İran Hürmüz Boğazı'nda gemilere geçiş ücreti getirmeye hazırlanıyor
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini düzenlemek ve gemilerden geçiş ücreti almak amacıyla 'akıllı yönetim' sistemi kurmayı planlıyor. Bu adım, İran'ın boğaz üzerindeki kontrolünü yeniden şekillendirme çabası olarak değerlendiriliyor. Uluslararası hukukta, boğazlardan geçiş rejimi Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) ile belirleniyor. Sözleşme, uluslararası seyrüsefere açık boğazlarda transit geçiş hakkını güvence altına alıyor ve kıyı devletlerine ücret alma yetkisi tanımıyor. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir enerji koridoru. İran'ın burada ücret talep etmesi, başta büyük denizci devletler olmak üzere uluslararası toplumun tepkisini çekebilir. UNCLOS'a taraf olan ülkeler, bu tür bir uygulamanın sözleşmeye aykırı olduğunu savunuyor. Ancak İran, sözleşmeyi imzalamasına rağmen onaylamadığı için hukuki boşluktan yararlanmaya çalışabilir. Gelişme, bölgedeki jeopolitik gerilimleri artırma potansiyeli taşıyor ve deniz ticaretinin serbestliği ilkesini sınayabilir.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Mısır gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 4h ago- Political27 Jul, 03:18
Charging for Hormuz
IRAN is seeking to recalibrate its control over the Strait of Hormuz by regulating maritime traffic and establishing a ‘smart management’ system that includes passage fees for vessels traversing the strait. The principal treaty governing these matters is the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), which establishes the legal framework applicable to passage through international straits. It recognises two principal regimes: innocent passage and transit passage. Under UNCLOS, innocent passage is defined as passage that is “not prejudicial to the peace, good order, or security of the coastal State”. Activities that render passage non-innocent, expressly include any threat or use of force against the sovereignty, territorial integrity, or political independence of the coastal state, or in any other manner in violation of the principles of international law embodied in the Charter of the United Nations. Nevertheless, warships enjoy a customary right to innocent passage through straits used in international navigation in times of peace as recognised in the ICJ Corfu Channel case. Innocent passage is more restrictive of the two regimes and applies within a coastal state’s territorial sea. Ships of all states enjoy the right to innocent passage through territorial seas and such passage must be continuous and expeditious. Under Article 25(3), a coastal state may temporarily suspend innocent passage in specified areas of its territorial sea, without discrimination, where necessary for its security and after due publication. Article 45 of UNCLOS applies to straits that connect a part of the high seas or an Exclusive Economic Zone (EEZ) with the territorial sea of another state, thereby extending the innocent -passage regime to such straits used for international navigation. Iran would argue that the Strait of Hormuz falls within this special category of straits, much like the Straits of Tiran. This could, in turn, allow Iran to argue that, in specified areas of its territorial sea rather than throughout the entire strait, and upon giving due notice, it may temporarily suspend the innocent passage of foreign ships, without discrimination in form or fact, where such suspension is essential to protect its security. Iran’s newly formalised Persian Gulf Strait Authority requires vessels to obtain transit authorisation, submit cargo details and pay fees before entering the Strait of Hormuz. Under Article 37 of UNCLOS, the transit-passage regime applies to straits used for international navigation between one part of the high seas or an EEZ and another part of the high seas or an EEZ. It grants broader rights than innocent passage: submarines may transit while submerged, aircraft enjoy a right of overflight, and passage may not be suspended by the coastal state. Iran signed UNCLOS in 1982 but never ratified it. Under Article 34 of the Vienna Convention on the Law of Treaties, a treaty does not, of itself, create obligations for a state that is not a party to it. As per this view, the legal basis for subjecting Iran to the transit-passage regime established under a treaty it has not ratified is questionable, unless it can be shown that the regime exists as a rule of customary international law — a proposition that, in this case, is not fully established. The US, however, maintains that the right of transit passage is part of customary international law, even though it has not ratified UNCLOS. In 1959, Iran extended its territorial sea to 12 nautical miles, citing security concerns over Hormuz. Upon signing UNCLOS in 1982, it declared that transit passage was not part of customary international law but was, instead, a treaty compromise binding only on state parties. Iran has maintained this position in its domestic law despite the Revolution. The 1964 Maritime Code, a 1981 decree left un-amended after the conclusion of UNCLOS, the 1993 Act on Marine Areas — which requires prior authorisation for numerous categories of vessels, including warships — and the 2012 amendments, all treat Hormuz as subject only to innocent passage. Assuming arguendo that the right of transit passage applies, Iran would nevertheless maintain that passage through its territorial sea within the Strait of Hormuz remains governed by the innocent-passage regime, with the right to temporarily suspend for security reasons, particularly against belligerent states such as the US and its allies. However, the innocent-passage regime prohibits imposing a fee merely for the right of passage. Consequently, any charge imposed solely for passage, or applied discriminatorily, would be legally questionable. Articles 16(4) and 18 of the 1958 Convention on the Territorial Sea and the Contiguous Zone prohibit charges for mere innocent passage through straits. Although Iran and the US are not parties to UNCLOS, it is worth noting that Article 26 of the Convention permits charges only for specific services actually rendered to a foreign vessel during innocent passage and requires that such charges be imposed without discrimination. Iran’s newly formalised Persian Gulf Strait Authority requires vessels to obtain transit authorisation, submit cargo details and pay fees before entering the Strait of Hormuz. This policy, however, is strongly disputed internationally. Although Iran’s sovereignty supports the exercise of administrative, environmental and customs jurisdiction, international law strictly limits passage fees to reimbursement for specific services actually rendered. To justify its tolls, Iran points to Turkiye’s fee system under the 1936 Montreux Convention and Egypt’s Suez Canal tolls. Unlike the Bosphorus, however, Hormuz is not governed by an existing multilateral treaty legitimising such fees, and, unlike the Suez Canal, Iran has not demonstrated that it provides dedicated services or maintenance for the strait. If Iran is able — with or without Oman — to conclude an internationally recognised multilateral treaty, attracting a sufficient number of consenting states, that treaty could provide a legal basis for passage tolls, even if opposed by states such as the US. Without such a widely ratified treaty, Iran may struggle to justify a toll system legally, particularly one that is not linked to services actually provided and that accords preferential treatment to certain states. Sikander Shah is a professor of law at Lums. Sana Afraz is an international law expert. Published in Dawn, July 27th, 2026
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
Mısır'ın 'Çöp Şehri' İran Savaşı Plastik Krizi ile Kazanıyor
Kahire'nin Manshiyat Naser bölgesindeki 'Çöp Şehri'nde geri dönüşüm uzmanı Peter Romany, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının yol açtığı plastik tedarik kesintilerini gidermek için fabrikalardan gelen acil taleplerle karşı karşıya. Savaşın küresel tedarik zincirlerini vurmasıyla Mısır'daki yüzlerce geri dönüşümcü ve üretici artan talepten fayda sağlıyor. Savaş nedeniyle plastik hammadde ithalatında yaşanan düşüş, geri dönüştürülmüş plastiklere olan ihtiyacı artırırken, bölgenin enformel geri dönüşüm sektörü için beklenmedik bir ekonomik fırsat yaratıyor. Bu gelişme, çatışmaların küresel emtia piyasalarını nasıl yeniden şekillendirdiğini ve yerel ekonomilere etkisini gözler önüne seriyor. Mısır'ın geri dönüşüm altyapısı, savaşın yarattığı tedarik boşluğunu doldurmada kritik bir rol üstlenirken, sektör temsilcileri talebin önümüzdeki dönemde daha da artabileceğini belirtiyor. Bu durum, plastik atık yönetimi ve sürdürülebilirlik tartışmalarına da yeni bir boyut katıyor.
Mısır1 olay18 Tem - Aynı ülke gündemicanlı
ABD'den İran'a Yeni Saldırılar, Nakliye ve Enerji Arzı Tehdit Altında
ABD, İran limanlarına deniz ablukasını yeniden uygulamasının ardından Çarşamba günü ülkenin kıyı savunma sistemleri ve füze mevzilerine yeni bir hava saldırısı dalgası düzenledi. İran ise daha fazla bölgesel enerji ihracatını durdurma tehdidinde bulunarak ABD ile 'varoluşsal bir savaş' içinde olduğunu belirtti. Saldırılar, iki ülke arasındaki karşılıklı hamlelerin son tırmanışı olarak kaydedildi. İran'ın enerji arzını kesme uyarısı, küresel nakliye ve petrol piyasaları üzerinde riskleri artırırken, bölgedeki gerilimin seyri yakından izleniyor.
Mısır2 olay15 Tem - Aynı ülke gündemi
Trump: İran Hürmüz’de gemilerden para alırsa müzakereler biter
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden geçiş ücreti talep etmesi veya tahsil etmesi durumunda yürütülen müzakerelerin derhal sona ereceğini bildirdi. Trump, boğazdaki durumun tamamen ABD’nin kontrolünde olduğunu öne sürdü. Küresel petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasında uzun süredir gerilim hattı olarak biliniyor. Trump’ın bu çıkışı, iki ülke arasındaki olası diplomatik temaslara ilişkin belirsizliği artırıyor. Açıklama, İran’ın bölgedeki askeri varlığını ve deniz trafiğine yönelik tutumunu yeniden gündeme taşıdı. Trump yönetimi daha önce İran’a yönelik azami baskı politikası izlemiş, ancak son dönemde müzakereler için kapıyı aralamıştı. Uzmanlar, Hürmüz’deki herhangi bir tırmanmanın küresel enerji piyasalarını istikrarsızlaştırabileceği ve diplomatik çabaları sekteye uğratabileceği uyarısında bulunuyor.
Mısır1 olay24 Haz - Aynı ülke gündemicanlı
Rusya'nın Ukrayna'daki 3 Bin Afrikalı Paralı Askerinden Her Altıda Biri Öldü
Rusya, Ukrayna'daki cephe hatlarında savaştırmak üzere Afrikalıları toplamaya devam ediyor. Ukrayna Savunma Bakanlığı'na bağlı Stop Russian Recruiters platformunun tespitine göre, şu ana kadar yaklaşık 3 bin Afrikalı paralı asker belirlendi. Bu kişilerin yaklaşık altıda birinin çatışmalarda hayatını kaybettiği bildiriliyor. Kameraun, Gana, Mısır ve Kenya gibi ülkeler, vatandaşlarının en yoğun biçimde devşirildiği devletler arasında öne çıkıyor. Paris merkezli France 24 televizyonunun Afrika servisine konuşan muhabir Bastien Renouil'in aktardığına göre, Moskova yönetimi Ukrayna'daki askeri varlığını takviye etmek için bilhassa ekonomik sıkıntı içindeki Afrikalıları hedef alıyor. Toplanan veriler, maaş ya da vatandaşlık vaadiyle kandırılan bu kişilerin ağır kayıplar verdiğini ortaya koyuyor. Olay, savaşın uluslararası boyutunu ve Afrika kıtası üzerindeki yansımalarını açıkça gösteriyor. Söz konusu ülkelerin Moskova'yla diplomatik ilişkileri bulunsa da kendi vatandaşlarının paralı asker olarak kullanılması uzun vadede iki taraflı bağları gerebilir. Ukrayna ise bu platform aracılığıyla uluslararası toplumu bilinçlendirme ve Rusya'nın asker tedarik yöntemlerini ifşa etme çabasında.
Mısır1 olay17 Tem - Aynı ülke gündemi
BM Barış Haftası'nda Afrika'dan Uygulama Vurgusu
Birleşmiş Milletler, ilk Barış İnşası Haftası'nı 22-26 Haziran tarihlerinde düzenlerken, Mısır'ın BM Daimi Temsilciliği'nde 23 Haziran'da bir diyalog toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya BM yetkilileri, kalkınma ortakları ve Afrikalı liderler katıldı. Gündemin odağında, 2025 Barış İnşası Mimarisi Gözden Geçirmesi'nden (PBAR) çıkan temel soru vardı: 'Barış inşasına yönelik küresel taahhütler sahada somut sonuçlara nasıl dönüştürülebilir?' Diyalog, özellikle Afrika kıtasında barış altyapılarının güçlendirilmesi ihtiyacını ortaya koydu. Katılımcılar, sürdürülebilir barış için yerel sahiplenme, kapsayıcı diyalog ve kalkınma-bağlantılı yaklaşımların önemine dikkat çekti. BM'nin barış inşası mimarisini daha etkin kılmayı amaçlayan PBAR süreci, sahadaki gerçekliklerle politika düzeyindeki kararlılık arasındaki boşluğu kapatma çağrılarını yineledi. Afrika'daki çatışma ve istikrarsızlık dinamikleri göz önüne alındığında, bu tartışmalar kıtanın uluslararası barış çabalarındaki merkezi rolünü teyit etti. Yetkililer, barış inşasının yalnızca kriz sonrası bir faaliyet olmaktan çıkarılıp önleyici ve uzun vadeli stratejilere entegre edilmesi gerektiğini vurguladı.
Mısır1 olay30 Haz - Aynı ülke gündemicanlı
Ahsan Iqbal, BM’de Pakistan’ın Sürdürülebilir Kalkınma Kararlılığını Vurguladı
Planlama, Kalkınma ve Özel Girişimlerden sorumlu Federal Bakan Ahsan Iqbal, Pazartesi günü Birleşmiş Milletler forumunda üst düzey BM yetkilileriyle yaptığı görüşmelerde Pakistan’ın sürdürülebilir kalkınma, uluslararası işbirliği ve kalkınma diplomasisine bağlılığını yineledi. BM Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Alexander De Croo ile yapılan temaslarda, Pakistan’ın kalkınma öncelikleri ve çok taraflı işbirliği imkânları ele alındı. BM nezdindeki Pakistan Daimî Temsilciliği’nin açıklamasına göre bu temaslar, ülkenin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik taahhüdünü ve BM ile ortaklığını pekiştirme amacı taşıyor. Pakistan, iklim değişikliği, yoksulluğun azaltılması ve ekonomik dayanıklılık gibi küresel gündem maddelerinde uluslararası işbirliğini önceliklendiriyor.
Mısır1 olay14 Tem