NATO, yaşlanan E-3'leri 600 milyon dolarlık İsveç uçağıyla değiştiriyor
NATO müttefikleri, kullanım ömrünü tamamlayan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç üretimi GlobalEye erken ihbar ve kontrol uçağı tedarik etme kararı aldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 10 adede kadar uçak alımını öngören ortak kararı duyurdu. Her bir uçağın maliyeti yaklaşık 600 milyon dolar olarak açıklandı. GlobalEye'lar, gelişmiş radar ve sensör sistemleriyle hava ve deniz gözetleme kabiliyetini artıracak. Karar, NATO'nun caydırıcılık ve istihbarat yeteneklerini modernize etme stratejisi kapsamında alındı. E-3 filosunun yaşlanmasıyla ortaya çıkan operasyonel ihtiyaçlar yeni nesil platformlara geçişi zorunlu kıldı. İsveç'in yakın zamanda ittifaka katılması, bu tedarikle birlikte NATO içi savunma iş birliğini güçlendiren bir unsur olarak görülüyor. Tedarik sürecinin katılımcı ülkelerin ortak finansmanıyla yürütülmesi bekleniyor.
This summary is currently in Turkish; automated English translation is coming soon.
Bağlam, hikayenin etrafındaki ülke + lider + komşu hikaye ağına dayanılarak AI tarafından üretildi. Olgu içerikleri için her zaman üstteki kaynak linklerine başvurun.
Bu gündemi takip et
Türkiye gelişmelerini kaçırma — ücretsiz kaydol, günlük brifinginde gör.
Timeline
latest: 07 Jul- Political07 Jul, 09:50
NATO yaşlanan E-3'leri değiştiriyor. Yeni uçakların tanesi 600 milyon dolar
NATO müttefikleri, yaşlanan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerini alması için İsveç yapımı 10 adede kadar GlobalEye Erken İhbar ve Kontrol uçağı tedarik etme kararı aldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi bazı ülkelerin, kullanım ömrünü tamamlayan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç üretimi GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol (AWACS) uçak filosu edinmek için ortak karar aldığını duyurdu. Rutte, ittifakın Ankara'da bugün başlayan zirvesi marjında düzenlenen savunma sanayisi forumunda yaptığı konuşmada, "Bugün 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarikini duyuruyoruz" ifadelerini kullandı. Etkinlikte konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise planlanan tedarik süreciyle ilgili olarak, "Bu an İsveç için büyük bir gurur kaynağı, NATO'ya sağlayacağı katkılar açısından ise daha da büyük bir onurdur. 2027 yılına kadar bu GlobalEye uçaklarının İsveç üslerinden operasyon yürüttüğünü göreceğiz" dedi. İttifakın ilk "Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü" (iAFSC) projesi kapsamında Avrupa merkezli bir çözümün seçilmesi, bir grup müttefikin Boeing E-7A Wedgetail uçaklarını satın alma planından vazgeçmesinden beş ay sonra gerçekleşti. Müttefikler, söz konusu alımdan "stratejik ve finansal temellerin kaybedilmesi" gerekçesiyle çekilmişti. NATO, eski iAFSC planı çerçevesinde başlangıçta altı adet E-7 uçağı satın alma taahhüdünde bulunmuş ancak Trump yönetiminin programı iptal etmeyi planladığını açıklamasının ardından bu fikirden vazgeçmişti. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kongre üyelerinden gelen güçlü tepkilerin ardından bu kararı daha sonra geri almıştı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi bazı ülkelerin, kullanım ömrünü tamamlayan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç üretimi GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol (AWACS) uçak filosu edinmek için ortak karar aldığını duyurdu. Rutte, ittifakın Ankara'da bugün başlayan zirvesi marjında düzenlenen savunma sanayisi forumunda yaptığı konuşmada, "Bugün 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarikini duyuruyoruz" ifadelerini kullandı. Etkinlikte konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise planlanan tedarik süreciyle ilgili olarak, "Bu an İsveç için büyük bir gurur kaynağı, NATO'ya sağlayacağı katkılar açısından ise daha da büyük bir onurdur. 2027 yılına kadar bu GlobalEye uçaklarının İsveç üslerinden operasyon yürüttüğünü göreceğiz." dedi. İttifakın ilk "Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü" (iAFSC) projesi kapsamında Avrupa merkezli bir çözümün seçilmesi, bir grup müttefikin Boeing E-7A Wedgetail uçaklarını satın alma planından vazgeçmesinden beş ay sonra gerçekleşti. Müttefikler, söz konusu alımdan "stratejik ve finansal temellerin kaybedilmesi" gerekçesiyle çekilmişti. NATO, eski iAFSC planı çerçevesinde başlangıçta altı adet E-7 uçağı satın alma taahhüdünde bulunmuş ancak Trump yönetiminin programı iptal etmeyi planladığını açıklamasının ardından bu fikirden vazgeçmişti. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kongre üyelerinden gelen güçlü tepkilerin ardından bu kararı daha sonra geri almıştı. Müttefiklerin Wedgetail planını iptal etmesi üzerine Saab Üst Yöneticisi (CEO) Micael Johansson, kasım ayında Breaking Defense yayın organına yaptığı açıklamada, NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanlığının (SHAPE) gelecekteki GlobalEye operasyonlarını incelediğini ve bu kabiliyetin doğru şekilde kullanılması halinde oluşan boşluğu dolduracağı sonucuna vardığını aktarmıştı. Johansson o dönemde Saab'ın, NATO'nun E-3 halefi için belirlediği 2031 operasyonel hedefini karşılayabileceğini belirtmişti. Potansiyel üretim planlarına da değinen Johansson, firmanın Göteborg'daki merkezinden yılda daha fazla GlobalEye uçağı teslim etmek için yatırım yaptığını kaydetmiş, ayrıca Fransız havacılık bakım ve modifikasyon sağlayıcısı Sabena Technics firmasının olası destek imkanlarına değinmişti. Karar öncesinde, Fransız iş dünyası yayın organı La Lettre, nisan ayında GlobalEye seçiminin kesinleştiğini iddia etmişti. Ancak o dönemde ne NATO ne de Saab bu adımı doğrulamıştı. Avrupa genelinde ise Fransa hükümeti, aralık ayında 12,3 milyar İsveç kronu (yaklaşık 1,3 milyar dolar) değerinde iki adet GlobalEye uçağı satın almak üzere anlaşmayı tamamlamıştı. Bu da uçak başına yaklaşık 670 milyon dolar seviyesinde bir maliyete işaret ediyor. Sözleşmeye iki uçaklık opsiyon da dahil edildi. Johansson, nisan ayında yaptığı açıklamada sözleşmede iki uçaklık daha bir opsiyonun bulunduğunu ve bu konuyu görüştüklerini belirtmişti. Ayrıca Johansson, diğer ihracat imkanlarına ilişkin olarak Almanya ve Polonya'nın da uçaklara ilgi gösterdiğini kaydetmişti. İsveçli savunma şirketi Saab tarafından geliştirilen GlobalEye, havadan erken ihbar, komuta kontrol ve çok alanlı keşif görevleri için tasarlanmış yeni nesil bir platform. Bombardier Global 6500 iş jetini temel alan uçak, Saab'ın Erieye ER AESA radarı ile deniz gözetleme radarı, elektronik istihbarat ve çeşitli elektro-optik sensörleri tek platformda birleştiriyor. Sistem aynı anda hava, kara ve deniz hedeflerini takip edebiliyor.
- Political07 Jul, 09:57
NATO yaşlanan E-3 uçaklarını GlobalEye ile değiştirecek
NATO müttefikleri, yaşlanan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerini alması için İsveç yapımı 10 adede kadar GlobalEye Erken İhbar ve Kontrol uçağı tedarik etme kararı aldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi bazı ülkelerin, kullanım ömrünü tamamlayan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç üretimi GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol (AWACS) uçak filosu edinmek için ortak karar aldığını duyurdu. Rutte, ittifakın Ankara'da bugün başlayan zirvesi kapsamında düzenlenen savunma sanayisi forumunda yaptığı konuşmada, "Bugün 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarikini duyuruyoruz" ifadelerini kullandı. Etkinlikte konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise planlanan tedarik süreciyle ilgili olarak, "Bu an İsveç için büyük bir gurur kaynağı, NATO'ya sağlayacağı katkılar açısından ise daha da büyük bir onurdur. 2027 yılına kadar bu GlobalEye uçaklarının İsveç üslerinden operasyon yürüttüğünü göreceğiz" dedi. İttifakın ilk "Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü" (iAFSC) projesi kapsamında Avrupa merkezli bir çözümün seçilmesi, bir grup müttefikin Boeing E-7A Wedgetail uçaklarını satın alma planından vazgeçmesinden beş ay sonra gerçekleşti. Müttefikler, söz konusu alımdan "stratejik ve finansal temellerin kaybedilmesi" gerekçesiyle çekilmişti. NATO, eski iAFSC planı çerçevesinde başlangıçta altı adet E-7 uçağı satın alma taahhüdünde bulunmuş ancak Trump yönetiminin programı iptal etmeyi planladığını açıklamasının ardından bu fikirden vazgeçmişti. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kongre üyelerinden gelen güçlü tepkilerin ardından bu kararı daha sonra geri almıştı. Müttefiklerin Wedgetail planını iptal etmesi üzerine Saab Üst Yöneticisi (CEO) Micael Johansson, kasım ayında Breaking Defense yayın organına yaptığı açıklamada, NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanlığının (SHAPE) gelecekteki GlobalEye operasyonlarını incelediğini ve bu kabiliyetin doğru şekilde kullanılması halinde oluşan boşluğu dolduracağı sonucuna vardığını aktarmıştı. Johansson o dönemde Saab'ın, NATO'nun E-3 halefi için belirlediği 2031 operasyonel hedefini karşılayabileceğini belirtmişti. Potansiyel üretim planlarına da değinen Johansson, firmanın Göteborg'daki merkezinden yılda daha fazla GlobalEye uçağı teslim etmek için yatırım yaptığını kaydetmiş, ayrıca Fransız havacılık bakım ve modifikasyon sağlayıcısı Sabena Technics firmasının olası destek imkanlarına değinmişti. Karar öncesinde, Fransız iş dünyası yayın organı La Lettre, nisan ayında GlobalEye seçiminin kesinleştiğini iddia etmişti. Ancak o dönemde ne NATO ne de Saab bu adımı doğrulamıştı. Avrupa genelinde ise Fransa hükümeti, aralık ayında 12,3 milyar İsveç kronu (yaklaşık 1,3 milyar dolar) değerinde iki adet GlobalEye uçağı satın almak üzere anlaşmayı tamamlamıştı. Johansson, nisan ayında yaptığı açıklamada sözleşmede iki uçaklık daha bir opsiyonun bulunduğunu ve bu konuyu görüştüklerini belirtmişti. Ayrıca Johansson, diğer ihracat imkanlarına ilişkin olarak Almanya ve Polonya'nın da uçaklara ilgi gösterdiğini kaydetmişti.
Okumaya devam et
ilgili gelişmeler- Ortak aktör
İsveç Başbakanı Ukrayna'ya Hava Savunma Sistemleri İçin 'İyi Sebep' Görüyor
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Ankara'daki NATO Zirvesi sırasında Bloomberg'e verdiği demeçte, Rusya'nın füze saldırılarına karşı koymak için Ukrayna'ya hava savunma sistemleri sağlamanın 'iyi bir sebebi' olduğunu söyledi. Açıklama, İsveç'in Ukrayna'ya askeri desteğini artırma yönündeki kararlılığını teyit ediyor. Kristersson'un bu ifadeleri, NATO müttefiklerinin Ukrayna'ya yönelik savunma yardımlarını koordine ettiği zirvede, İsveç'in yeni bir hava savunma paketine işaret ediyor. Henüz resmi bir taahhüt açıklanmasa da, başbakanın olumlu sinyali, önümüzdeki dönemde somut adımların gelebileceğini gösteriyor. Rusya'nın Ukrayna şehirlerine yönelik yoğun füze ve insansız hava aracı saldırıları, hava savunma sistemlerini en kritik ihtiyaç haline getirirken, İsveç'in bu alandaki katkısı bölgesel güvenlik dengeleri ve NATO'nun doğu kanadının güçlendirilmesi bağlamında ayrı bir önem taşıyor.
Türkiye1 olay07 Tem - Ortak aktör
NATO Zirvesi öncesi Ankara'da tutuklamalar, ABD'den KAAN'a motor onayı
7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi öncesinde, Türkiye'de güvenlik operasyonları ve savunma diplomasisi öne çıktı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturmalar kapsamında terör örgütlerine yönelik düzenlenen operasyonlarda 225 şüpheli gözaltına alınırken, 178'i tutuklandı. Gözaltına alınanlar arasında gazeteci, akademisyen ve sivil toplum temsilcilerinin de bulunduğu bildirildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) tutuklamaları kınarken, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) operasyonların sivil toplum hedefli olduğu iddialarını yalanladı. Zirve güvenliği için 'Turkuaz' adı altında üst düzey tedbirler alındığı duyuruldu. Eş zamanlı olarak ABD yönetiminin, Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN'da kullanılmak üzere 700 milyon doları aşan jet motoru satışını ilerletmeye hazırlandığı iddia edildi. Reuters'ın haberine göre Trump yönetimi, Kongre'deki itirazlara rağmen satış onayını NATO Zirvesi öncesinde tamamlamayı planlıyor. Bu adım, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinde yeni bir aşamaya işaret ederken, Demokrat milletvekilleri Kongre'nin denetim yetkisinin baypas edildiğini savundu. Avrupa'nın önde gelen ekonomileri savunma harcamalarını artırma kararı alırken, analizler Ankara zirvesinin Türkiye'nin NATO içindeki stratejik konumunu pekiştirebileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye98 olay09 Tem - Ortak aktör
Ankara Zirvesi: Ukrayna'ya Patriot Lisansı, İran Açıklamaları ve Trump'ın Gafları
Ankara'da toplanan NATO Liderler Zirvesi'nde tüm üyelerin eski %2 savunma harcaması hedefine ulaştığı, 2035'e kadar %5'lik yeni hedefin masada olduğu açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemlerinin üretim lisansının verileceğini duyurdu ve Rusya'nın anlaşmaya istekli olduğunu öne sürdü. Zirve, Ukrayna'ya yönelik Uzun Vadeli Taahhütler ve Öncelikli İhtiyaç Listesi programı kapsamında yeni adımlara sahne oldu. Trump, İran savaşını "muazzam bir askeri başarı" olarak nitelerken, İran'ın kendisini hedef aldığı iddialarını yineledi ve "bu gece onları vuracakları" uyarısında bulundu. Basın toplantısında Japonya'yı "İran İslam Cumhuriyeti" diye anarak gaf yaptı. Öte yandan Katar'dan hediye edilen yeni Air Force One uçağının güvenliğiyle ilgili sorular gündeme geldi. Avrupalı müttefikler, Ukrayna'nın Rusya içindeki saldırılarının ardından Trump'ın beklenmedik biçimde Ukrayna yanlısı bir tona büründüğünü gözlemledi. Zirve devam ederken Rusya'nın balistik füze ve İHA saldırılarında en az 7 sivil öldü. ABD Savunma Bakanı'nın Ankara temasları sonrası İsrail ziyareti iptal edilirken, Türkiye'nin KFOR ve Deniz Muhafızı gibi misyonlarla NATO'nun kilit güvenlik aktörü rolü vurgulandı.
Türkiye81 olay10 Tem - Ortak aktör
Saab, Polonya İçin Üç A26 Denizaltı Üretecek
Saab, Polonya Devlet Hazine Silahlanma Ajansı ile üç adet A26 tipi denizaltının üretimi ve teslimatı için bir sözleşme imzaladı. Sözleşme kapsamında ayrıca silah paketi ile eğitim ve destek hizmetleri de yer alıyor. Anlaşmanın toplam bedeli yaklaşık 47 milyar İsveç kronu olarak açıklandı. Sipariş kapsamında denizaltıların sürekli teslimatla son kullanıcıya ulaştırılacağı belirtilirken, teslimat takvimine ilişkin detay paylaşılmadı.
Polonya4 olay29 Haz - Aynı ülke gündemicanlı
Hamit Demir'den mahkemede 8 milyon liralık rüşvet beyanı
Silivri'de görülen “İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü” davasının tutuksuz sanıkların savunmalarının alındığı duruşmasında iş insanı Hamit Demir'in ifadeleri gündeme geldi. Sabah'ın aktardığına göre Demir, 8 milyon lira tutarında rüşvet verdiğini, Ekrem İmamoğlu ile görüştüğünü ve dairelerin Adem Soytekin'e devredildiğini söyledi. Dava, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında yürütülen yargı sürecinin bir parçası olarak sürüyor. Demir'in beyanları dava dosyasına yansıdı. Mahkeme süreci devam ederken bu ifadelerin davanın seyri üzerindeki etkisi izlenecek.
Türkiye1 olay1 gün önce - Aynı ülke gündemicanlı
Belçika'da Duvardan 9 Milyon Euro Değerinde Altın Çıktı
Belçika'nın Flaman Bölgesi'ndeki Dendermonde kentinde, sosyal yardım kuruluşu CAW'a ait eski bir binada tadilat yapan işçiler, bodrum katındaki duvarı sökerken içine gizlenmiş bir sandık buldu. İnşaat şirketi De Brand çalışanlarının açtığı sandıkta çok sayıda altın külçe ve sikke olduğu görüldü. Haberde hazinenin değerinin yaklaşık 9 milyon euro olduğu belirtildi. Olayın ardından bina sahibi CAW ve kolluk kuvvetleri bilgilendirildi.
Türkiye5 olay2 gün önce