Estonya ve Rusya

28 Ağustos sabahı erken saatlerde Herson'da düzenlenen drone saldırısında bir kişi hayatını kaybetti. Saldırı, yetkililerin yoğunlaşan Rus saldırıları nedeniyle kent sakinlerine ayrılma çağrısı yapmasından saatler sonra geldi. Yetkililer, saldırıların güneydeki kentte elektrik kesintilerine yol açabileceği ve uzun kış öncesi risk oluşturduğu konusunda uyardı. Herson, Rusya-Ukrayna savaşının güney cephesinde yer alıyor ve bölgedeki çatışmalar sivil halkı doğrudan etkiliyor. Rus güçlerinin artan hava saldırıları ve altyapıya yönelik tehditleri, tahliye çağrılarını gündeme getirdi. Elektrik şebekesinin hedef alınması durumunda kış aylarında yaşam koşullarının daha da zorlaşmasından endişe ediliyor.

Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC) ve müttefik ülkeler, Rus devleti bağlantılı siber aktörlerin kötü yapılandırılmış yönlendiricileri istismar ederek küresel çapta kritik sektörleri hedef aldığını açıklayan bir danışma belgesi yayımladı. Uyarı, Rus istihbarat servislerinin bu açıklıkları kullanarak ağlara sızma, veri toplama ve istihbarat faaliyetleri yürüttüğüne dikkat çekiyor. Uzmanlar, özellikle enerji, ulaşım, sağlık ve iletişim gibi kritik altyapıların risk altında olduğunu vurguluyor. Danışmada, kurumlara yönlendirici ayarlarını denetlemeleri, güncellemeleri yapmaları ve çok faktörlü kimlik doğrulama gibi temel güvenlik önlemlerini acilen devreye almaları tavsiye ediliyor. Bu uyarı, Rusya'nın siber casusluk kapasitesinin süregelen bir tehdit olduğunu ve devlet destekli saldırıların günlük teknolojik zafiyetlerden nasıl yararlandığını bir kez daha ortaya koyuyor.

Akdeniz'de Avrupa Birliği güçleri, Rusya'nın gölge filosuna ait olduğundan şüphelenilen MV SUN adlı tankere çıktı. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, geminin uluslararası deniz hukukunu ihlal ederek sahte bayrak taşıdığından şüphelenildiğini açıkladı. Olayın tam tarihi ve koordinatları verilen haberde belirtilmedi. Rusya'nın gölge filosu, yaptırımları delmek amacıyla kullanılan eski, sigortasız ve mülkiyeti gizlenen gemilerden oluşuyor. AB'nin bu tür bir müdahalesi, deniz güvenliği ve yaptırım rejimlerinin uygulanmasına yönelik sahadaki adımların parçası olarak değerlendiriliyor. Kallas'ın açıklaması, sahte bayrak ve deniz hukuku ihlallerine karşı AB'nin doğrudan harekete geçtiğini ortaya koyuyor.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın saldırganlığını yoğunlaştırdığını belirterek, Temmuz ve Ağustos aylarının tam ölçekli savaşın başlamasından bu yana Ukraynalı siviller için en ölümcül aylar olduğunu söyledi. Ukrainska Pravda'nın aktardığı açıklamada, sivil kayıplardaki artışa dikkat çekildi. Kallas'ın değerlendirmesi, çatışmanın insani boyutunun derinleştiğini ve Ukrayna'daki sivil nüfusun karşı karşıya kaldığı risklerin arttığını gösteriyor. Avrupa Birliği'nin savaşın gidişatına ilişkin bu tür açıklamaları, uluslararası toplumun Ukrayna'daki duruma yönelik kaygılarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

2-4 Temmuz tarihlerinde Rusya’nın Ukrayna’nın Dnipropetrovsk, Herson, Mikolayiv ve Zaporijya bölgelerine düzenlediği saldırılarda en az 11 sivil öldü, 30’dan fazla kişi yaralandı. Saldırılarda süpermarket, benzin istasyonu, mayın ofisi ve kargo merkezi gibi sivil altyapı hedef alındı; Herson’da bir gönüllünün daha önceki saldırıda aldığı yaralarla hayatını kaybettiği bildirildi. Ukrayna hava kuvvetleri, Rusya’nın bir gecede 125 Şahid tipi drone ve füzeler fırlattığını açıkladı. Rus kaynakları ise aynı dönemde Ukrayna’ya ait İHA’ların Kırım ve Yaroslavl’da birer kişinin ölümüne, Kaluga’da bir tesiste yangına yol açtığını duyurdu. Saldırılar, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin ABD Başkanı Trump ile görüşmeden önce tırmanış uyarısı yaptığı NATO zirvesi arefesinde yoğunlaştı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’yı zirve öncesi provokasyonla suçlarken, karşılıklı saldırılar diplomatik gerilimin gölgesinde sivil can kayıplarının arttığını gösterdi.

Avrupa Birliği, dondurulan Rusya Merkez Bankası varlıklarından elde edilen 1,4 milyar euroluk faiz gelirini Ukrayna'ya destek amacıyla ayırdı. Avrupa Komisyonu, bu tutarın 2026'nın ilk yarısına ait olduğunu ve savaşın başından bu yana yapılan beşinci ödeme niteliği taşıdığını açıkladı. Fonlar, Ukrayna'nın yeniden inşası ve savunma ihtiyaçları için kullanılacak. Eş zamanlı olarak AB, Rusya'nın son dönemde yoğunlaşan hava saldırılarına yanıt olarak, askeri-sanayi kompleksinde görev alan 5 Rus yetkiliye yaptırım getirdi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Moskova savaşı bitirene kadar baskının süreceğini belirtti. Yeni yaptırımlar, Rus savunma sanayiine yönelik mevcut kısıtlamaları genişletiyor. Bu adımlar, AB'nin Ukrayna'ya askeri ve mali desteği sürdürürken Rusya'yı diplomatik ve ekonomik olarak yalnızlaştırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Dondurulan Rus varlıklarının gelirlerinin kullanımı ve hedefli yaptırımlar, savaşın seyrine bağlı olarak önümüzdeki dönemde de gündemde kalacak.

Rusya'nın Haziran ayında Ukrayna'nın sivil bölgelerine düzenlediği insansız hava aracı (İHA) ve güdümlü bomba saldırıları onlarca can kaybına ve yaralanmaya neden oldu. Sumi, Herson, Zaporijya, Donetsk ve Dnipropetrovsk bölgelerinde yerleşim alanlarını hedef alan saldırılar 7-19 Haziran tarihleri arasında yoğunlaştı; apartmanlar, benzin istasyonu ve posta aracı gibi sivil unsurlar vuruldu. Ukrayna kaynaklarına göre, aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda sivil hayatını kaybetti veya yaralandı. Aynı dönemde Ukrayna kuvvetleri de Zaporijya'daki bir Rus eğitim sahasına ve Herson bölgesindeki köprülere İHA'lı saldırılar düzenledi. Rusya tarafından atanan Herson valisi, köprülerin hasar gördüğünü ve trafiğe kapatıldığını duyurdu. Öte yandan Rus haber ajansı TASS, Ukrayna askerlerinin Konstantinovka'dan direniş göstermeden çekildiğini ve moral bozukluğu yaşadığını iddia etti. Karşılıklı saldırılar, cephe hattı boyunca tırmanan gerilimi ve sivil nüfusa yönelik risklerin arttığını gösteriyor.

ABD kuvvetleri, İran’ın güneyindeki Buşehr nükleer santrali çevresine hava saldırıları düzenledi. İranlı yetkililer, saldırılarda can kaybı yaşanmadığını ancak santralin çevresinin isabet aldığını bildirdi. Bu saldırı, iki ülke arasındaki ateşkesin sona erdiğini açıklayan ABD Başkanı Trump’ın ardından karşılıklı vuruşların ikinci gününde gerçekleşti. İran, misilleme olarak Bahreyn’deki ABD askeri tesislerini ve Basra Körfezi’ndeki diğer varlıkları hedef aldığını duyurdu. Eş zamanlı olarak, İran parlamentosu Hürmüz Boğazı’nda kalıcı kontrol sağlayacak bir yasa tasarısını gündeme getirdi. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Medvedev, boğazın İran için bir tür "nükleer silah" niteliği taşıdığını, enerji sevkiyatını aksatma kapasitesinin stratejik bir koz olduğunu söyledi. Analizlere göre İran, nükleer programından daha öncelikli gördüğü bu deniz geçiş yolunu kontrol etmek için ABD ile yeni gerilimleri göze alıyor. Rusya’ya ait Rosatom şirketi ise tahliye ettiği personelin bir kısmını yeniden Buşehr’e göndermeye başladı; Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bölgedeki durumu yakından izlediğini bildirdi. Bölgesel yansımalar da derinleşiyor: ABD Senatosu’ndaki Demokratlar, İran savaşına itiraz gerekçesiyle 1.15 trilyon dolarlık savunma bütçesini bloke etti. İsrail, ABD’nin İran’ın nükleer programına odaklanmaktan uzaklaşabileceğinden endişe ediyor. Bahreyn’de hava saldırı sirenleri çalarken, ABD’nin İran’ın füze ve kıyı savunma tesislerine yönelik yeni vuruşları gerilimi tırmandırmaya devam ediyor. Küresel petrol akışı ve ticaret yolları üzerindeki tehdit, uluslararası toplumda alarm yaratmış durumda.