Çin'den destek bulamadı: Trump’ın masasında yeni harekat var

Çin'den destek bulamadı: Trump’ın masasında yeni harekat var

ABD ve İran arasındaki dolaylı müzakerelerde uzlaşı sağlanamaması, konuyla ilgili diplomatik çabaların da henüz bir sonuç vermemesi sonrası endişeli bekleyiş devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran konusunda herhangi bir ilerleme kaydedemeden Çin’den dönerken, konuyla ilgili nasıl bir adım atacağı merakla bekleniyor. Trump, Çin lideri Şi Cinping’in Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını istediğini ve İran’ın nükleer silah geliştirmemesi gerektiği konusunda hemfikir olduğunu söylerken, konuyla ilgili somut bir adım atılamadı. Nitekim Çin Dışişleri Bakanlığı belirsiz bir yaklaşım sergileyerek “kapsamlı ve kalıcı bir ateşkes” çağrısında bulunan bir bildiri yayınlamakla yetindi. Gelecek hafta olabilir Bu durum sonucunda Trump’ın kilidi açmak için yeniden bir askeri müdahaleyi değerlendirdiği ifade ediliyor. İsrail’de yayın yapan Walla sitesinin haberinde, İran’a saldırıların yeniden başlatılmasına ilişkin İsrail ordusunda hazırlık ve planlamaların devam ettiği belirtildi. New York Times gazetesinin haberinde ise, ABD ve İsrail’in, “gelecek hafta gibi erken bir tarihte” İran’a yönelik saldırıların yeniden başlaması ihtimaline karşı yoğun hazırlık yürüttüğünü öne süren yetkililer, bunların “ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yapılan en kapsamlı hazırlıklar” olduğunu kaydetti. Yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın “askeri saldırıları yeniden başlatmaya karar vermesi” halinde, seçenekler arasında İran’ın askeri ve altyapı hedeflerine yönelik daha yoğun bombardımanların düzenlenmesinin yer aldığını belirtti. Uranyum operasyonu! Bir başka seçeneğin ise İran’daki nükleer maddeleri ele geçirmek üzere özel harekat birliklerini sahaya göndermek olduğunu kaydeden yetkililer, martta bir kısım özel harekat mensubunun, Trump’a bu seçeneği sunmak amacıyla Orta Doğu’ya sevk edildiğini ileri sürdü. Yetkililer, bu seçeneğin ciddi can kaybı risklerini barındırabileceğini vurgularken, ABD ve İsrail için zaferin “zor bir hedef” olabileceğini ifade etti. Bölgede yaklaşık 5 bin deniz piyadesi ile 82. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı 2 bin civarında piyadenin talimat beklediğini belirten yetkililer, olası bir saha operasyonuna yeşil ışık yakılması halinde, bu birliklerin İran’ın İsfahan kentindeki nükleer tesisteki malzemelere ulaşmak için kullanılabileceğini kaydetti. Yetkililer, bu birliklerin İran’ın petrol ihracatının merkezi “Hark Adası’nı ele geçirme çabalarında” da kullanılabileceğini ancak bunun için ordunun daha fazla kara birliğine ihtiyaç duyacağını aktardı. Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılması konusunun ABD ile görüşmelerde çıkmaza girdiğini, dosyanın ileriki aşamalara ertelendiğini belirterek, bu konuda inisiyatif alan Moskova ile yeni istişareler yürütüleceğini açıkladı. USS Gerald R. Ford ABD’ye geri döndü ABD donanmasına ait, dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford, ABD/İsrail-İran Savaşı ve Venezuela’daki operasyonlar dahil yaklaşık 11 ay süren görevinin ardından ABD’nin Virginia eyaletindeki Norfolk Deniz Üssü’ne geri döndü. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile gemide görevli yaklaşık 4 bin 500 denizcinin ailesi gemiyi karşıladı. ‘İki günde yok edebiliriz’ ABD Başkanı Trump, Fox News kanalına verdiği röportajda İran’ın direncinin farkında olduğunu ve hiçbir şeyi hafife almadığını vurgularken, yine de istemesi halinde İran’a kısa süre içinde büyük zarar verebileceklerini savundu. İran’ın tüm altyapısına zarar vermediğini ifade eden Trump, “Her şeyi iki günde yok edebiliriz” dedi. ABD Başkanı, “Tahran’ın müzakerelerde güvenilmez ve öngörülemez” olduğunu savunurken, “Her anlaşma yaptıklarında, ertesi gün sanki o konuşmayı hiç yapmamışız gibi davranıyorlar. Bu herhalde beş kez oldu. Onlarda bir sorun var” dedi. Trump ayrıca olası bir çözümün askeri veya diplomatik olabileceğini ve bunun İran’ın tutumuna bağlı olacağını kaydetti. 3 Kasım’da ABD’de yapılacak Kongre seçimleri hakkındaki bir soruyu da yanıtlayan Trump, “Seçimlerin İran konusunda ne olacağına karar vermesine izin vermeyeceğim” dedi. Fidan, ABD ve İranlı yetkililerle görüştü Dışişleri Bakanı Hakan Fidan İstanbul’da ABD ve İran’lı yetkililerle görüştü. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan, ABD’nin NATO nezdinde Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker ve İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri’yi İstanbul’da ayrı ayrı kabul ederek, bir süre görüştü. Tayvan’a bağımsızlık uyarısı ABD Başkanı, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin’de gerçekleştirdiği iki günlük zirvenin ardından Cuma günü Fox News’e verdiği röportajda, “Birilerinin bağımsızlığını ilan etmesini istemiyorum” dedi. Trump daha önce de Çin’in kendi toprağı olarak gördüğü ve gerekirse güç kullanarak kontrol altına alabileceğini söylediği Tayvan konusunda “iki taraftan birine yönelik herhangi bir taahhütte bulunmadığını” ifade etmişti. Trump, Fox News röportajında ABD politikasının değişmediğini yineledi. “Biliyorsunuz, bir savaş için 9 bin 500 mil uzağa gitmemiz bekleniyor. Ben bunu istemiyorum. Ortalığın sakinleşmesini istiyorum. Çin’in sakinleşmesini istiyorum” dedi. Öte yandanTayvan Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın açıklamalarının ardından “Pekin’in Tayvan üzerinde egemenlik iddia etme hakkı yoktur” mesajı verdi, Tayvan’ın “egemen ve demokratik bir ülke” olduğunu vurguladı. Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te daha önce Tayvan’ın zaten egemen bir ulus olarak kendini gördüğü için resmi bağımsızlık ilanına gerek olmadığını belirtmişti. Trump geri planda kaldı ABD merkezli Time dergisi, yeni kapağına ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Pekin’deki görüşmesini taşıdı. Kapağa iki liderin el sıkışırken fotoğrafını koyan Time, başlık olarak da “Kavuşma (The Reunion)” ifadelerini kullandı. Derginin görüşmeye ilişkin yazısında ise, ziyaretin“gücün doğuya kaydığını vurguladığı” belirtilirken, Trump’ın Çin’deki ziyareti boyunca sürekli olarak geri planda kaldığı öne sürüldü.