mart'ta ülkenin nükleer caydırıcılık doktrininde değişikliğe gittiğini açıkladı. Buna göre Fransa, 1992'den beri ilk kez nükleer stokunu artıracak ve stok miktarına ilişkin şeffaflık uygulamalarını sonlandıracak. Bu karar, Avrupa'da güvenlik endişelerinin arttığı ve Rusya sınırına nükleer kapasiteli uçak konuşlandırma seçeneklerinin tartışıldığı bir dönemde alındı. Washington'ın stratejik tutarsızlıklarıyla birleştiğinde, Fransa'nın bu hamlesinin Avrupa güvenliğini istikrarsızlaştırma riski taşıdığı öne sürülüyor. Uzmanlar, nükleer güç gösterilerinin krizleri çözmek yerine kıtada yeni bir tırmanışa yol açabileceğine dikkat çekiyor.