Peru — Diplomatik Gelişmeler

Peru Dışişleri Bakanlığı, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda 11 Perulu vatandaşın hayatını kaybettiğini, 114 kişiden ise haber alınamadığını açıkladı. Açıklamada, ölenlerin ve kayıpların kimlikleri, hangi tarafta yer aldıkları ya da olayların ne zaman ve nasıl gerçekleştiğine dair ayrıntı verilmedi. Bakanlık, kayıp vatandaşların bulunması ve ailelere konsolosluk desteği sağlanması için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Bu kayıplar, savaşın sınır aşan insani boyutunu gözler önüne seriyor. Peru doğrudan çatışmanın tarafı olmasa da, ekonomik nedenlerle paralı askerlik yapan veya gönüllü olarak savaşan vatandaşlarının durumu, benzer örneklerde olduğu gibi diplomatik ve konsolosluk hizmetlerinin önemini artırıyor. Gelişme, Latin Amerika ülkelerinden çatışma bölgelerine katılımın yarattığı riskleri ve bu ülkelerin karşı karşıya kaldığı yeni sorumlulukları da gündeme getiriyor.

Peru'nun orta kesimindeki Junin bölgesinde art arda meydana gelen iki deprem, bölgede yıkıma yol açtı. Yetkililer, sarsıntılar sonucunda 6 kişinin hayatını kaybettiğini, 21 kişinin yaralandığını açıkladı. Çok sayıda evin yıkıldığı bölgede arama kurtarma ekipleri enkaz altında kalanlara ulaşmaya çalışıyor. Güney Amerika'nın sismik açıdan en aktif ülkelerinden biri olan Peru, sıklıkla yıkıcı depremlerle karşı karşıya kalıyor. Yetkililer, hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve yaralıların çevre hastanelere sevk edildiğini bildirdi. Depremlerin ardından bölge halkına geçici barınma desteği sağlanması planlanıyor. Olayın hemen ardından ulusal acil durum birimleri koordinasyon toplantısı düzenlerken, can kaybı ve yaralı sayısının artabileceği endişesi taşınıyor. Bölgedeki ulaşım hatlarında kısmi aksamalar yaşanırken, sarsıntıların artçılarının devam ettiği belirtiliyor.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS), Peru'nun orta kesiminde, Sicaya kasabasının 2 kilometre batı-güneybatısında 5.5 büyüklüğünde bir deprem kaydetti. Deprem yerin 10 kilometre derinliğinde meydana geldi ve USGS'nin PAGER sistemi 'sarı' uyarı seviyesi yayımladı; bu, potansiyel can kaybı ve ekonomik hasara işaret ediyor. Peru, Pasifik Ateş Çemberi üzerindeki konumu nedeniyle sık sık sismik hareketlilik yaşıyor. Bu büyüklükteki sığ depremler, yerleşim bölgelerinde yapısal hasara yol açabiliyor. Yetkililerden henüz resmi bir hasar veya yaralanma raporu gelmedi.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS), Peru’nun And Dağları bölgesindeki Pichigua’nın 11 km kuzeyinde 5.6 büyüklüğünde bir deprem kaydetti. Yaklaşık 140 km derinlikte meydana gelen sarsıntı, orta derinlikli bir deprem olarak sınıflandırıldı ve genellikle bu tür depremler yüzeyde daha hafif hissediliyor. Aynı gün içinde, ülkenin güney kıyısı açıklarında, Santiago’nun 110 km güneybatısında 4.5 büyüklüğünde ikinci bir deprem daha rapor edildi. Bu sarsıntı ise yalnızca 10 km derinlikte gerçekleşti ve sığ odaklı olması nedeniyle yerel olarak daha belirgin hissedilmiş olabilir. Her iki deprem de can veya mal kaybına yol açmadı. Peru, Nazca levhasının Güney Amerika levhasının altına dalmasıyla karakterize edilen Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alıyor. Bu tektonik hareketlilik, farklı derinlik ve büyüklüklerde sık sık depremlere neden oluyor. Uzmanlar, benzer büyüklükteki sarsıntıların bölge için olağan olduğunu, ancak yapıların deprem dayanıklılığının ve erken uyarı sistemlerinin önemini bir kez daha hatırlattığını belirtiyor.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS), Peru’nun Huarmey kentinin 129 km güneybatısında, 5.1 büyüklüğünde bir deprem kaydedildiğini duyurdu. Depremin 10 km derinlikte meydana geldiği bildirildi. Sığ derinlikli ve deniz merkezli deprem, tsunami endişelerine yol açsa da yetkililerden şu ana kadar bir uyarı yapılmadı. Bölgenin Pasifik Ateş Çemberi üzerinde bulunması nedeniyle sismik aktivitenin yoğun olduğu belirtiliyor. İlk değerlendirmelere göre can veya mal kaybı rapor edilmedi.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS), Peru'nun Santa Rosa kentinin 25 km kuzey-kuzeydoğusunda 4.7 büyüklüğünde bir deprem kaydetti. Deprem, 10 km derinlikte meydana geldi. Olayın ardından can veya mal kaybına ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı. Peru, Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan aktif bir deprem kuşağında bulunuyor. Bu büyüklükteki sarsıntılar bölgede sıklıkla yaşanmakta, ancak sığ odaklı olmaları durumunda yerleşim alanlarında hasara yol açabilmektedir. Depremle ilgili tsunami uyarısı yapılmadı. Yetkililer, olası artçı sarsıntılara karşı bölgede değerlendirmelerin sürdüğünü bildirdi.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS) verilerine göre, Peru'nun Tournavista bölgesinin 16 km batı-kuzeybatısında 5.0 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Deprem, yerin yaklaşık 130,5 km derinliğinde meydana geldi. Peru, Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alması nedeniyle sık sık sismik hareketliliğe sahne oluyor. Bu büyüklükteki ve derinlikteki depremler genellikle yüzeyde ciddi hasara yol açmasa da, bölge halkı için deprem bilincinin önemini hatırlatıyor. Deprem sonrası resmî makamlardan henüz can veya mal kaybına dair bir açıklama yapılmadı.

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Peru’da faaliyet gösteren PERU TOTAL MARKET E.I.R.L., PERU GLOBAL TOURS S.A.C., VUELA PERU S.A.C. ve LASA PERU S.A.C. adlı dört kuruluşu Özel Olarak Belirlenmiş Narkotik Kaçakçıları (SDNTK) listesine dâhil etti. Bu adım, Yabancı Narkotik Kralı Belirleme Yasası kapsamında atıldı ve söz konusu şirketlerin ABD yargı yetkisine giren mal varlıklarının dondurulmasını, ABD’li kişi ve kuruluşlarla işlem yapmalarının yasaklanmasını öngörüyor. OFAC’ın SDNTK programı, uluslararası uyuşturucu ticaretine karışan kişi ve kuruluşların mali kaynaklarını hedef alıyor. Peru’daki bu dört şirkete yönelik yaptırım, bölgedeki narkotik akışını sekteye uğratma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Karar, ABD’nin uyuşturucuyla mücadele politikasında ekonomik yaptırımları araç olarak kullanmaya devam ettiğini gösterirken, Peru ile ikili ilişkilerde bu alandaki iş birliğini ya da gerilimi yansıtabilecek bir gelişme olarak kayda geçti.

Peru'da Pazar günü yapılacak ikinci tur başkanlık seçimi, Keiko Fujimori ile rakibi Sánchez arasındaki yarışın ülkeyi daha derin bir krize sürükleyebileceği uyarılarıyla yaklaşıyor. And ülkesi son on yılda sekiz farklı başkan gördü; bu istikrarsızlık tablosu, siyasi ve yapısal nedenlere dayanıyor. Uzmanlar, seçim sonucunun Peru'nun son dönemde kaydettiği ekonomik büyümeyi tehdit edebileceğini belirtiyor. Sık sık yaşanan yönetim değişiklikleri, yatırım ortamını ve uzun vadeli politikaları baltalıyor. Chatham House yorumu, bu seçimin yalnızca bir lider belirlemekle kalmayıp, ülkenin siyasi kırılganlığını daha da artırabilecek bir dönemeç olduğuna dikkat çekiyor. Ekonominin bu sınavdan nasıl çıkacağı ise belirsizliğini koruyor.

53 yaşındaki Avustralyalı Matthew Cameron Paton, Peru'nun ünlü antik kenti Machu Picchu'ya yapılan bir yürüyüş sırasında dik bir yamaçtan yaklaşık 300 metre düşerek hayatını kaybetti. Cesedi Perşembe günü bulundu. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı. Machu Picchu, zorlu doğa koşulları ve yüksek rakımıyla biliniyor; bu tür kazalar, bölgedeki turist güvenliği önlemlerini yeniden gündeme getirebilir. Yetkililer yürüyüşçülere dikkatli olmaları uyarısında bulundu.

Peru'da 5.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem, binalarda hasara yol açtı ve 27 kişi yaralandı. Sarsıntının ardından bölgede hasar tespit çalışmaları başlatıldı. Peru, Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan bir ülke olarak sık sık depremlerle karşı karşıya kalıyor. Bu tür sismik olaylar, bölgedeki yapı güvenliği ve acil durum hazırlıklarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Avustralya'nın ulusal bilim ajansı CSIRO, ulusal iklim modelini geliştiren ekibin üçte birini işten çıkarmayı planlıyor. Bu karar, ülkenin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Paneli (IPCC) gibi küresel raporlara kendi iklim projeksiyonlarını sunamamasına yol açacak. Bilim insanları, kapasite kaybının Avustralya'nın gelecekteki iklim hasarlarını öngörme yeteneğini ciddi şekilde zayıflatacağı uyarısında bulunuyor. Kesintiler, iklim değişikliğine karşı kırılgan bir kıta olan Avustralya'nın politika yapıcıları için hayati önem taşıyan bilimsel veri üretme kabiliyetini sınırlayacak. Tarım, altyapı ve afet yönetimi gibi sektörler, yerel ölçekli projeksiyonlar olmadan uzun vadeli planlama yapmakta zorlanacak. Uzmanlar, bu adımı 'akılsızca' olarak nitelendiriyor ve ülkenin küresel iklim bilimi işbirliğindeki rolünü zayıflatacağını belirtiyor. Kararın diplomatik yansımaları da bulunuyor: Avustralya, uluslararası iklim müzakerelerinde ve bilimsel forumlarda güvenilir bir ortak olarak konumunu kaybetme riskiyle karşı karşıya. Ekonomik açıdan ise iklim verilerine dayalı karar alma süreçlerinin sekteye uğraması, orta ve uzun vadede maliyetleri artırabilir. CSIRO henüz resmi bir açıklama yapmazken, bilim çevreleri hükümeti araştırma bütçesine öncelik vermeye çağırıyor.