Lübnan — Diplomatik Gelişmeler

İsrail, güney Lübnan'da yoğun saldırılar düzenlerken, haftalar sonra ilk kez Beyrut yakınlarını da hedef aldı. Başkentin güney banliyölerinde yer alan Dahieh bölgesine yönelik saldırılarda bir kadın ve iki çocuk yaşamını yitirdi. Lübnan makamları, güneydeki bombardımanda en az 14 kişinin öldüğünü açıkladı. Başbakan Netanyahu, Hizbullah’ın İsrailli sivillere yönelik saldırılarına karşılık olarak Beyrut’un varoşlarının hedef alınması talimatını verdi ve bölgede ‘sakinlik olmayacağı’ uyarısı yapıldı. Binlerce kişi evlerini terk etti. Saldırılar, ABD Başkanı Trump’ın İsrail ve Hizbullah’ın çatışmaları azaltma konusunda anlaştığını açıklamasından bir gün sonra ve BM Güvenlik Konseyi’nin toplanması öncesinde gerçekleşti. İran, geniş çaplı bir anlaşmanın koşulu olarak Lübnan’da ateşkesin sağlanması gerektiğini yineledi. Altı haftalık ateşkese karşın artan gerilim, ateşkesin kırılganlığını ve sivil halk üzerindeki insani etkinin büyüdüğünü ortaya koyuyor.

ABD merkezli Axios, üst düzey yetkililere dayandırdığı haberinde, Başkan Trump'ın İsrail Başbakanı Netanyahu ile telefon görüşmesinde sert ifadeler kullandığını yazdı. İddiaya göre Trump, Lübnan'la gerilimi tırmandırdığı için öfkelenerek Netanyahu'ya 'Sen kahrolası bir delisin, ben olmasam hapisteydin' dedi. Görüşmede Trump'ın, Hizbullah'ın saldırılarının farkında olduğunu belirttiği ancak İsrail'in karşılığının bölgeyi daha fazla istikrarsızlaştırdığını düşündüğü öne sürüldü. Axios haberi, Trump yönetiminin İsrail'e askeri ve diplomatik desteği sürerken, iki lider arasındaki gerilimin perde arkasına ışık tutuyor. Bu tür söylemler, ABD-İsrail ilişkilerindeki karmaşık dinamikleri ve Trump'ın kişisel tarzının diplomasiye yansımasını yansıtıyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine yönelik saldırılarını yeniden başlatacağını duyurması ve son yirmi yılın en derin kara harekatıyla Lübnan topraklarına ilerlemesi üzerine Pazartesi günü acil toplantı yapma kararı aldı. Karar, bölgede tansiyonun hızla yükseldiği ve uluslararası ateşkes çağrılarına karşın çatışmaların şiddetlendiği bir döneme denk geldi. İsrail'in operasyonları, BM Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) konuşlu olduğu bölgelere kadar uzanarak diplomatik kaygıları artırdı. Toplantıda, taraflara itidal çağrısı yapılması ve acil insani ateşkes sağlanması yönünde bir karar alınması beklenirken, konsey üyeleri arasındaki görüş ayrılıklarının somut adımları geciktirebileceği değerlendiriliyor.

İsrail ordusu, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyinde yer alan Dahiye bölgesinde yaşayan sakinlere, bölgeyi terk etmeleri yönünde bir uyarı yayımladı. Uyarı, yakın zamanda olası askeri saldırı tehdidine işaret ediyor. Dahiye, Hizbullah'ın etkin olduğu bir bölge olarak biliniyor. Bu tahliye çağrısı, İsrail ile Hizbullah arasında süregelen düşük yoğunluklu çatışmaların ardından geldi. Bölgede tansiyon yükselirken, sivil halkın güvenliği ve olası askeri operasyonun boyutu hakkında endişeler artıyor. Uluslararası gözlemciler, bu tür uyarıların insani kriz riskini beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor. Beyrut'un güney banliyöleri, son dönemde İsrail'in hava saldırılarının hedefinde yer almıştı. Yeni tahliye uyarısı, taraflar arasında diplomatik çözüm arayışlarının sonuçsuz kaldığı bir dönemde gerilimin tırmandığını gösteriyor. Sivil nüfusun nasıl korunacağı ve bölgesel istikrarın nasıl sağlanacağı soruları ön plana çıkıyor.

Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güney banliyölerinde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bölgeyi bombalama tehdidinin ardından Pazartesi günü kitlesel bir göç yaşandı. Netanyahu, kendisinin ve Savunma Bakanı Israel Katz'ın orduya bölgedeki 'terör hedeflerine' saldırma talimatı verdiğini açıkladı. Tehditlerin yapılmasıyla birlikte çok sayıda sivil bölgeyi terk etti. Bu gelişme, İsrail-Lübnan hattında tırmanan gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Netanyahu'nun açıklaması, özellikle Hizbullah'ın varlık gösterdiği bölgelerde yaşayan siviller arasında paniğe yol açtı. Yerel kaynaklar, insanların güvenli bölgelere doğru hareket ettiğini bildirdi. Kitlesel yerinden edilme, hem insani hem de siyasi sonuçlar doğurma potansiyeline sahip. Bölgedeki kırılgan ateşkes ortamı veya diplomatik çabalar göz önüne alındığında, bu tür tehditler istikrarsızlığı derinleştirebilir. Uluslararası toplumun tepkisi, olayın seyrini belirleyecek unsurlar arasında yer alıyor.

Rusya Federal Tüketici Hakları Koruma ve İnsan Sağlığı Kurumu (Rospotrebnadzor), Ermenistan'daki balık işleme tesisleri ve alabalık üretim çiftliklerindeki denetimlerin tatmin edici bulunmaması nedeniyle, bu ülkeden ithal edilecek balık ürünlerine yönelik sertifikasyon işlemlerinin durdurulmasını talep etti. Karar, daha önce domates ve çilek gibi ürünlere getirilen ithalat kısıtlamalarının ardından geldi. Ermenistan'ın Rusya'ya yaptığı tarım ve gıda ihracatı içinde balık önemli bir paya sahip. Bu yeni kısıtlamanın, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde son dönemde artan gerilimi yansıttığı değerlendiriliyor. Rusya'nın gıda güvenliği gerekçesiyle aldığı bu tür kararlar, siyasi anlaşmazlıkların ekonomik araçlarla yansıması olarak görülüyor. Ermenistan ekonomisi için kritik olan balık ihracatının sekteye uğraması, tedarik zincirini ve bölgedeki tarım ticaretini olumsuz etkileyebilir. Moskova ve Erivan arasındaki diplomatik gerginlik sürdükçe, benzer kısıtlamaların farklı ürün gruplarında devreye alınabileceği öngörülüyor.

İsrail ordusu, yürürlükteki ateşkese karşın Lübnan’ın güneyinde Litani Nehri’ni aşarak 2000 yılındaki çekilmeden bu yana ilk kez bu kadar kuzeye ilerledi. Stratejik öneme sahip Şakif Kalesi’ni ele geçiren birlikler, bölgedeki kara işgalini derinleştirdi. Saldırılar sonucu can kayıpları tırmanırken, yerinden edilenlerin sayısı 1 milyonu geçti. ABD arabuluculuğunda yürütülen diplomatik müzakereler ise devam ediyor. Litani hattının aşılması, İsrail ile Hizbullah arasında yıllardır süren gerilimde yeni bir tırmanışa işaret ediyor.

UNICEF Sözcüsü Ricardo Pires, Lübnan'da geçen hafta günde ortalama 11 çocuğun öldüğü veya yaralandığını duyurdu. Bu sayı, ülkede aylardır süren ve özellikle son günlerde yoğunlaşan İsrail-Hizbullah çatışmasının çocuklar üzerindeki ağır etkisini ortaya koyuyor. Lübnan'ın güneyi başta olmak üzere birçok bölgede sivil altyapı zarar görürken, çocuklar bombardıman ve patlamaların doğrudan ya da dolaylı kurbanı oluyor. Uluslararası toplum ve insani yardım örgütleri, sivillerin korunması için çağrıda bulunuyor.

İsrail ordusu, güney Lübnan'ın geniş bölgeleri için tahliye emri yayımladı. Bu karar, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Hizbullah'a karşı askeri harekatı artırma açıklamasının hemen ardından geldi. İsrail savaş uçakları, ülkenin güney ve doğu kesimlerine yoğun hava saldırıları düzenledi; saldırılarda onlarca kişinin hayatını kaybettiği bildiriliyor. Tahliye emri ve saldırılar, İsrail ile Lübnan merkezli Hizbullah arasında aylardır süren sınır çatışmalarının ciddi bir tırmanışa geçtiğini gösteriyor. Netanyahu'nun operasyonları genişletme kararı, bölgedeki gerilimin kontrolden çıkma riskini artırıyor. Sivil yerleşimlerin hedef alındığına dair gelen haberler, insani kriz endişelerini de beraberinde getiriyor. Bu gelişme, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da sarsabilir. Lübnan'ın güneyinde yaşayan sivillerin büyük bir bölümü yerlerinden edilirken, uluslararası toplum tarafları itidale çağırıyor. Ancak şu ana kadar ateşkes ihtimaline dair somut bir adım atılmış değil; çatışmaların daha da yayılmasından kaygı duyuluyor.

ABD, Geçici Koruma Statüsü (TPS) kapsamındaki Lübnan vatandaşları için sınır dışı koruma ve çalışma izni süresini altı ay uzattı. Federal Sicil'de yayımlanan karara göre, Trump yönetimince alınan bu karar, 2024 verilerine göre yaklaşık 11 bin Lübnanlının ABD'de yasal statüsünü korumasına olanak tanıyacak. Uzatma, Lübnan'da devam eden ekonomik çöküş ve siyasi istikrarsızlık ortamında bulunan bu kişilerin ülkelerine dönmeye zorlanmasının yaratacağı riskleri dikkate alıyor. TPS programı, silahlı çatışma veya doğal afet gibi nedenlerle ülkelerine dönemeyen yabancılara geçici koruma sağlıyor. Lübnan için ilk kez 2021'de tanınan statü, bölgedeki kırılgan durum sürerken ABD'deki topluluğa soluk aldırmaya devam ediyor.

İsrail savaş uçaklarının Güney Lübnan’da düzenlediği yeni bir hava saldırısı dalgası, Dibbin ve Shebaa kasabalarının yanı sıra Deir Aames bölgesini hedef aldı. Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA), Deir Aames’e düzenlenen saldırıda iki kişinin hayatını kaybettiğini ve bir kişinin yaralandığını bildirdi. Aynı kaynağa göre, bölgede bir insansız hava aracı da uçuş halindeydi. Saldırılar, Lübnan-İsrail sınır hattında son aylarda artan tansiyonun bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bölgede süregelen karşılıklı ateş ve askeri hareketlilik, insani durumu olumsuz etkilerken, uluslararası toplumun ateşkes çağrılarına rağmen çatışmaların seyri endişe yaratmaya devam ediyor.

İsrail ordusu, Lübnan’daki operasyonunu genişletmek amacıyla yedek askerleri seferber etmeye başladı. İsrail kamu yayıncısı KAN’ın haberine göre, askeri yetkililer Beyrut’a yönelik hava saldırılarını yeniden yoğunlaştırmayı görüştü. Lübnan Ulusal Haber Ajansı salı günü İsrail saldırılarının sürdüğünü bildirdi. Aynı gün İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Lübnan topraklarına düzenlenen ve en az 30 kişinin ölümüne yol açan saldırıların ardından yaptığı açıklamada, İsrail güçlerinin güney Lübnan’daki varlığını, Lübnan hükümetinin Hizbullah’ı Litani Nehri’nin kuzeyinde tutma yükümlülüğünü yerine getirmemesine bağladı. Saar, mevcut durumu ‘Lübnan hükümetinin tam bir başarısızlığı’ olarak nitelendirdi. Bu gelişmeler, İsrail-Lübnan sınırında haftalardır süren düşük yoğunluklu çatışmaların yeniden tırmandığına işaret ediyor. Yedek asker çağrısı ve Beyrut’a olası yeni saldırılar, diplomatik çabaların yetersiz kaldığı bir ortamda bölgesel istikrarsızlık riskini artırıyor. Lübnan hükümeti ise Hizbullah üzerindeki sınırlı kontrolü nedeniyle uluslararası baskı altında kalmaya devam ediyor.

NASA, önümüzdeki altı yıl içinde Ay'da kalıcı bir üs kurmayı planladığını açıkladı. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, salı günü yaptığı açıklamada, bu yıl Ay üssü projesi kapsamında üç ayrı görevin gerçekleştirileceğini duyurdu. Isaacman, 'Amerika Ay'a geri dönüyor ve bu kez kalmak için' ifadelerini kullandı. Söz konusu üssün şehir büyüklüğünde olması hedefleniyor. Projenin detayları henüz tam olarak paylaşılmasa da, bu girişim ABD'nin uzaydaki varlığını kalıcı hale getirme yönündeki en somut adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Ay'da sürdürülebilir bir yaşam alanı kurulması, gelecekteki derin uzay görevleri için de kritik bir sıçrama tahtası işlevi görebilir. Bu duyuru, uluslararası uzay rekabetinin hız kazandığı bir dönemde geldi. NASA'nın Artemis programı kapsamında ilerleyen Ay'a dönüş planları, hem bilimsel keşif hem de ticari faaliyetler açısından yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.

ABD Güney Komutanlığı (SOUTHCOM), Karayip Denizi ve Doğu Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele kapsamında yürütülen Güney Mızrağı Operasyonu çerçevesinde, 'terör örgütü' olarak tanımlanan grupların kullandığı bir tekneyi hedef aldı. SOUTHCOM Komutanı General Francis L. Donovan'ın talimatıyla gerçekleştirilen saldırıda en az bir kişi hayatını kaybetti. Operasyon, ABD'nin bölgedeki uyuşturucu trafiğini kesmeye yönelik uzun süredir devam eden çabalarının bir parçası. Washington, bazı uyuşturucu kartellerini terör örgütü olarak sınıflandırarak, onlara karşı askeri eylemler de dahil daha sert önlemler alınabileceğinin sinyalini veriyor. Bu tür saldırılar, kaçakçılık rotalarını sekteye uğratırken, uluslararası sularda güç kullanımı ve sivil kayıplar açısından tartışmaları da beraberinde getiriyor. Saldırının tam konumu ve zamanına dair ayrıntı verilmese de, Güney Mızrağı Operasyonu'nun Orta ve Güney Amerika'dan gelen yasa dışı sevkiyatları engellemeyi amaçladığı biliniyor. Olay, bölgede artan askeri varlığın ve uyuşturucuyla mücadelede militarizasyon eğiliminin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

İsrail ordusu, Lübnan'daki harekatını genişletmek amacıyla yedek askerleri seferber etmeye başladı. İsrail kamu yayın kuruluşu KAN'ın haberine göre, bu adım, askeri yetkililerin Beyrut'a yönelik yenilenen saldırıları görüşmesinin ardından geldi. Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA) ise salı günü İsrail'in güneydeki operasyonlarının sürdüğünü bildirdi. Rezerv birliklerin çağrılması, kara harekatının kapsamının genişletileceğine işaret ediyor. Gelişme, bölgede tırmanan gerilimin yeni bir aşamasını temsil ediyor. Diplomatik kaynaklar, bu kararın ateşkes çabalarını daha da zora sokabileceğini ve insani krizin derinleşme riskini artırdığını değerlendiriyor.