Ukraine — Diplomatic Developments

Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Rodion Miroshnik, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin son bir hafta içinde gerçekleştirdiği saldırılarda ikisi çocuk 40’tan fazla Rus vatandaşının hayatını kaybettiğini bildirdi. TASS haber ajansının aktardığına göre Miroshnik, Ukrayna’nın tıbbi tesisler ve acil durum araçlarına da saldırdığını öne sürdü. Miroshnik, açıklamasında saldırıların gerçekleştiği bölgeler veya olayların ayrıntıları hakkında bilgi paylaşmadı. Bu tür iddialar, savaşın başlangıcından bu yana Rus yetkililer tarafından sıklıkla gündeme getiriliyor ve Ukrayna sınırındaki sivil halkın karşı karşıya kaldığı risklere işaret etmek amacıyla kullanılıyor.

27-28 Haziran gecesi Rusya, Ukrayna’nın başkenti Kiev başta olmak üzere birçok şehri balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Kiev’de en az dokuz sivil hayatını kaybetti, aralarında bir çocuğun da bulunduğu çok sayıda kişi yaralandı. Ukrayna hava savunma sistemleri çok sayıda füzeyi ve İHA’yı imha etse de enkaz parçaları yangınlara ve bir ilaç fabrikası da dahil olmak üzere maddi hasara yol açtı. Saldırı öncesinde Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, Rusya’nın büyük çaplı bir saldırı hazırlığında olduğu uyarısında bulunmuştu. Eş zamanlı olarak Harkov ve çevresinde de sivil hedeflere yönelik saldırılar gerçekleşti: dronelar otomobillere, benzin istasyonlarına ve konutlara isabet etti; bir yolcu öldü, çok sayıda kişi yaralandı. Herson’da güdümlü bombalar beş kişiyi yaraladı ve merkez ilçede elektrik kesintisine neden oldu. Ayrıca Rus güçlerinin sınıra iki kilometre mesafedeki Kozaça Lopan yerleşimine sızdığı bildirildi. Rus resmi kaynakları (TASS) bu operasyonu askeri-endüstriyel tesisler, enerji altyapısı ve havaalanlarını hedef alan bir misilleme saldırısı olarak nitelendirdi. Geniş bir coğrafyaya yayılan eş güdümlü vurucu güç, çatışmanın şiddetinde belirgin bir tırmanışa ve sivil halk ile kritik altyapı üzerindeki tehdidin sürdüğüne işaret ediyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, gece boyunca düzenlenen saldırılarda 14 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı ve Rusya'nın yeni bir büyük çaplı saldırıya hazırlandığını öne sürdü. Zelenskiy, müttefiklerine hava savunma sistemlerini güçlendirme çağrısında bulundu. Kremlin ise Zelenskiy'nin iddialarını reddederek, Kiev yönetimini NATO zirvesi öncesinde provokasyon planlamakla suçladı. Karşılıklı açıklamalar, Ukrayna'daki savaşın diplomatik gerilimleri tırmandırdığı bir dönemde geldi.

Rusya, İkinci Dünya Savaşı sırasında günümüzde Ukrayna'nın batısında kalan Volhinya bölgesinde Ukraynalı milliyetçiler tarafından on binlerce Polonyalının öldürüldüğü Volyn (Volhinya) Katliamı'na ilişkin arşiv belgelerini yayımladı. Belgelere, Polonya ile Ukrayna arasında bu tarihi olayın yorumlanması konusunda yaşanan gerginlik sürerken erişim sağlandı. Ukrayna Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, söz konusu yayının Ukrayna-Polonya ilişkilerini baltalama girişimi olduğunu açıkladı. Volyn Katliamı, iki ülke arasında yıllardır diplomatik krizlere yol açan hassas bir konu; Polonya olayın soykırım olarak tanınmasını talep ederken, Ukrayna daha çok karşılıklı acıları vurgulamayı tercih ediyor. Rusya'nın, Ukrayna'ya yönelik savaş bağlamında özellikle Polonya gibi Kiev'e güçlü destek veren ülkelerle olan ilişkileri bozmak için tarihi dosyaları araçsallaştırdığı değerlendiriliyor. Bu hamle, Moskova'nın Ukrayna'ya uluslararası desteği zayıflatma amacı taşıdığı yönündeki mevcut kaygıları pekiştiriyor.

Ukrayna, Rusya'nın Kiev'e düzenlediği ve 12 kişinin hayatını kaybettiği füze saldırısının ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha, daimi üyelerden net ve güçlü adımlar atılmasını talep etti. Saldırı, başkentte sivil alanları hedef alırken Ukrayna yönetimi uluslararası toplumun dikkatini yeniden bölgedeki güvenlik krizine çekmeyi amaçlıyor. Acil toplantı talebi, Kiev'in diplomatik girişimlerini hızlandırdığı bir dönemde geldi. BM Güvenlik Konseyi'nin gündemine alınacak konu, Rusya-Ukrayna savaşının seyrine yönelik yeni yaptırım ve destek mekanizmalarının tartışılmasına yol açabilir. Saldırının zamanlaması ve sivil kayıpların boyutu, diplomatik baskının artmasına neden olacak unsurlar arasında görülüyor.

Kiev, gece saatlerinde düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırısıyla sarsıldı. Saldırıda 9 katlı bir apartman kısmen çöktü, enkaz altında mahsur kalan sakinler bulunuyor. Kent genelinde çok sayıda yangın çıktı. Bu saldırı, Ukrayna'nın Rus hedeflerine yönelik uzun menzilli saldırılarının hemen ardından gerçekleşti. Çatışmaların tırmanmasıyla birlikte toplam kayıp sayısının iki milyonu aştığı rapor ediliyor. Rusya ise ABD'nin askeri desteğinin sürmesi durumunda sonuçları olacağı uyarısını yineledi. Sivil yerleşimlere yönelik doğrudan saldırılar, savaşın giderek artan insani maliyetini ve uluslararası diplomasi üzerindeki baskıyı gözler önüne seriyor.

Rusya, Ukrayna genelinde gece ve sabah saatlerinde düzenlediği füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az yedi sivilin ölümüne, çok sayıda kişinin yaralanmasına yol açtı. Harkov bölgesindeki Çuhuyiv kentine yönelik saldırılarda üç kişi hayatını kaybetti, altı kişi yaralandı. Kiev bölgesinde bir çocuk maması fabrikasını hedef alan vuruşta dört kişi öldü. Ayrıca Harkov'da bir sivil araca FPV drone ile düzenlenen saldırıda bir kadın yaşamını yitirdi. Lozova tren istasyonuna yapılan saldırıda makinist ve yardımcısı yaralandı, lokomotifler hasar gördü. Başkent Kiev, balistik füzeler ve dronelarla hedef alınırken, Harkov Sanat Müzesi'nin bulunduğu bölgeye düzenlenen drone saldırısında bir aylık bebek dahil beş kişi yaralandı, müzede büyük bir yangın çıktı. Saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki telefon görüşmesinin hemen sonrasına denk geldi. Ukrayna hava savunma sistemleri birçok bölgede devreye girse de, özellikle kritik altyapı ve yerleşim yerlerinde hasar oluştu. Ukrayna ordusu, Rus ikmal hatlarına yönelik karşı saldırılarını sürdürürken, enerji sistemine yönelik tekrarlanan saldırılar nedeniyle yaz aylarında ciddi elektrik kesintileri yaşanacağı öngörülüyor. Yetkililer, Rus güçlerinin sivilleri ve kültürel miras alanlarını hedef almaya devam ettiğini bildirdi.

Rusya, Ukrayna’nın başkenti Kiev ve çevresindeki yerleşimlere balistik füze saldırısı düzenledi. Saldırıda en az 8 kişi hayatını kaybetti, 34 kişi yaralandı. Bu, başkente bir haftadan kısa süre içinde gerçekleşen ikinci büyük saldırı olarak kayıtlara geçti. Yetkililer, füzelerin yerleşim bölgelerine isabet ettiğini ve kurtarma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Saldırı, Rusya’nın Ukrayna’daki sivil altyapıya yönelik baskısının devam ettiğini gösteriyor. Uluslararası toplumun ateşkes çağrılarına rağmen tansiyon yükselirken, bu tür saldırılar diplomatik çözüm umutlarını zayıflatıyor. Ölen ve yaralanan siviller, savaşın doğrudan insani maliyetini bir kez daha ortaya koyuyor. Aynı haberde, Baltık Denizi’ndeki İsveç’e ait bir adada Rusya’nın işgal hazırlığı yaptığına yönelik iddialar da yer aldı. Bu iddialar, Moskova’nın bölgedeki askeri duruşuna dair endişeleri artırırken, NATO ülkeleri açısından yeni bir güvenlik sınaması olarak değerlendiriliyor. Gelişme, savaşın coğrafi sınırlarını aşan stratejik yansımaları gündeme getiriyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Kostyantynivka’da Ukrayna mevzilerini vurduğu iddiasına yanıt olarak Putin’e meydan okudu ve ‘Orada buluşalım’ çağrısı yaptı. Bu çıkış, savaşın diplomatik boyutunda karşılıklı söylemlerin sertleştiğine işaret ediyor. Zelenskiy ayrıca ABD’nin Bağımsızlık Günü mesajında Patriot hava savunma sistemlerinin önemine vurgu yaparak müttefik desteğinin altını çizdi. Sahada ise Ukrayna, Rusya’nın derinliklerine yönelik başarılı vuruşlarını neredeyse iki katına çıkardı. Özellikle işgal altındaki Kırım’da askerî hedeflere düzenlenen gece saldırıları elektrik kesintilerine yol açtı; Rus lojistik zincirini aksatmayı hedefleyen bu operasyonlar, Ukrayna’nın uzun menzilli kabiliyetlerindeki artışı gösteriyor. Bu gelişmeler, savaşın 500. gününe yaklaşırken Ukrayna’nın hem cephe gerisinde baskıyı yoğunlaştırdığını hem de diplomatik kanallarda meydan okuyan bir tavır sergilediğini ortaya koyuyor. Zelenskiy’nin meydan okuması, Rusya’nın anlatılarını hedef alırken, artan derin operasyonlar askerî dengeleri etkileme potansiyeli taşıyor.

Rusya devlet haber ajansı TASS'ın askeri kaynaklara dayandırdığı habere göre, Ukrayna 4 Temmuz sabahı Rusya topraklarına Flamingo füzeleri olarak adlandırılan insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. Saldırı girişiminin başarısız olduğu ve herhangi bir hasara yol açmadığı bildirildi. Rus tarafı, bu hamlenin Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'nin, Konstantinovka'daki Ukrayna silahlı kuvvetlerinin yaşadığı ağır başarısızlıktan dikkati başka yöne çekme çabası olduğunu iddia etti. Olay, Rusya-Ukrayna savaşının seyrinde tarafların karşılıklı suçlamalarını ve bilgi savaşının yoğunluğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Kiev yönetimi henüz resmî bir açıklamada bulunmazken, bağımsız kaynaklarca doğrulanmayan bu saldırı girişimi, cephe hattındaki gelişmelerin uluslararası kamuoyuna nasıl yansıtıldığına dair önemli bir örnek teşkil ediyor.

Monako'da meydana gelen şiddetli patlama, Ukraynalı bir aileyi yaraladı. Yetkililer patlamanın "büyük olasılıkla saldırı" olduğunu açıkladı. 13 yaşındaki kız çocuğu ve ebeveynleri yaralanırken, anne ve babanın durumunun kritik olduğu bildirildi. Patlamanın nedeni ve olası saikleri hakkında henüz bilgi verilmezken, Monako makamları soruşturma başlattı. Kurbanların Ukraynalı olması dışında kimlikleri veya olayla siyasi bağlantılar konusunda resmî bir açıklama yapılmadı. Patlamanın hedef alınmış olabileceği ihtimali, özellikle Ukraynalı bir ailenin zarar görmesi nedeniyle uluslararası ilgiyi artırabilir. Monako, üst düzey diplomat ve iş insanlarının sıkça ziyaret ettiği bir prenslik olarak güvenlik konularında hassas bir konumda bulunuyor. Diplomatik yankılar henüz netleşmemiş olsa da, olayın Ukrayna'daki savaş bağlamında spekülasyonlara yol açabileceği değerlendiriliyor. Soruşturmanın seyri, saldırının niteliğini ortaya koyacak.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Ukrayna'daki Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin dış elektrik bağlantısını yeniden kaybettiğini açıkladı. Bu, Şubat 2022'de başlayan savaştan bu yana kaydedilen 21. dış güç kaybı oldu. Santral, Rusya'nın kontrolündeki bölgede yer alıyor ve cephe hattına yakın konumu nedeniyle sık sık elektrik kesintileri yaşıyor. Dış güç kaybı, nükleer reaktörlerin ve kullanılmış yakıt havuzlarının soğutulması için kritik önem taşıyor. Elektrik kesildiğinde, soğutma sistemleri acil durum dizel jeneratörlerine bağımlı hale geliyor ve bu durum nükleer güvenlik risklerini artırıyor. UAEA, santraldeki durumun ciddiyetine dikkat çekerek, taraflara bir güvenlik bölgesi oluşturulması çağrısında bulunuyor. Bu son kesinti, bölgedeki askeri faaliyetlerin enerji altyapısı üzerindeki etkisini bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanlar, tekrarlayan bağlantı kayıplarının olası bir nükleer kaza riskini artırdığını belirtiyor. Diplomatik çabalar ise santralin güvenliğinin sağlanmasına odaklanmış durumda.

NATO üyesi ülkeler, diplomatik kaynaklara göre, önümüzdeki zirvede Ukrayna için 90 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulunacak. Bu taahhüt, zirvenin sonuç bildirgesinde resmen yer alacak. Uzun vadeli çerçeveye oturtulması planlanan yardım paketi, Ukrayna'nın mevcut çatışma koşullarındaki savunma kapasitesini artırmayı hedefliyor. NATO'nun en üst düzey belgesinde yer alacak bu karar, ittifakın Kiev'e verdiği desteğin sürekliliğini ve kapsamını gösteren güçlü bir diplomatik mesaj olarak değerlendiriliyor.

Kyiv Independent'ın gümrük kayıtlarına dayandırdığı araştırmasına göre, Almanya, İtalya, İspanya ve diğer AB ülkelerinde üretilen özel metal işleme ekipmanları, savaş devam ederken Türk aracılar yoluyla Rus metalurji tesislerine ulaştı. Söz konusu makine ve teçhizat, Rusya'nın füzeler başta olmak üzere askeri üretiminde kritik öneme sahip. Kayıtlar, sevkiyatların AB'nin Rusya'ya yönelik askeri amaçlı kullanılabilecek ileri teknoloji ürünlerine getirdiği yaptırımlara rağmen gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Bu akış, yaptırımların üçüncü ülkeler üzerinden nasıl delinebildiğini gösteren somut bir örnek oluşturuyor. Türkiye, NATO üyesi olmasına karşın Rusya'ya yönelik yaptırımlara katılmadı ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi savaş döneminde arttı. AB'nin teknoloji ihracatındaki boşluklar ve Türkiye'nin aracı rolü, Rus askeri makinesinin Batı kaynaklı ekipmanlarla beslenmeye devam etmesine imkân tanıyor. Gelişme, Avrupa'nın yaptırım rejiminin etkinliğini ve Türkiye ile ilişkilerdeki hassas dengeyi gündeme getiriyor. AB yetkilileri, yaptırımların atlatılmasını engellemek için Ankara ile daha sıkı işbirliği çağrısı yaparken, Türkiye'nin arabulucu konumu jeopolitik riskleri artırıyor. Aynı zamanda Rusya'nın yerli üretim kapasitesindeki Batı teknolojisine bağımlılığı, askeri tedarik zincirlerindeki kırılganlığı da gözler önüne seriyor.

Almanya'da yürütülen Kuzey Akım boru hatları sabotajı soruşturmasında eski Ukraynalı asker Serhii Kuznietsov'un baş zanlı olarak suçlanması üzerine Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, sert açıklamalarda bulundu. Peskov, Almanya'nın Ukrayna'yı desteklerken aynı anda bir Ukraynalıyı sabotajla itham etmesinin 'mantığa aykırı' olduğunu ifade etti. Baltık Denizi'ndeki hatların Eylül 2022'de patlatılmasıyla ilgili Almanya'nın ilerleyen soruşturması, Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından yedi ay sonra gerçekleşen saldırıya ilişkin yeni bir boyut kazandı. Kremlin'in bu çıkışı, savaş bağlamında Berlin ile Moskova arasındaki diplomatik gerilimi bir kez daha yükseltti. Peskov, ortaya çıkan durumun Almanya'nın konumundaki tutarsızlığı gözler önüne serdiğini savundu. Suçlamaların ilk kez doğrudan Ukrayna'ya uzanan bir şüpheliyi işaret etmesi, uluslararası enerji güvenliği ve savaşın dolaylı yansımaları açısından kritik önem taşıyor. Bu gelişme, Avrupa'nın enerji altyapısına yönelik hassasiyetin sürdüğü bir dönemde Almanya'nın ikili ilişkilerini ve Ukrayna'ya verdiği desteğin sorgulanmasına yol açabilecek potansiyele sahip. Peskov'un açıklamaları, sabotajın faili konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirirken, olayın hukuki boyutu kadar siyasi sonuçlarının da yakından izleneceğine işaret ediyor.