BM raporu: 1,5 derece hedefi birkaç yıl içinde aşılacak

BM'den 141 sayfalık iklim raporu: "Dünya kritik sınırı aşacak"

Birleşmiş Milletler, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin birkaç yıl içinde aşılacağını açıkladı. 141 sayfalık yeni bir rapor, kaçınılmaz sonucu yavaşlatmak için yollar arıyor. "HEDEFİN AŞILMASI KAÇINILMAZ" Birleşmiş Milletler (BM), dünyanın iklim değişikliğiyle mücadelede en önemli hedeflerinden biri olan küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin artık kaçınılmaz olarak aşılacağını açıkladı. BM'nin yayınladığı 141 sayfalık yeni raporda, dünyanın bundan sonra sıcaklık artışının 1,5 dereceyi ne kadar aşacağını sınırlamaya ve uzun vadede küresel sıcaklıkları yeniden aşağı çekmeye odaklanması gerektiği belirtildi. Ancak raporda önerilen bu yeni yolun son derece zor, belirsiz ve onlarca yıl sürebilecek bir süreç olduğu vurgulandı. BM, önerilen yöntemin ideal bir çözüm olmadığını belirterek, “Bu hiçbir şekilde kabul edilebilir veya tercih edilen bir yol değil. Bu yalnızca elimizde kalan en iyi seçenek.” değerlendirmesinde bulundu. 1,5 DERECE SINIRI BİRKAÇ YIL İÇİNDE AŞILACAK Dünya ülkelerinin büyük bölümü 2015'te imzalanan Paris Anlaşması'yla küresel sıcaklık artışını 2 derecenin oldukça altında tutmayı ve mümkünse 1,5 dereceyle sınırlandırmayı kabul etmişti. Ancak aradan geçen yıllarda rüzgar ve güneş enerjisindeki hızlı gelişmelere rağmen petrol, doğal gaz ve kömür kullanımı devam etti. Atmosfere salınan karbondioksit nedeniyle küresel ortalama sıcaklıklar sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,4 derece yükseldi. BM raporu, 1,5 derecelik eşiğin önümüzdeki birkaç yıl içinde aşılacağını öngörüyor. MEVCUT POLİTİKALARLA 2,6 DERECE Rapora göre ülkelerin mevcut iklim politikaları ve eğilimleri devam ederse dünya, yüzyılın sonuna kadar sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 2,6 derece daha sıcak hale gelecek. BM'nin yeni yaklaşımı ise 1,5 derecenin aşılmasını artık tamamen engellemek yerine, bu aşımın mümkün olduğunca küçük tutulmasını öngörüyor. Sıcaklıkların bu yüzyıl içinde yeniden 1,5 derece seviyesine indirilebilmesi için küresel ısınmanın zirvede 1,8 dereceyi geçmemesi gerekiyor. Ancak bilim insanlarının çoğu bunun gerçekleşmesini düşük bir ihtimal olarak değerlendiriyor. ATMOSFERDEN DEVASA MİKTARDA KARBON ÇEKİLMESİ GEREKECEK Sıcaklıkları yeniden düşürmenin önündeki en büyük sorunlardan biri, atmosferde biriken karbondioksitin ortadan kaldırılması gerekliliği. Bunun için dünyanın çok geniş bölgelerinin yeniden ormanlaştırılması veya karbondioksiti doğrudan havadan yakalayan teknolojilerin büyük ölçekte kullanılması gerekiyor. Ancak söz konusu teknolojiler henüz ihtiyaç duyulan büyüklükte uygulanabilmiş değil. Norveç'teki CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi'nden Glen Peters, çözümün ilk bakışta “bir milyar ağaç dikmek” kadar basit görünebileceğini ancak gerçekte çok daha karmaşık olduğunu belirtti. Gerekli ölçekte ormanlaştırma için son derece geniş arazilere ihtiyaç duyulacağı, bunun tarımla çatışabileceği ve artan sıcaklıklar ile orman yangınlarının yeni ormanların gelişmesini zorlaştırabileceği belirtiliyor. 10 YILLIK ISINMAYI GERİ ALMAK 50 YIL SÜREBİLİR BM'nin en iyimser senaryolarında bile sıcaklık artışını tersine çevirmek son derece yavaş ilerleyecek. Rapora göre yalnızca 10 yıllık bir ısınmanın etkisini geri çevirmek yaklaşık 50 yıl sürebilir. Dünya bu süreç boyunca onlarca yıl daha ısınmaya devam edebilir ve bugünkü sıcaklık seviyelerine dönülmesi onlarca yıl, hatta yüzyıllar alabilir. Üstelik buzulların erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesi gibi iklim değişikliğinin bazı sonuçlarının büyük ölçüde geri döndürülemez olacağı belirtiliyor. “DÜNYAYI SONSUZA DEK DEĞİŞTİREBİLİR” BM, küresel ısınmanın yalnızca daha fazla aşırı hava olayına neden olmayacağı konusunda da uyardı. Raporda, tropik bölgelerden kuzeye ısı taşıyan okyanus akıntılarının zayıflaması veya çökmesi gibi kritik küresel sistemlerde büyük değişiklikler yaşanabileceği belirtildi. Bu tür değişimlerin gerçekleşmesi halinde sonuçların “dünyayı sonsuza dek yeniden şekillendirebileceği” uyarısı yapıldı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres daha önce 1,5 derecelik sınırın kaçınılmaz olarak aşılacağını kabul etmişti. Yeni rapor ise dünyanın önündeki seçeneğin artık bu aşımı mümkün olduğunca sınırlamak ve gelecekte sıcaklıkları yeniden aşağı çekmeye çalışmak olduğunu ortaya koydu.