Belçika — Diplomatik Gelişmeler

Batı Avrupa'yı Haziran sonunda vuran şiddetli sıcak hava dalgası, Fransa ve Belçika'da toplam 3.200'ü aşkın fazla ölüme yol açtı. Sağlık tesisleri ve kamu hizmetleri aşırı baskı altında kalmaya devam ederken, kıta genelindeki hükümet yetkilileri alarm veriyor. Ölü sayısının benzeri görülmemiş boyutlara ulaşması, iklim değişikliği bağlantılı aşırı hava olaylarının insani maliyetini gözler önüne seriyor.

Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, 22 Haziran 2026'da Brüksel'de düzenlenen AB-Moldova zirvesi kapsamında, ülkesinin Avrupa Birliği üyelik müzakerelerinde ilk 'küme' faslını açtığını duyurdu. Fransa 24'e verdiği röportajda Sandu, AB üye devletlerinin Moldova'nın reform çabalarını tanımasını umduğunu ifade etti. Yaklaşık 3 milyon nüfuslu eski Sovyet cumhuriyeti, Ukrayna ile sınır komşusu. AB'ye yaklaşırken Moldova, yoğun bir nüfuz mücadelesinin odağı haline geliyor. İlk müzakere kümesinin açılması, katılım sürecinde somut bir adım olarak görülüyor. Zirve, Moldova'nın adaylık statüsü sonrası kaydettiği ilerlemeyi teyit ederken, ülkenin karşı karşıya olduğu siyasi ve ekonomik baskılara da dikkat çekiyor. Sandu'nun mesajı, reformların karşılık bulması ve Avrupa entegrasyonunun hız kazanması beklentisini yansıtıyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in, Avrupa'daki ABD askeri varlığını daha da azaltmaya yönelik bir plan hazırladığı ve geçen ay Brüksel'de düzenlenen NATO üst düzey askeri yetkilileri toplantısında bu planı duyurmayı planladığı bildirildi. The Wall Street Journal'ın haberine göre, plan toplantı öncesinde rafa kaldırıldı. Hegseth'in hazırladığı tasarının içeriğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmazken, bu adımın, ABD'nin Avrupa'daki askeri konuşlanmasını yeniden şekillendirme sinyali olarak yorumlanabileceği belirtiliyor. Planın, NATO müttefikleri arasında savunma harcamaları ve yük paylaşımı konusundaki tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde gündeme gelmesi dikkat çekiyor. Şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmamış olsa da, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığında yapılacak olası kesintiler, kıtanın güvenlik mimarisi ve transatlantik ilişkiler açısından önemli sonuçlar doğurabilir. NATO'nun caydırıcılık kapasitesi ve müttefiklerin ABD'nin uzun vadeli taahhüdüne yönelik beklentileri, bu tür planların merkezinde yer alıyor.

Avrupa Birliği'nin en yüksek mahkemesi, Google'ın Android işletim sistemiyle ilgili rekabet ihlali nedeniyle verilen 4,1 milyar avroluk antitröst cezasına yaptığı son itirazı reddetti. Kararla birlikte Avrupa Komisyonu'nun 2018'de aldığı ceza kararı kesinleşti. Google, cihaz üreticilerine kendi arama ve tarayıcı uygulamalarını ön yükleme zorunluluğu getirerek hakim durumunu kötüye kullanmakla suçlanıyordu. Bu dava, Brüksel'in büyük teknoloji şirketlerinin piyasa gücünü sınırlama çabalarında bir dönüm noktası olarak görülüyor. Avrupa Birliği yetkilileri, kararın dijital pazarlarda adil rekabeti koruma ve tüketici seçeneklerini artırma hedefine katkı sağladığını belirtiyor. Kesinleşen ceza, diğer teknoloji şirketleri için de caydırıcı bir emsal oluşturabilir ve AB'nin antitröst kurallarını uygulamadaki kararlılığını pekiştiriyor.

Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao, Brüksel'de Pazartesi günü AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic ile yaptığı görüşmede, ülkesinin Avrupa Birliği'ne karşı devasa ticaret fazlasını azaltmanın yollarını araştırmaya açık olduğunu iletti. Görüşmede, Avrupa mallarını kapsayan satın alma anlaşmaları olasılığı ele alındı. AB'nin Çin'in ticaret politikalarına yönelik sertleşen tutumuyla birlikte bu sinyal, iki taraf arasındaki ekonomik gerilimi yönetme çabası olarak değerlendiriliyor. Çin'in uzun süredir Avrupalı üreticiler ve politika yapıcılar için endişe kaynağı olan ticaret fazlası, yıllardır süregelen dengesizliğin simgesi. Diplomatik açıdan, Pekin'in bu jesti, AB ile ekonomik ilişkileri dengeleme arzusunu ortaya koyuyor. Ancak somut adımların atılıp atılmayacağı ve AB'nin pazar erişimi taleplerine nasıl yanıt verileceği henüz belirsiz.

Avrupa Savunma Ajansı'nın verileri, AB üyesi ülkelerin 2025 yılı savunma harcamalarının 418 milyar euroya ulaştığını ve bir önceki yıla göre %20 arttığını gösteriyor. Bu rakam, Brüksel'in daha önceki tahminlerini de geride bıraktı. Harcamalardaki hızlı yükseliş, Avrupa Birliği'nin savunma alanında artan önceliklerini yansıtıyor. Üye ülkelerin askeri bütçelerini genişletmesi, güvenlik endişeleri ve ortak savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ihtiyacıyla ilişkilendiriliyor.

Avrupa Komisyonu, 2 Temmuz 2026'da İspanya'nın NextGenerationEU kapsamındaki altıncı ödeme talebini kısmen onayladı. Talep edilen 5,7 milyar euroluk kaynağın bir bölümü serbest bırakılırken, beşinci ödeme diliminde daha önce askıya alınan iki kilometre taşı için de ödeme yapılmasına yeşil ışık yakıldı. Karar, Komisyon'un İspanya'nın ulusal kurtarma ve dayanıklılık planı çerçevesindeki ilerlemesini değerlendirmesinin ardından geldi. Kısmi onay, İspanya'nın taahhüt ettiği reform ve yatırım hedeflerinin tamamını henüz karşılamadığına işaret ediyor. Komisyon'un açıklamasında hangi koşulların eksik kaldığına dair ayrıntı verilmezken, daha önce askıya alınan kilometre taşlarına ilişkin ödemenin serbest bırakılması, bu alanlarda ilerleme sağlandığını gösteriyor. Bu durum, İspanya'nın kurtarma planının dinamik ve aşamalı bir şekilde değerlendirildiğini ortaya koyuyor. Toplam 750 milyar euroluk NextGenerationEU programı kapsamında İspanya'ya ayrılan kaynaklar, ülkenin pandemi sonrası ekonomik toparlanması ve dijital/yeşil dönüşümü için kritik öneme sahip. Komisyon'un bu kısmi ödemesi, genel olarak İspanya'nın planına duyulan güveni teyit ederken, kalan hedefler için reformların sürdürülmesi gerektiğini de vurguluyor. Özellikle askıdaki kilometre taşlarının çözülmesi, İspanya ile AB kurumları arasındaki müzakerelerin olumlu işlediğine dair bir işaret olarak görülüyor.

Belçika, hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla Norveçli Kongsberg firmasından 10 adet NASAMS hava savunma füze sistemi rampası ve Alman Rheinmetall'den 20 adet Skyranger kısa menzilli hava savunma sistemi tedarik etmeyi planlıyor. Bir Belçikalı yetkili, 2 Temmuz Perşembe günü Reuters'a yaptığı açıklamada, anlaşmanın toplam maliyetinin 3.1 milyar euro olacağını belirtti. Alım kararı, Belçika'nın hava sahasını modern tehditlere karşı güçlendirme niyetini ortaya koyuyor. NASAMS, orta menzilde etkili, ağ tabanlı bir sistem olarak bilinirken; Skyranger ise kısa menzilde, özellikle insansız hava araçları ve seyir füzelerine karşı hassas savunma sunuyor. Bu iki sistemin entegrasyonu, Belçika'nın katmanlı hava savunma mimarisini geliştirerek hem konvansiyonel hem de asimetrik tehditlere karşı caydırıcılığı artıracak. Avrupa'da Rusya-Ukrayna savaşı sonrası savunma harcamalarındaki yükseliş eğilimi sürerken, Belçika'nın bu yatırımı NATO'nun yüzde 2'lik gayrisafi yurtiçi hasıla hedefine yaklaşma çabalarıyla da örtüşüyor. Ayrıca, siparişlerin Kongsberg ve Rheinmetall gibi Avrupalı üreticilere verilmesi, kıta içi savunma sanayii iş birliğini ve teknolojik bağımsızlığı pekiştiren bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Avrupa Birliği'nden üst düzey bir yetkili, küresel zorlukların yaşandığı bu dönemde Türkiye ile ekonomik ve ticari bağların güçlendirilmesinin her iki tarafın çıkarına olduğunu belirtti. Brüksel'in Gümrük Birliği'ni modernize etme konusunda güçlü bir istek duyduğunu, kamu alımları ve hizmetler alanında ticaretin derinleştirilmesinin yeni fırsatların önünü açacağını vurguladı. Yetkili, küresel ticaretteki belirsizlikler ve jeopolitik gerginlikler karşısında Türkiye-AB ekonomik ortaklığının modernizasyonunun stratejik bir öncelik haline geldiğine işaret etti. Gümrük Birliği'nin güncellenmesiyle iki taraf arasındaki ticaret hacminin artması ve karşılıklı yatırımların hızlanması bekleniyor. Özellikle kamu ihaleleri ve hizmet sektöründe atılacak adımlar, mevcut ticaret engellerini azaltarak ekonomik entegrasyonu derinleştirecek. Bu gelişmeler, hem Türkiye'nin AB pazarına erişimini kolaylaştıracak hem de Avrupa şirketlerine yeni iş imkanları sunacak.

Brüksel'deki İtalya Büyükelçiliği konutunda düzenlenen "Kök Turizmi: İtalya ve Belçika Buluşuyor" etkinliğinde, İtalya Dışişleri Bakanlığı'nın tanıttığı ve Ulusal Kurtarma ve Dayanıklılık Planı (PNRR) tarafından finanse edilen "Kök Turizmi" projesi ele alındı. Etkinlik, İtalyan diasporasının yoğun yaşadığı Belçika'da, köklerine dönüş yapmak isteyen İtalyan kökenlilere yönelik bir turizm modelini tanıttı. Proje, İtalya'nın kültürel mirasını ve aile bağlarını turizm yoluyla canlandırmayı hedefliyor. PNRR fonuyla desteklenmesi, Avrupa Birliği'nin pandemi sonrası toparlanma kaynaklarının kültürel ve diaspora diplomasisi alanında da kullanılabileceğini gösteriyor. Etkinlik, İtalya-Belçika arasındaki diplomatik ilişkilerin kültürel boyutunu pekiştirirken, ekonomik ve turistik iş birliğine de katkı sağlama potansiyeli taşıyor. Kök turizmi, özellikle denizaşırı İtalyan topluluklarının anavatanlarıyla bağlarını güçlendirmeyi ve yerel ekonomilere can suyu olmayı amaçlıyor. Belçika'daki etkinlik, projenin uluslararası tanıtımının ilk adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Avrupa Birliği (AB) ve Çin, Brüksel'de gerçekleştirilen görüşmelerde artan ticaret açığını ele aldı. AB Ticaret Şefi Maros Sefcovic, Ekim ayına kadar somut sonuçlar elde etmeyi hedeflediklerini belirtti. Görüşmeler, taraflar arasında olası bir ticaret savaşını önlemeye yönelik kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. AB'nin Çin'e yönelik ticaret açığı son yıllarda hızla büyüyerek rekor seviyelere ulaştı. Brüksel, bu dengesizliği gidermek için Çin'den pazar erişimi, fikri mülkiyet hakları ve sübvansiyonlar gibi konularda ilerleme kaydedilmesini talep ediyor. Sefcovic, Ekim ayına kadar tüm sorunların çözülmeyeceğini kabul etmekle birlikte, belirlenen sürenin anlamlı ilerleme için yeterli olduğunu vurguladı. Anlaşmazlığın derinleşmesi halinde her iki taraf için de ekonomik maliyetler artabilir. AB, Çin'e karşı olası misilleme önlemlerini masada tutarken, diplomatik çabaların önümüzdeki aylarda tansiyonu düşürmesi bekleniyor. Uzmanlar, Ekim ayına kadar sağlanacak ilerlemenin küresel ticaret dinamiklerini de etkileyebileceği görüşünde.

Avrupa'yı vuran ölümcül sıcak hava dalgası doğuya ilerlerken, AB Pazartesi günü klima kullanımına ilişkin siyasi tartışmada taraf tutmayacağını bildirdi. Brüksel, serinleme ihtiyacı ile enerji tüketimi arasındaki ikilemde net bir pozisyon almaktan kaçındı. AB'nin bu kararı, aşırı iklim olaylarının arttığı bir dönemde enerji politikaları ile halk sağlığı arasındaki gerilimi yansıtıyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkileri derinleşirken, bu tür belirsizliğin gelecekteki politika yapımını zorlaştırabileceğini belirtiyor.

Avrupa genelinde etkili olan aşırı sıcak hava dalgası, başta Fransa, İspanya, İngiltere ve Belçika olmak üzere birçok ülkede yeni sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açarken yaklaşık 300 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Sıcaklığa bağlı olaylar can kayıplarının ana sebebi olarak gösteriliyor. Rekor seviyelere ulaşan sıcaklıklar eğitim, ulaşım, sağlık ve altyapı hizmetlerinde ciddi aksamalara yol açarak günlük yaşamı olumsuz etkiledi.

Geçtiğimiz günlerde toplanan Avrupa Birliği Konseyi, kapatamadığı ticaret açığı ve üstesinden gelemediği dışa bağımlılıklar karşısında yeni bir kavram üzerinde uzlaştı: 'küresel makroekonomik dengesizlik'. Brussels, savaş kaybeden generallerin aksine, önce teşhisi koymak yerine yeni silahlar sipariş etmeyi tercih etti. Bu tutum, Birliğin karşılaştığı yapısal sorunların kökenine inmekten kaçındığını gösteriyor. Oysa Avrupa'nın asıl meselesi, uzun süredir gideremediği ticaret açıkları ve stratejik bağımlılıklarıdır. Çin'i günah keçisi ilan etmek, bu iç zaafları gizlemeye yarıyor. Birliğin, yeni kavramlar üretmek yerine, ekonomik rekabet gücünü artıracak ve dışa bağımlılığı azaltacak somut adımlara yönelmesi gerekiyor. Aksi takdirde, yanlış teşhisle uygulanan politikalar krizi daha da derinleştirebilir.

Türk Hava Kuvvetleri’nin akrobasi timi Türk Yıldızları, Belçika’daki Florennes Hava Üssü’nde düzenlenen bir havacılık etkinliğine katıldı. Yedi NF-5 Freedom Fighter uçağıyla gerçekleştirdikleri yaklaşık 45 dakikalık gösteri, organizasyon kapsamındaki en uzun süreli uçuş oldu. Gösteri sırasında İngilizce, Fransızca, Flamanca ve Türkçe anonslar yapıldı. Türk Yıldızları’nın senkronize manevralar ve hassas akrobasi hareketleri izleyicilerden büyük ilgi gördü. Etkinlikte en uzun süre havada kalan ekip olmaları, ekibin profesyonelliğini ve dayanıklılığını ortaya koydu. Bu performans, Türk Yıldızları’nın uluslararası platformlarda Türkiye’yi temsil eden önemli bir tanıtım unsuru olduğunu bir kez daha gösterdi. Gösterinin çok dilli sunumu da etkinliğin kozmopolit yapısına uyum sağladı.