Haiti — Diplomatic Developments

Venezuela’da 7.2 ve 7.5 büyüklüğünde art arda iki deprem meydana geldi. Depremlerin ardından sosyal medyada, sarsıntıların ABD tarafından yapay olarak oluşturulduğu yönünde iddialar ortaya atıldı. Deprem Uzmanı Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, kırılma mekanizmasının Türkiye’deki 1999 Marmara ve 2023 Kahramanmaraş depremleriyle benzerlik gösterdiğini açıklayarak, depremlerin doğal tektonik hareketler sonucu gerçekleştiğini ifade etti. Bu değerlendirme, komplo teorilerini bilimsel zeminde çürütmüş oldu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Salı günü Haiti'ye ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret, çete şiddetinin tırmandığı ve her 10 kişiden birinin evsiz kaldığı ülkede gerçekleşti. BM'nin yeni yayımladığı verilere göre, yılbaşından bu yana Haiti'de 2,300 kişi öldürüldü, 100 kişi kaçırıldı ve 1.5 milyon kişi yerinden edildi. Kaçırılanlar arasında Savunma Bakanlığı Kabine Direktörü James Boyard da bulunuyor. Guterres'in ziyareti, uluslararası toplumun Haiti'deki insani krize dikkatini çekmeyi ve yardım çabalarını desteklemeyi amaçlıyor. Ülke, özellikle başkent Port-au-Prince'te silahlı çetelerin kontrolü altında ve güvenlik durumu hızla kötüleşiyor. BM daha önce Haiti'de barış gücü misyonları yürütmüş olsa da, siyasi istikrarsızlık ve ekonomik çöküşle boğuşan ada ülkesinde çete şiddeti yeni boyutlara ulaştı.

Haiti'de ilkbahar tarım sezonu, düzensiz yağışlar ve süregelen güvensizlik nedeniyle sekteye uğruyor. FEWS NET'in gıda güvenliği analizine göre, Eylül 2026'ya kadar ülkede akut gıda güvensizliği yüksek seviyede kalmaya devam edecek. Çoğu bölge Kriz (IPC Faz 3) seviyesinde bulunurken, ekonomik bozulmalar ve geçim kaynaklarına erişim zorlukları durumu ağırlaştırıyor. Güvensizlik ortamı, çiftçilerin tarlalarına erişimini kısıtlarken, anormal yağış rejimi de mahsul üretimini olumsuz etkiliyor. Bu koşullar, hâlihazırda kırılgan olan gıda güvenliğini daha da risk altına sokuyor.

Macaristan'da hükümeti devralan Tisza Partisi, başbakanlık süresini 8 yılla sınırlayan bir anayasa değişikliği teklifini parlamentoya sundu. Teklif, eski başbakan Viktor Orban'ın ilerideki seçimlerde yeniden iktidara dönmesini engellemeyi amaçlıyor. Viktor Orban, 2010'dan bu yana kesintisiz başbakanlık görevini yürütürken, son seçimlerde Tisza Partisi'nin zaferiyle iktidarı kaybetmişti. Yeni hükümetin bu hamlesi, Orban'ın siyasi kariyerini kalıcı olarak sınırlandırma ve kendi iktidarını pekiştirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Anayasa değişikliği parlamentoda kabul edilirse, başbakanlık için azami iki dönem kuralı getirilmiş olacak. Bu durum, Macaristan siyasetinde uzun süreli tek adam yönetimlerini önlemeye yönelik yapısal bir dönüşüm anlamına gelirken, Orban destekçilerinin tepkisini çekmesi ve siyasi tansiyonu yükseltmesi bekleniyor.