Panama — Diplomatik Gelişmeler

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Panama merkezli BLISSEY PANAMA INC. kuruluşunu Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar (SDN) listesine dahil etti. Yaptırım, Uyuşturucu Kaçakçılığı Kral Pinleri (SDNTK) programı kapsamında uygulandı. Bu adım, uluslararası uyuşturucu ticaretine karıştığı değerlendirilen kişi ve kuruluşların ABD finans sistemiyle bağlantısını kesmeyi amaçlıyor. Listeye alınan şirketin ABD'deki varlıkları dondurulurken, Amerikan vatandaşları ve şirketlerinin bu kuruluşla işlem yapması yasaklandı. SDNTK programı, küresel uyuşturucu ağlarının finansal altyapısını hedef alan ABD'nin dış politika araçlarından biri olarak öne çıkıyor.

Ukrainska Pravda'nın haberine göre, Rus insansız hava aracı Panama bayraklı VICTRESS adlı kuru yük gemisine isabet etti. Saldırı sonucu gemide yangın çıktı ve mürettebat arasında ölü ve yaralılar olduğu bildirildi. Ukrayna Deniz Kuvvetleri olay yerine müdahale ederek hayatta kalanları tahliye etti. VICTRESS'in Türk sahipli olduğu belirtiliyor. Olay, Rusya-Ukrayna savaşının sivil denizciliğe yönelik oluşturduğu riskleri bir kez daha gündeme getirdi. Özellikle tahıl koridoru ve Karadeniz'deki ticari gemi trafiğinin güvenliği açısından endişeleri artırdı. Saldırı, bir NATO üyesiyle bağlantılı geminin doğrudan hedef alınması nedeniyle diplomatik boyut taşıyor. Türkiye'nin konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmamasına karşın, uluslararası denizcilik çevrelerinde bölgede artan tırmanışa dikkat çekiliyor.

Ukrayna Deniz Limanları İdaresi, Karadeniz tahıl koridorunda seyreden Panama ve Barbados bayraklı iki ticari geminin insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. Odesa Valisi Oleh Kiper, saldırıdan Rus İHA’larını sorumlu tuttu. Gemilerden birinin metal, diğerinin tahıl taşıdığı; çıkan yangının söndürüldüğü ve can kaybı yaşanmadığı bildirildi. Saldırı, Rusya’nın Karadeniz Tahıl Girişimi’nden çekilmesinin ardından Ukrayna’nın oluşturduğu alternatif koridorda seyir güvenliğini yeniden gündeme getirdi. Ukrayna tarafı, bu tür eylemlerin küresel gıda arzını tehdit ettiğini vurgularken, Moskova’dan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bölgedeki gerilim, özellikle tahıl ihracatına bağımlı ülkeler için tedarik risklerini artırıyor. Karadeniz’de ticari deniz taşımacılığını hedef alan saldırılar, savaşın başından bu yana zaman zaman yaşansa da, Ukrayna’nın ihracat kapasitesini doğrudan etkilemesi bakımından dikkat çekiyor. Uluslararası toplum, seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve gıda krizinin derinleşmemesi için diplomatik çabaların yoğunlaştırılması gerektiğini ifade ediyor.

İran, Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilerden 2 milyon dolara kadar geçiş ücreti talep etmeye başladı. Bu adım, küresel deniz taşımacılığı ve enerji piyasalarında endişeye yol açarken, başta ABD olmak üzere birçok ülke ve denizcilik şirketi uygulamaya tepki gösteriyor. Tartışmanın odağında, Süveyş ve Panama kanallarında geçiş ücreti alınırken İran'ın Hürmüz'de neden benzer bir hakka sahip olmadığı sorusu yer alıyor. Uluslararası deniz hukukuna göre, doğal boğazlarda gemilere transit geçiş hakkı tanınıyor ve bu sulardan geçiş için ücret talep edilemiyor. Buna karşın Süveyş ve Panama kanalları insan yapımı su yolları olduğu için, işletmeci ülkelerin geçiş ücreti alma hakkı bulunuyor. İran ise Hürmüz Boğazı'nda sunduğu güvenlik ve seyrüsefer hizmetlerini gerekçe göstererek ücretlendirme yapması gerektiğini savunuyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir nokta. İran'ın bu hamlesi, bölgede zaten yüksek olan gerilimi artırma potansiyeli taşıyor. Tahran'ın talebi hukuki zeminde karşılık bulmasa da, uygulamada karşılaşılan belirsizlikler deniz ticaretinde aksamalara ve sigorta maliyetlerinde artışa yol açabilir.

Pakistan ordusu ve silahları Suudi Arabistan'a sevk etmesi, ülkenin İran ile yaşanan bölgesel gerilimin kırılgan bir döneminde riskli bir diplomatik denge oyununun parçası olarak değerlendiriliyor. Foreign Policy dergisinin haberine göre, bu hamle İslamabad'ın hem Riyad hem de Tahran ile tarihsel olarak sürdürdüğü hassas ilişkileri daha da karmaşık bir hale getirebilir. Askeri sevkiyatın zamanlaması, Orta Doğu'daki güç mücadelesinde Pakistan'ın tarafsızlık iddiasını sınayarak ülkeyi istemeden daha geniş bir çatışmanın içine çekme riskini artırıyor. Uzmanlar, bu tür adımların Pakistan'ın iç siyasetinde de tartışmalara yol açabileceğini ve ekonomik açıdan bağımlı olduğu Körfez ülkeleriyle ilişkilerini yeniden şekillendirebileceğini belirtiyor.