Finlandiya'nın Onkalo nükleer atık mezarlığı 100 bin yıl sürecek mühürle açılıyor
Finlandiya'nın güneybatısındaki Eurajoki bölgesinde, 1,9 milyar yıllık temel kayanın 433 metre altına inşa edilen Onkalo tesisi, kullanılmış nükleer yakıtların kalıcı depolanması için dünyanın ilk jeolojik saklama alanı olarak kapılarını açmaya hazırlanıyor. Fince 'mağara' anlamına gelen Onkalo, 6 bin 500 ton radyoaktif atığı en az 100 bin yıl güvenle muhafaza edecek kapasitede. 1950'lerden bu yana nükleer enerjinin en büyük çevre sorunu olan atık yönetiminde tarihi bir adımı temsil eden tesis, istikrarlı kaya yapısı ve çok katmanlı mühendislik bariyerleriyle atıkların biyosfere ulaşmasını önlüyor. Uzmanların bir milyon yıla varan risk senaryolarını da incelediği tesiste, operasyonların kısa süre içinde başlamasıyla Finlandiya nükleer atıklarını kalıcı çözüme kavuşturan ilk ülke olacak.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Finlandiya gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 02 Jun- Security02 Jun, 04:20
100 bin yıl boyunca mühürlenecek: Dünyanın ilk nükleer atık mezarlığı açılıyor
Finlandiya'da yerin 433 metre altında, radyoaktif kullanılmış nükleer yakıtlar için dünyanın ilk kalıcı jeolojik depolama tesisi olmaya hazırlanan "Onkalo" adlı tesiste operasyonların başlamasına kısa bir süre kaldı.
- Political02 Jun, 07:24
Dünyada bir ilk, 100 bin yıl boyunca mühürlenecek! Yerin 433 metre altında
Finlandiya'nın güneybatısındaki Eurajoki bölgesinde, 1,9 milyar yıllık istikrarlı temel kayanın içine inşa edilen ve Fince "mağara" anlamına gelen Onkalo, nükleer santrallerin kurulmaya başlandığı 1950'li yıllardan bu yana dünyanın en büyük çevre sorunlarından biri olan nükleer atıkların kalıcı olarak saklanması konusunda ilk yer altı çözümü olmaya hazırlanıyor. İLK DEVREYE ALAN ÜLKE OLACAK İsveç ve Fransa gibi komşu ülkelerde de benzer tesislerin inşası sürerken, Finlandiya'nın bu teknolojiyi ilk devreye alan ülke olması bekleniyor. CNN International'den edinilen bilgilere göre Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Otoritesi (STUK), haziran ayında yapacağı son değerlendirmeyle tesise onay vermeye hazırlanıyor. Onayın ardından işletme lisansı alınacak. Nükleer operatör Teollisuuden Voima Oyj (TVO) Üst Yöneticisi (CEO) Philippe Bordarier, tesisteki operasyonların bu yılın sonunda ya da en geç gelecek yılın başında başlamasını umduklarını açıkladı. İlk olarak yakındaki Olkiluoto Nükleer Santrali'nin geçici depolama sahasındaki su havuzlarında soğutulan atıklar buraya taşınacak. 6 bin 500 ton uranyum kapasitesine sahip olan Onkalo, Finlandiya'daki beş nükleer reaktörden çıkan kullanılmış yakıtı kalıcı olarak barındıracak. Nükleer atık yönetim şirketi Posiva tarafından 2004 yılında inşasına başlanan projenin maliyetinin 1 milyar avroya (yaklaşık 1,16 milyar dolar) ulaştığı belirtiliyor. 100 BİN YIL BOYUNCA MÜHÜRLENECEK Kullanılmış nükleer yakıtların Onkalo'nun devasa tünel ağına 100 yıl boyunca yerleştirilmeye devam etmesi planlanıyor. Yeni nükleer reaktörlerin inşa edilmesi durumunda bu sürenin uzatılabileceği ifade ediliyor. Depolama süreci tamamlandığında ise tesis, en az 100 bin yıl boyunca güvenli saklama sağlamak üzere tamamen mühürlenecek. Posiva bünyesinde görev yapan kimyager Lauri Parviainen, atıkların on binlerce yıl boyunca yüksek düzeyde radyoaktif kalacağını, ancak 100 bin yılın ardından yakıtın yapımında kullanılan uranyum cevheriyle aynı radyasyon seviyesine gerileyeceğini belirtti. Yer üstünde korozyona son derece dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilecek olan kullanılmış yakıtlar, tünellerde açılan deliklere indirilecek. Kapsüllerin yerleştirildiği bu alanlar daha sonra sızdırmazlığı sağlamak amacıyla bentonit kiliyle doldurulacak. Her biri 300 metre uzunluğundaki bertaraf tünelleri dolduğunda ise çelik takviyeli beton tıpalarla kalıcı olarak kapatılacak. Dünyanın en çok savaş uçağına sahip ülkeleri belli oldu! Türkiye kaçıncı sırada? UZUN VADELİ RİSKLER VE KAMUOYU DESTEĞİ Finlandiya nükleer düzenleme kurumu STUK uzmanı Jarkko Kyllönen, Onkalo projesi için geleceğe yönelik 1 milyon yıllık risk senaryolarını değerlendirdiklerini açıkladı. Atıkların tehlike potansiyeli göz önüne alındığında, ilk 10 bin yıl boyunca kapsüllerin sağlam kalmasının kritik önem taşıdığını belirten Kyllönen, en büyük uzun vadeli risklerin bakır kapsüllerin korozyona uğraması veya gelecekteki buzul çağlarında yaşanabilecek depremlerin kapsüllere zarar vererek sızıntıya yol açması olduğunu ifade etti. Ancak bugüne kadar yapılan risk değerlendirmelerinin olumlu sonuçlandığı aktarıldı. Fransa'da benzer yer altı nükleer mezarlığı planları güçlü protestolarla karşılaşırken, Onkalo projesi Finlandiya'da geniş bir halk desteğine sahip bulunuyor. LUT Üniversitesinden Sosyal Bilimler Profesörü Matti Kojo, 1970'li yıllarda planlar ilk sunulduğunda yerel düzeyde bazı itirazlar yükseldiğini ancak zamanla halkın bu duruma alıştığını ve STUK'un değerlendirmelerine güvendiğini belirtti. Kojo, Finlandiya'da nükleer enerjiye olan desteğin tarihi bir zirvede olduğunu da sözlerine ekledi. Finlandiya Doğa Koruma Derneği ise projeye yönelik eleştirilerini sürdürüyor. Dernek Direktörü Tapani Veistola, nükleer atıkların uzun vadeli ve ciddi bir risk oluşturduğunu savunarak, Onkalo'nun binlerce yıl boyunca güvenli kalacağını kimsenin garanti edemeyeceğini ifade etti. FİNLANDİYA'NIN NÜKLEER STRATEJİSİ İklim ve Çevre Bakanı Sari Multala, Finlandiya yasalarına göre ülkede üretilen nükleer atıkların yine ülke sınırları içinde bertaraf edilmesinin zorunlu olduğunu hatırlattı. 1994 yılındaki yasal değişiklikten önce kullanılmış nükleer yakıtların Rusya gibi ülkelere ihraç edildiğini belirten Multala, mevcut sağ koalisyon hükümetinin nükleer enerjiyi artırmaya öncelik verdiğini ve küçük modüler reaktörler (SMR) inşa etmeyi değerlendirdiklerini açıkladı. Bakan, gelecekteki bu reaktörlerden çıkacak atıkların nasıl yönetileceğine ilişkin değerlendirmenin ise gelecek yılın mart ayına kadar tamamlanacağını sözlerine ekledi. On binler sokaklara döküldü, meydanlar savaş alanına döndü! Meksika'da süresiz grev başladı
Milliyet - Security02 Jun, 13:19
Dünyada ilk nükleer mezarlık! 100 bin yıl dayanacak güçte
Finlandiya, kullanılmış nükleer yakıtların kalıcı olarak depolanacağı dünyanın ilk yer altı nükleer atık tesisini devreye almaya hazırlanıyor. Yaklaşık 1,9 milyar yıllık kaya tabakasının içine inşa edilen Onkalo tesisi, 6 bin 500 ton nükleer atığı en az 100 bin yıl boyunca güvenli şekilde muhafaza edecek. Uzmanlar, tesis için yapılan güvenlik analizlerinin ise bir milyon yıllık olası risk senaryolarını kapsadığını belirtiyor.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Aynı ülke gündemicanlı
Medvedev: Finlandiya, Rus nükleer silahlarının hedef listesinde
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev, Finlandiya'nın nükleer silah ithalat yasağını kaldırmasının ardından ülkesinin nükleer hedef listesine eklendiğini açıkladı. TASS ajansının aktardığına göre Medvedev, bu adımın Finlandiya'yı olası bir nükleer saldırının hedefi haline getirdiğini belirtti. Finlandiya, 2023'te NATO'ya katıldıktan sonra topraklarında nükleer silah konuşlandırılmasını yasaklayan politikasını değiştirdi. Medvedev'in sözleri, Rusya'nın NATO'nun genişlemesine ve müttefiklerin askeri duruşuna yönelik tehdit algısını yansıtıyor. Rus yetkililer daha önce de benzer nükleer caydırıcılık mesajları vermişti. Bu açıklama, Ukrayna savaşıyla tırmanan Rus-Batı geriliminde nükleer retoriğin yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. Finlandiya'nın nükleer silahları topraklarında bulundurma ihtimali, Kuzey Avrupa'daki güvenlik dengesini ve nükleer tırmanma riskini daha da tartışmalı hale getiriyor.
Finlandiya2 olay3 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Rus Büyükelçilik: Finlandiya'da Nükleer Altyapı Yok, Olasılık Bile Endişe Veriyor
Rusya’nın Finlandiya Büyükelçiliği, Finlandiya’da nükleer altyapıya dair herhangi bir işaret bulunmadığını açıkladı. TASS ajansının aktardığı açıklamada, böyle bir altyapının teorik olarak ortaya çıkma ihtimalinin dahi bölge güvenliğini ciddi biçimde etkilediği vurgulandı. Açıklama, mevcut durumda somut bir kanıt olmamasına karşın, konunun yarattığı kaygıyı gündeme taşıdı.
Finlandiya1 olay29 Haz - Aynı ülke gündemi
Finlandiya Parlamentosu Nükleer Silah Yasağını Tarihe Gömdü
Finlandiya parlamentosu, ülkenin onlarca yıllık nükleer silah yasağını kaldıran yasa değişikliğini onayladı. Karar, Finlandiya’nın Rusya’nın Ukrayna’yı tam ölçekli işgalinin ardından askeri tarafsızlığını terk ederek Nisan 2023’te NATO’ya katılmasının ardından geldi. Yasağın kaldırılmasıyla Finlandiya, NATO’nun nükleer caydırıcılık politikalarıyla tam uyum sağlama ve ittifakın nükleer planlamalarına katılma hakkı kazandı. Eski yasa, nükleer silahların Finlandiya topraklarında bulundurulmasını, taşınmasını ve geçişini kesin biçimde yasaklıyordu. Değişiklik, Finlandiya’nın artık topraklarında nükleer silah konuşlandırmayı isteme veya kabul etme özgürlüğüne sahip olacağı anlamına geliyor. Hükümet, bu hamlenin yalnızca NATO üyeliğinin getirdiği yasal uyum ihtiyacından kaynaklandığını ve ülkenin nükleer silah edinme niyeti taşımadığını vurguladı. Düzenleme, İskandinav ülkesinin güvenlik doktrininde köklü bir kırılmayı simgeliyor. Rusya sınırına 1.300 kilometreden fazla cepheye sahip olan Finlandiya, NATO’ya katıldığından beri ittifakın kuzeydoğu kanadını güçlendiriyor. Bu adım, Moskova ile gerilimi tırmandırma potansiyeli taşırken, Helsinki yönetimi caydırıcılığı artırmanın ulusal güvenlik için elzem olduğunu savunuyor.
Finlandiya1 olay17 Haz - Aynı ülke gündemi
Finlandiya, Belirsiz Dünya Düzeninde Nükleer Cihaz Yasağını Kaldırdı
Finlandiya, nükleer cihazlara yönelik uzun süredir yürürlükte olan yasağını kaldırdı. Yaklaşık 1340 kilometrelik Rusya sınırına sahip olan Kuzey Avrupa ülkesi, bu adımın üç yıl önce katıldığı NATO ittifakını güçlendireceğini açıkladı. Karar, Avrupa'daki değişen güvenlik ortamına ve artan jeopolitik belirsizliklere bir yanıt olarak değerlendiriliyor. Ulusal mevzuatın NATO'nun nükleer caydırıcılık politikasıyla uyumlu hale getirilmesi, Finlandiya'nın ittifakın kolektif savunma yapısına entegrasyonunu derinleştiriyor. Sınır komşusu Rusya'nın askeri duruşu ve kıtadaki güvenlik kaygıları göz önüne alındığında, bu politika değişikliği bölgesel güç dengeleri açısından dikkat çekici bulunuyor.
Finlandiya2 olay17 Haz - Aynı ülke gündemi
Rusya'nın NATO sınırındaki askeri yığınağı: Finlandiya 80 bin askerle karşı karşıya kalabilir
Norveçli NRK, İsveçli SVT, Danimarkalı DR ve Estonya merkezli Delfi tarafından yürütülen ortak araştırma, Rusya’nın 2025–2026 kışı boyunca batı sınırındaki askeri altyapısını genişlettiğini ortaya koydu. Planet Labs uydu görüntülerine dayandırılan çalışmaya göre, bu genişleme Finlandiya ve Norveç sınırlarını da kapsıyor ve Finlandiya, 80 bin Rus askeriyle karşı karşıya kalabilir. Finlandiya’nın 2023’te NATO’ya katılmasının ardından Rusya, ittifakın doğu kanadında askeri varlığını artırmaya yönelik adımlar atacağını belirtmişti. Söz konusu yığınağın, bu taahhüdün bir parçası olabileceği değerlendiriliyor. Araştırma, yeni üsler, lojistik tesisler ve askeri birlik konuşlandırmalarına işaret ederek, Kuzey Avrupa güvenlik dengelerinde yeni bir döneme girildiğine dikkat çekiyor.
Finlandiya1 olay10 Haz - Aynı ülke gündemicanlı
Rusya, Finlandiya Sınırına Yakın Binlerce Asker Kapasiteli Yeni Garnizon Kuruyor
Rusya, NATO üyesi Finlandiya sınırına yaklaşık 170 kilometre mesafede, binlerce askeri barındırabilecek yeni bir askeri altyapı inşa ediyor. Bu gelişme, ittifakın kuzey kanadında endişeyle karşılanıyor. Finlandiya’nın 2023’te NATO’ya katılmasıyla iki katına çıkan sınır hattı, Moskova’nın Batı Askeri Bölgesi’nde kuvvet takviyesine yöneldiği yorumlarına yol açıyor. Söz konusu garnizon, Rusya’nın NATO sınırına en yakın yeni askeri yığınaklarından biri olarak dikkat çekiyor. RFE/RL’nin haberine göre tesis, binlerce askeri konuşlandıracak kapasitede tasarlanıyor. Kesin zaman çizelgesi ve birlik seviyesi henüz açıklanmasa da, adım Rusya’nın kuzeybatıdaki askeri duruşunu güçlendirdiğine işaret ediyor. Uzmanlar, bu hamlenin Finlandiya’nın NATO üyeliğine doğrudan bir yanıt olduğu ve Baltık Denizi çevresindeki güvenlik dengelerini etkileyebileceği değerlendirmesinde bulunuyor. İttifakın kuzey bölgesindeki tatbikat ve gözlem faaliyetlerinin artması beklenirken, Moskova’nın sınır bölgelerindeki askeri varlığı, diplomatik gerilimleri tırmandırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
Finlandiya1 olay24 Haz